II SA/Ol 642/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-09-15
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości było zasadne, gdy wnioskodawca domagał się pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu słupów elektroenergetycznych i odcinka linii, a organy uznały, że nie są to roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości było niezasadne. Wnioskodawca domagał się pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu słupów elektroenergetycznych i odcinka linii, co należy zakwalifikować jako rozbiórkę w rozumieniu Prawa budowlanego. Organy błędnie uznały, że takie działania nie podlegają przepisom Prawa budowlanego, a tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Dodatkowo, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym brak doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, co pozbawiło ją czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dwóch słupów elektroenergetycznych wraz z odcinkiem linii. Starosta odmówił pozwolenia, a następnie umorzył postępowanie, uznając, że wnioskowane prace nie są robotami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżąca M. M. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację prac jako niebędących robotami budowlanymi oraz brak doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz M. M. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi M. M. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz M. M. S. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]’, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji, na skutek wniesionego przez R. S. odwołania od decyzji Starosty "[...]" Nr "[...]" z dnia "[...]" (nr rejestru: "[...]") o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dot. "wykonania innych robót
budowlanych niezdefiniowanych w ustawie Prawo budowlane robót budowlanych
nie będących budową czy rozbiórką istniejącego obiektu ani też pracami polegającymi na przebudowie, montażu bądź remoncie istniejącego obiektu, mających na celu usunięcie z działki nr "[...]" położonej w "[...]" gm. "[...]" dwóch słupów elektroenergetycznych typu ŻN12 wraz z odcinkiem linii elektroenergetycznej pomiędzy tymi słupami zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28.01.2009 r. w oparciu o prawomocne postanowienie tegoż Sądu z dnia 12.06.2012 r.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Dnia 18.12.2013 r. R. S. (reprezentowany przez pełnomocnika J. L.) złożył do Starosty "[...]" wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, pn. "demontaż z działki nr "[...]" położonej w "[...]"
dwóch słupów energetycznych typu ŻN-12 waz z linią energetyczną 15kV pomiędzy tymi słupami" (wskazano adres tego zamierzenia: działki nr "[...]" obręb "[...]").
Dnia "[...]" Starosta "[...]" wydał decyzję Nr "[...]", którą odmówił R. S. pozwolenia "na rozbiórkę z działki nr ew. "[...]", położonej w obrębie geodezyjnym "[...]", gmina "[...]", dwóch słupów energetycznych typu ŻN-12 wraz z linią energetyczną pomiędzy tymi słupami". Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty "[...]" w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że Starosta orzekał na podstawie niejednoznacznego i wewnętrznie sprzecznego wniosku, a przede wszystkim nie ustalił czym jest – w znaczeniu przepisów prawa budowlanego – zamierzenie zawnioskowane przez R. S.
Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta "[...]" wezwał inwestora do
uzupełnienia wniosku o prawidłowe pełnomocnictwo (udzielone osobie fizycznej),
jednoznaczne określenie zamierzenia budowlanego w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, dołączenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego zgodnego z przepisami i treścią wniosku, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (dla wszystkich działek objętych inwestycją) oraz - o ile nastąpi zmiana trasy sieci elektroenergetycznej - decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W odpowiedzi pełnomocnik inwestora w dniu 4.11.2014 r. złożył do organu (a inwestor w dniu 5.11.2014 r. uzupełnił) nowy wniosek z projektem budowlanym, o pozwolenie na wykonanie: innych robót budowlanych niezdefiniowanych w ustawie Prawo budowlane, niebędących budową czy rozbiórką obiektu ani robotami polegającymi na przebudowie, montażu bądź remoncie istniejącego obiektu (w celu usunięcia z działki nr "[...]" położonej w "[...]", gm. "[...]", dwóch słupów elektroenergetycznych typu ŻN12 wraz z odcinkiem linii elektroenergetycznej pomiędzy tymi słupami, zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28.01.2009 r., w oparciu o prawomocne postanowienie tego sądu z dnia 12.06.2012 r. z dnia 18.12.2013 r.). Do wniosku inwestor dołączył pełnomocnictwo udzielone J. L., oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działką nr "[...]" w obrębie "[...]" - z tytułu umowy; właściciel: M. S.) oraz
poinformował organ, że w wyniku inwestycji nie zostanie zmieniona trasa sieci, zatem nie jest wymagana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W trakcie postępowania spółka A zawiadomiła organ, że uzyskała na swoją rzecz na działce nr "[...]" służebność przesyłu, a w związku z tym wniosła do Starosty o umorzenie przedmiotowego postępowania.
Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dot. "wykonania innych robót budowlanych niezdefiniowanych w ustawie Prawo budowlane niebędących budową czy rozbiórką obiektu ani robotami polegającymi na przebudowie, montażu bądź remoncie istniejącego obiektu, mających na celu usunięcie z działki nr "[...]" położonej w "[...]", gm. "[...]", dwóch słupów elektroenergetycznych typu ŻN12 wraz z odcinkiem linii elektroenergetycznej pomiędzy tymi słupami zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28.01.2009 r., w oparciu o prawomocne postanowienie tego Sądu z dnia 12.06.2012 r.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przedmiotem zamierzenia R. S. nie jest wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego, tj. linii elektroenergetycznej, w całości lecz wykonanie robót niezdefiniowanych w ustawie Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 7 ww. ustawy przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, co powoduje, że nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, stąd dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podniósł, że termin "roboty
budowlane" ma szeroki zakres, a prawo budowlane nie wprowadziło definicji legalnej pojęcia "rozbiórka". Wskazał, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków budowy, czyli obiektu wykonanego w określonym miejscu. Stwierdził (przywołując wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9.01.2013 r., sygn. akt II SA/Gl 803/12), że za rozbiórkę wybudowanego w danym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany oraz, że rozbiórka części obiektu budowlanego nie jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego ale robotami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 7 tej ustawy, co powoduje, że nałożony orzeczeniem z dnia 12.06.2012 r. Sądu Rejonowego obowiązek (usunięcia z przedmiotowej działki dwóch słupów elektroenergetycznych wraz z odcinkiem linii elektroenergetycznej pomiędzy tymi słupami) wypełnia dyspozycję robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane - a przyjęcie odmiennej interpretacji oznaczałoby, że dla wykonania orzeczenia sądowego nie jest wymagane jakiekolwiek pozwolenie na budowę, a nawet zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Odwołujący się zarzucił również skarżonej decyzji, że jej uzasadnienie nie wskazuje podstawy faktycznej i nie wyjaśnia przyczyn, która spowodowała bezprzedmiotowość postępowania.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2015 r. Wojewoda wskazał, że zgodnie z wnioskiem R. S. z dnia18.12.2013 r. (i załączonym do tego wniosku skorygowanym projektem budowlanym) przedmiotem jego zamiaru nie jest de facto wykonywanie robót budowlanych (w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane), lecz fizyczne wyeliminowanie (określone tu jako "usunięcie z działki") z rolnej nieruchomości gruntowej, położonej w "[...]" w gminie "[...]’, oznaczonej jako działka nr "[...]", będącej własnością M. S., urządzeń elektroenergetycznych (tj. dwóch słupów elektroenergetycznych i odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej pomiędzy nimi) stanowiących część napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji "[...]" odgałęzienie do stacji "[...]" 1,
będącej własnością spółki A. Podniósł, że wnioskowane "roboty" nie są budową, nie są też rozbiórką w rozumieniu prawa
budowlanego (ich skutkiem nie będzie całkowite unicestwienie obiektu budowlanego (tu: linii elektroenergetycznej). Jak wynika z zamieszczonych w projekcie rysunków istotą zamiaru inwestora jest de facto fizyczne "wycięcie" z istniejącej linii elektroenergetycznej integralnej części tej linii (wraz z dwoma słupami podtrzymującymi przewody ww. linii). Skutkiem tego działania będzie sytuacja, gdy pozostała część istniejącej linii elektroenergetycznej będzie pozbawiona możliwości funkcjonowania
i jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem tego obiektu budowlanego. Wnioskodawca
bowiem nie przewiduje takiej przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, by obiekt ten po "usunięciu" jego części z działki nadal pozostał obiektem budowlanym
zdolnym do funkcjonowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Wojewoda wskazał, że wobec powyższych okoliczności, zamierzonej przez wnioskodawcę ingerencji w istniejący obiekt budowlany (linię elektroenergetyczną) nie można uznać w sensie formalno-prawnym za roboty budowlane, a to oznacza, że wniosek o pozwolenie na wykonanie tej ingerencji nie podlega regulacji ustawy Prawo budowlane. Wojewoda ustalił, że wnioskowane zamierzenie nie podlega również innym regulacjom materialnego prawa administracyjnego, które upoważniałyby do wydania
przez organ administracji decyzji zezwalającej. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania przez organ administracji zezwolenia na wykonanie wnioskowanej ingerencji w obiekt budowlany nie może być zatem - i nigdy być nie mogło - prowadzone, gdyż organy administracji nie mają podstawy prawnej by władczo orzekać w przedmiocie tak sformułowanego żądania. Skoro Starosta , z racji błędnego odczytania niejednoznacznego wniosku inwestora z dnia 18.12.2013 r. (potem zmienionego na odpowiadający jego zamiarowi), wszczął postępowanie, które nie powinno być w ogóle prowadzone z racji braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego, to gdy już dostrzegł brak przedmiotu takiego postępowania, obowiązany był takie postępowanie - jako od początku bezprzedmiotowe - umorzyć. Dodatkowo Wojewoda wskazał, iż nie można się zgodzić z poglądem wnioskodawcy, że dysponowane przez niego prawomocnym orzeczeniem sądowym w przedmiocie nakazania spółce usunięcia urządzeń elektroenergetycznych z przedmiotowej nieruchomości, upoważniają wnioskodawcę do działań opisanych we wniosku do Starosty, polegających na de facto uszkodzeniu funkcjonującego, będącego własnością ww. spółki, obiektu budowIanego (linii elektroenergetycznej) realizującego cel publiczny polegający na zapewnieniu dostaw energii elektrycznej do miejscowości Kaspry. Tym bardziej nie można się zgodzić z wyrażonym przez wnioskodawcę poglądem, że wnioskowany jego zamiar jest wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28.01.2009 r. w oparciu o prawomocne postanowienie tegoż Sądu z dnia 12.06.2012 r. Tak nie jest, albowiem ww. rozstrzygnięcia sądowe nakazują jedynie przywrócenia stanu zgodnego z prawem działki poprzez "usunięcie" z przedmiotowej nieruchomości urządzeń, co nie jest w żaden sposób tożsame z umożliwieniem komukolwiek uszkodzenia tych urządzeń, czy daniem możliwości unicestwienia części linii energetycznej.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia z dnia "[...]" wywiodła do tut. Sądu M. S. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
- prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) polegające na uznaniu, że przedmiotem zamierzenia budowlanego inwestora zawartego we wniosku z dnia 4.11.2014 r. nie są roboty budowlane w rozumieniu tej
ustawy;
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 w zw. art. 109 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącej decyzji Starosty z dnia "[...]", co doprowadziło do pozbawienia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania;
- naruszenie art. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji podstawy faktycznej bezprzedmiotowości postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., że obowiązek nałożony prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego, polegający na usunięciu z działki nr ew. "[...]" w"[...]" dwóch słupów elektroenergetycznych typu ZN 12 wraz z odcinkiem linii pomiędzy tymi słupami wypełnia dyspozycje robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego inwestor nie zamierza "unicestwiać" linii energetycznej. Wykonanie prawomocnego orzeczenia Sądu bowiem powinno odbywać się zgodnie z przepisami BHP, co rodzi obowiązek zabezpieczenia terenu przez inwestora. Równocześnie spółka nie wykazała w żaden sposób, że wykonanie orzeczenia pozbawi prądu miejscowość "[...]".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż zaskarżona, jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy oraz dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Istota przedmiotowej sprawy oraz sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zaistniały warunki do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jak stwierdziły to organy, czy też takie warunki nie wystąpiły, jak podnosi to strona skarżąca. W ocenie Sądu zasadne są argumenty skargi, że nie było prawidłowe umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ takie rozstrzygnięcie może zapaść jedynie wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 489). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23.01.2003, II SA 428/01, LEX nr 137801, wyraził pogląd, że bezprzedmiotowe jest postępowanie zarówno z powodu braku faktycznego przedmiotu do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W innym orzeczeniu NSA zważył, że decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne, lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z 26.09.2001 r., V SA 381/01, LEX nr 78917). Słusznie również w innym wyroku z 15.02.2012 r., II GSK 1520/10, LEX nr 1137883, NSA wskazał, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, akceptując powyższe poglądy doktryny i orzecznictwa stwierdza, że nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie R. S. (reprezentowany przez pełnomocnika J. L.) złożył do Starosty "[...]" wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, pn. "demontaż z działki nr "[...]" położonej w "[...]" dwóch słupów energetycznych typu ŻN-12 waz z linią energetyczną 15kV pomiędzy tymi słupami". Umarzając postępowanie organ pierwszej instancji stwierdził m.in., że przedmiotem zamierzenia R. S. nie jest wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego – linii elektroenergetycznej w całości lecz wykonanie robót niezidentyfikowanych w ustawie Prawo budowlane. Dlatego też nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, stąd też postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Stanowisko organu pierwszej instancji w całości podzielił organ odwoławczy. Z takim stanowiskiem organów nie można się zgodzić.
Zakres przedmiotowy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) został określony w sposób funkcjonalny poprzez wskazanie działań regulowanych, stanowiących typowe stadia (etapy) procesu budowlanego. Niektóre z wymienionych działań pojawiły się w zbiorze definicji legalnych zawartych w art. 3 tej ustawy. Mianowicie pojęcia "budowy" i "rozbiórki" są elementami definicji określenia "roboty budowlane" (art. 3 pkt 7). Najszerszy zakres ma pojęcie "robót budowlanych". Roboty budowlane obejmują bowiem budowę, jak też prace (działania) polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Do robót budowlanych ustawa zalicza zatem pięć rodzajów czynności (działań), przy czym dodatkowo zostały zdefiniowane "budowa", "przebudowa" i "remont". Prawo budowlane nie zawiera wprawdzie legalnej definicji pojęcia "rozbiórka", lecz odnosząc się do treści art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, który wprawdzie nie definiuje pojęcia rozbiórki, niemniej określa pojęcie budowy, jako wykonywanie obiektu w określonym miejscu, należy wywieść, że rozbiórka oznacza likwidację skutków procesu wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, polegającą na demontażu obiektu (jego części) poprzez trwałe odłączenie od siebie poszczególnych części składowych obiektu, wraz z ich fizycznym usunięciem (wywiezieniem) z miejsca, w którym obiekt się znajdował. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu budowlanego należy zatem uznać usunięcie tego obiektu (jego części) z miejsca, w którym został wybudowany. Co za tym idzie, rozbiórka nie jest tożsama jedynie z demontażem obiektu na poszczególne części, czy elementy. Wykonanie rozbiórki polega bowiem również na usunięciu (wywiezieniu) obiektu z terenu, na którym został posadowiony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 703/11, oraz z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. VII SA/WA 1504/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Gd 593/10 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl; podobnie również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 384/11, nie publik.).
Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie nie ma podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, jeżeli strona żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i to chociażby świadczy o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA: z 25.07.1986 r., IV SA 314/86, publ. GAP 1988, nr 1, s. 44 i z 8.09.1987 r., IV SA 418/87, publ. ONSA 1988, Nr 1, poz. 8). Zarzut naruszenia art. 107§ 3 k.p.a. jest zatem uzasadniony.
Pogląd orzekających organów, jakoby zamierzenie inwestycyjne skarżącego nie było objęte regulacją ustawy Prawo budowlane tylko z tej przyczyny, że zakres robót dotyczy części składowej ( linia energetyczna ) przedsiębiorstwa "[...]" w rozumieniu art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( Dz. U. z 2014r., poz. 121 j.t. ) jest bezsprzecznie błędny. Zaakceptowanie tegoż poglądu prowadziłoby do poglądu, że budowa ( art. 3 pkt 6 p.b. ), względnie roboty budowlane ( art. 3 pkt 7 p.b. ) muszą tylko i wyłącznie dotyczyć całego obiektu budowlanego ( art. 3 pkt 1 p.b. ), czego przywołane definicje są oczywistym zaprzeczeniem, skoro dotyczą także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu, a zatem swym zakresem nie odnoszą się do całego substratu obiektu budowlanego. Zatem zarzut naruszenia art. 3 pkt 7 p.b. jest uzasadniony.
W świetle powyższego, nieuprawnione jest twierdzenie Wojewody, że zamierzonej przez wnioskodawcę ingerencji w istniejący obiekt budowlany nie można uznać w sensie formalno-prawnym za roboty budowlane, a to oznacza, że złożony w niniejszej sprawie wniosek inwestora podlega regulacji ustawy Prawo budowlane, bowiem zakres robót objętych wnioskiem dotyczy rozbiórki obiektu. Zatem obowiązkiem organu pierwszej instancji, ponownie rozpoznającego sprawę w trybie przepisów prawa budowlanego, będzie jej załatwienie poprzez rozstrzygnięcie co do istoty w całości, a orzekające organy będą związane prezentowaną oceną prawną.
Uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącej decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]", co doprowadziło do pozbawienia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. W tej mierze Sąd orzekający w pełni uznaje, że brak udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. to także brak uczestnictwa strony w jednej z faz postępowania, np. w postępowaniu odwoławczym, gdyż rzeczone uchybienie proceduralne nie może zostać konwalidowane poprzez uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone w postępowaniu odwoławczym. Strona traciłaby bowiem w takim przypadku jedną instancję (por. R. Stankiewicz (w:) Komentarz, 2015 r. oraz wyrok NSA z dnia 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, LEX nr 47888: "1. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa obejmuje zatem zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia. Przepis ten nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Prezentowany pogląd skład orzekający w pełni podziela, a w konsekwencji pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę nie może zyskać aprobaty.
Odnosząc się do argumentacji Wojewody, iż nie można się zgodzić z wyrażonym przez wnioskodawcę poglądem, że wnioskowane zamierzenie jest wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28.01.2009 r., (w przedmiocie nakazania spółce usunięcia urządzeń elektroenergetycznych z przedmiotowej nieruchomości), w oparciu o prawomocne postanowienie tegoż Sądu z dnia 12.06.2012 r., w pierwszej kolejności należy zauważyć, że powyższy wyrok - z dnia 28.01.2009 r. - jest prawomocny. Art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Ratio legis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 12 maja 2010 r., I FSK 674/09, dostępne na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOSA). Granice powagi rzeczy osądzonej przynależnej prawomocnemu wyrokowi muszą być wyznaczane w relacjach między stronami procesu i na podstawie tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że wyrok z dnia 28.01. 2009 r. wiąże nie tylko orzekający w niniejszej sprawie Sąd ale przede wszystkim jest wiążący dla orzekających w sprawie organów administracji. Czyniona przez organy interpretacja tegoż wyroku, właściwie jego ocena nie dość że pozostaje w oczywistej sprzeczności z mocą wiążącą prawomocnego wyroku sądowego, jest sprzeczna z jego istotą, to dodatkowo uznanie, że wykonanie prawomocnego wyroku umożliwiałoby uszkodzenie tych urządzeń, czy też unicestwieniem części linii energetycznej jest na wskroś z założenia niedopuszczalne. Tym samym, ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji obowiązany jest uwzględnić treść powyższego wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią, stosownie do wymogów art. 153 p.p.s.a., pogląd prawny prezentowany w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji,
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło