II SA/Ol 646/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak- Sikora Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 7 lipca 2009 r., nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia oddalić wniosek. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 25 sierpnia 2009 r. A.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 7 lipca 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji przedmiocie zwolnienia ze służby. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie z uwagi na wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 22 maja 2009 r. Sąd wyjaśnił, że nie zachodzi przesłanka z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., gdyż wniosek o uchylenie decyzji Aresztu Śledczego w B. z dnia 22 maja 2009 r. został złożony do organu po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie decyzji personalnej o zwolnieniu skarżącego ze służby. Po ogłoszeniu tego postanowienia skarżący wniósł do protokołu wniosek o wyłączenie składu orzekającego rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie w związku z odmową uwzględnienia złożonego przez niego wniosku i "małą obiektywnością" Sądu w sprawie. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Matczak, sędzia WSA Adam Matuszak i sędzia WSA Tadeusz Lipiński złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a żadną ze stron tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziów jest nieuzasadniony. Należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Z tych też względów wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., ale także w sytuacji gdy istniejące okoliczności mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 tej ustawy). W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Wniosek strony o wyłączenie sędziego musi odpowiadać określonym w ustawie rygorom formalnym i stosownie do art. 20 p.p.s.a., musi zawierać uzasadnienie uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia. Zatem, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia okoliczności mogących skłaniać sędziego do kierowania się względami kwalifikowanymi jako stronnicze. W niniejszej sprawie A.Z. zgłaszając na rozprawie wniosek o wyłączenie sędzi WSA Katarzyny Matczak, sędziego WSA Adama Matuszaka i sędziego WSA Tadeusza Lipińskiego wskazał na odmowę uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego i małą obiektywność składu orzekającego. Przede wszystkim podnieść należy, że wskazani sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie złożyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia z orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności z niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił, żadnych okoliczności dyskredytujących prawdziwość złożonych oświadczeń sędziów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie istnieją przyczyny obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów, wymienione enumeratywnie w art. 18 ustawy ppsa. Brak jest także okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 ustawy ppsa. Wyjaśnić skarżącemu należy, że użycie w tym przepisie pojęcia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Zatem, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego o braku obiektywizmu składu orzekającego rozpoznającego jego skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja żądania wyłączenia sędziów orzekających w tej sprawie tylko z tego powodu, że nie uwzględnili wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania. Niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego, w tym sposobu załatwienia wniosku o zawieszenie postępowania sądowego, nie stanowi bowiem podstawy do wyłączenia sędziów. Zarzuty te strona może bowiem podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 października 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08, i z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 539/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść należy, że instytucja wyłączenia sędziego służy wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Dodać należy, że stosownie do art. 191 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie jako nieuzasadniony.