II SA/Ol 68/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. C. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat E. S. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 240 zł ( słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. We wniosku z dnia 23 września 2008r. J.Ś. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie środków finansowych zabezpieczających jego rodzinę w żywność, leki, ubranie, opłaty czynszowe na mieszkanie w godnych warunkach lokalowych, opłaty za gaz i energię elektryczną. Wskazał, iż pomoc taka jest mu zagwarantowana Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Powszechną Deklaracją Praw Człowieka oraz Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej. W oświadczeniu z dnia 2 października 2008r. strona wskazała, iż pomoc jaka jest jej przyznawana z MOPS nie jest wystarczająca na pokrycie wielu potrzeb życiowych. Z posiadanych środków nie jest w stanie zakupić obuwia i ubrania zimowego, natomiast instytucje powołane do udzielania pomocy traktują ludzi starszych i dotkniętych inwalidztwem w sposób poniżający i dyskryminujący. W trakcie sporządzania aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu 2 października 2008r. uzgodniono ze stroną, iż ubiega się o pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z tytułu niepełnosprawności w miesiącu X – XII 2008r., zasiłku celowego na zakup żywności, na zakup leków, ubranie, opłaty czynszowe, opłaty za gaz i energię elektryczną w miesiącu X 2008r. oraz na zakup opału. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z "[...]" Nr "[...]" przyznał J.Ś. świadczenia w formie zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w wysokości 188,35 zł miesięcznie na okres od 1 października 2008r. do 31 grudnia 2008r. W podstawie prawnej powołano art. 106 ust. 1, art. 38 ust. 1 - 5, art. 8 ust. 1 oraz art. 7 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950). W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy w przypadku rodziny przysługuje do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny określonym w art. 8 ust. 1 pkt 3, a dochodem tej rodziny, przy czym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a jej dochodem. W tej sprawie kryterium dochodowe ustalono w wysokości 351 zł na każdą osobę w rodzinie. Podniesiono, iż przy ustalaniu kwoty zasiłku okresowego uwzględniono całokształt okoliczności faktycznych i prawnych oraz możliwości finansowe organu, a także liczbę osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Ośrodka. Od decyzji tej J.Ś. wniósł odwołanie zarzucając jej obrazę obowiązującego prawa, naruszenie Konstytucji RP, Europejskiej Karty Społecznej i ustawy o pomocy społecznej, których zapisy gwarantują każdemu człowiekowi prawo do godnego życia. Strona przedstawiła bardzo trudną sytuację mieszkaniową i życiową swojej rodziny. Podniosła, iż w jej ocenie dyrektor i pracownicy ośrodka pomocy społecznej dyskryminują rodzinę, nie wykonują swoich ustawowych obowiązków polegających na niesieniu pomocy osobom potrzebującym. Odwołujący się wskazał, iż od lipca 2008r. pomoc udzielana jego rodzinie uległa zmniejszeniu o kwotę 800 zł pomimo, że w tym czasie potrzeby nie uległy zmniejszeniu, a wręcz przeciwnie znacznie wzrosły z uwagi na pogarszający się stan jego zdrowia oraz wysokie zużycie energii elektrycznej z uwagi na tragiczne warunki lokalowe. Wskazał również, iż wypracowane przez niego i małżonkę udziały w Polsce Ludowej uprawniają go do żądania odpowiedniego zabezpieczenia potrzeb życiowych rodziny do końca ich dni. Odwołujący się wyraził także zdziwienie, iż na podstawie jednego wniosku wydano mu kilka decyzji. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" Nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W motywach uzasadnienia decyzji stwierdzono, że zasiłek okresowy stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność: rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego, przy czym jego wysokość ustala się w przypadku rodziny, jako różnicę między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku nie może być nadto niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż J.Ś. jest osobą niepełnosprawną, posiada orzeczoną III grupę inwalidzką z prawem do świadczenia z ZUS w wysokości 513,65 zł. Ustalono, iż wnioskodawca przebył zawał serca, jest leczony na chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę t.2 leczoną insuliną oraz przebył operację kręgosłupa w 1985r. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E.Ś., która nie pracuje, nie jest także zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Rodzina zajmuje mieszkanie socjalne, które obejmuje jeden pokój + kuchnię przerobioną z komórki, wc zlokalizowane w korytarzu, ogrzewanie piecowe, brak łazienki. Dochód stanowi renta inwalidzka wnioskodawcy, co na osobę w rodzinie stanowi 256,82 zł, zaś kryterium dochodowe stanowi kwota 702 zł. Kolegium stwierdziło, że kwota przyznanego zasiłku okresowego stanowi uzupełnienie dochodu rodziny do wysokości przysługującego jej kryterium dochodowego. Organ I instancji przyznając odwołującemu się zasiłek okresowy w wysokości 188,35 zł na okres trzech miesięcy udzielił rodzinie wsparcia w wysokości przewidzianej przepisami prawa, przy czym należało mieć na uwadze także tę okoliczność, iż przyznanie zasiłku okresowego nie stanowiło jedynej formy pomocy jaką objęto rodzinę odwołującego. Organ wskazał, iż odrębnymi decyzjami orzeczono o przyznaniu zasiłku celowego na leki w wysokości 140,51 zł, zasiłku celowego w wysokości 850 zł, w tym na świadczenie na miesiąc październik - na dofinansowanie do zakupu opału w wysokości 400 zł, na dofinansowanie do zakupu leków w wysokości 150 zł, na świadczenie na miesiąc listopad na dofinansowanie do zakupu leków 150 zł, oraz świadczenie na miesiąc grudzień na dofinansowanie zakupu leków 150 zł. Nadto podano, że wnioskodawca obejmowany jest pomocą w różnych formach i w 2008r. w okresie od stycznia do grudnia przyznano pomoc w łącznej kwocie 11.414,36 zł. Okoliczności powyższe wskazują, iż organowi I instancji nie można postawić zarzutu, że nie wspiera rodziny w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, gdyż przyznawana pomoc ma charakter systematyczny w porównaniu do innych osób korzystających ze wsparcia ze środków pomocy społecznej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego w sprawie. Podobnie jak w odwołaniu zarzucił organom administracji publicznej orzekającym w tej sprawie naruszenie wielu przepisów ustawy o pomocy społecznej, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Strona skarżąca wyraziła wątpliwość co do ograniczonych uprawnień Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz uprawnień tego organu do interpretacji przepisów obowiązującego prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w kwestionowanej decyzji. Wyjaśniono dodatkowo, że w skardze poza wyrażonym niezadowoleniem z przyznanej pomocy brak jest merytorycznych zarzutów dotyczących wydanego rozstrzygnięcia, skarga wyraża emocje strony nie zaś argumenty umożliwiające polemikę. Na rozprawie w dniu 11 marca 2009r. J.Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy, jak również dodatkowo "zażądał" dołączenia do akt sprawy dokumentów przedłożonych do sprawy o sygn. akt II SA/Ol 66/09. Postanowieniem z dnia 24 marca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 68/09) skarżącemu przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Pismem procesowym z dnia 28 kwietnia 2009r. J.Ś. wystąpił z wnioskiem o przesłuchanie w charakterze świadka Dyrektora, Zastępcę Dyrektora oraz opiekuna jego rodziny z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, jak również Prezesa i Przewodniczącego składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego na okoliczność zasadności z przepisami prawa wydanych decyzji. Na rozprawie w dniu 21 maja 2009r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego, który to wniosek postanowieniem WSA w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2009. ( sygn. akt II SA/Ol 68/09) został oddalony. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2009r. Sąd postanowił włączyć w poczet materiału dowodowego rozpoznawanej sprawy akta administracyjne ze sprawy o sygn. akt II SA/Ol 66/09 oraz oddalić wniosek dowodowy w przedmiocie dopuszczenia przesłuchania świadków zawnioskowanych przez skarżącego w piśmie z dnia 28 kwietnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 tego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa). Należy także wskazać, iż zgodnie z art. 134 ustawy ppsa. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Podkreślić należy również, iż stosownie do art. 133 § 1 ustawy ppsa. Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy administracyjnej. Jedynie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy ppsa. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z uwagi na to ograniczenie w możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed sądem administracyjnym podjęto rozstrzygnięcie w przedmiocie oddalenia wniosku dowodowego z przesłuchania świadków zawnioskowanych przez skarżącego, bowiem stosownie do powołanego wyżej art. 106 § 3 ustawy ppsa. Sąd może jedynie przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów. Z uwagi na zakreślone granice dopuszczalnego badania zaskarżonego aktu administracyjnego należy wpierw wyjaśnić skarżącemu, iż Sąd nie ma uprawnień do jakiegokolwiek nakazywania organom administracji publicznej określonego postępowania, w tym przyznawania świadczeń w wyższym rozmiarze. Przechodząc do meritum sprawy Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził wskazanych naruszeń prawa, jak również złożona skarga nie zawiera zarzutów, które w świetle obowiązujących przepisów prawa i zgromadzonego materiału dowodowego zasługiwałyby na uwzględnienie, wobec czego skargę tę oddalił. Na wstępie wyjaśnić pozostaje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Powyższe wynika z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593, ze zm.). Jednym ze świadczeń umożliwiających realizację wskazanych wyżej celów jest udzielanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu a długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny - art. 38 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Z ust. 3 pkt 2 tego przepisu wynika jednakże, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, jak również kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie - ust. 4. Na podstawie art. 8 ust. 3 tej ustawy za dochód uważa się natomiast sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak zatem wynika z przedstawionej regulacji prawnej zasiłek okresowy, którego maksymalna i minimalna wysokość określone zostały w art. 38 ust 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego w granicach wysokości przyznanego zasiłku oraz okresu jego pobierania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przyznanie zasiłku okresowego cechuje względna uznaniowość ograniczona ustawową wysokością najwyższego i najniższego zasiłku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lica 2006r. sygn. akt I SA/Wa 603/06, niepul., wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 października 2007r. sygn. akt I OSK 58/07, niepubl.). Okoliczność powyższa skutkuje tym, iż ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, co oznacza dostosowanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W niniejszej sprawie ustalono, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepracującą żoną – E.Ś., która nie pracuje, nie jest także zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Jest osobą niepełnosprawną, ma przyznaną III grupę inwalidzką i z tego tytułu otrzymuje z ZUS rentę inwalidzką w wysokości 513,65 zł. Ustalono, iż wnioskodawca przebył zawał serca, jest leczony na chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę t.2 leczoną insuliną oraz przebył operację kręgosłupa w 1985r. Rodzina zajmuje mieszkanie socjalne, które obejmuje jeden pokój + kuchnię przerobioną z komórki, wc zlokalizowane w korytarzu, ogrzewanie piecowe, brak łazienki. Z pism przedstawionych przez skarżącego wynika, iż lokal ten jest zagrzybiony z nieszczelną stolarką okienną i z tego tytułu konieczne jest jego ogrzewanie przez cały czas, jak również korzystanie z włączonego oświetlenia. Dochód rodziny stanowi renta inwalidzka wnioskodawcy, co na osobę w rodzinie stanowi 256,82 zł, zaś kryterium dochodowe wynosi 702 zł. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego ustalono, iż rodzina posiadała przyznany na okres od lipca do września 2009r. zasiłek okresowy z tytułu niepełnosprawności w wysokości 188,35 zł. W oparciu o poczynione w spawie ustania organy orzekające uznały, iż sytuacja bytowa skarżącego jest niewątpliwie trudna, jak również jego sytuacja zdrowotna, wobec czego w ramach posiadanego uprawnienia do ustalenia kwoty należnego zasiłku okresowego uznały, że uzasadnionym całokształtem stwierdzonych w sprawie okoliczności będzie przyznanie kwoty zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości przewidzianej art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a posiadanym dochodem tj. 188,35 zł (702 zł - 513,65 zł). W tych okolicznościach sprawy nie do przyjęcia pozostaje zarzut skarżącego, iż udzielona mu pomoc jest ograniczona, nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych jego rodziny, bowiem wysokość przyznanego zasiłku okresowego jest maksymalną wysokością pomocy udzielonej w tej formie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżącemu pozostaje wyjaśnić, iż poza pomocą w formie zasiłku okresowego organy pomocy społecznej mogą obejmować rodzinę pomocą także w formie innych świadczeń tj. zasiłku celowego. Jak wynika z przekazanych akt sprawy taką pomocą rodzina skarżącego została objęta, bowiem odrębnymi decyzjami orzeczono o przyznaniu zasiłku celowego na leki w wysokości 140,51 zł, zasiłku celowego w wysokości 850 zł, w tym na świadczenie na miesiąc październik - na dofinansowanie do zakupu opału w wysokości 400 zł, na dofinansowanie do zakupu leków w wysokości 150 zł, na świadczenie na miesiąc listopad na dofinansowanie do zakupu leków 150 zł, oraz świadczenie na miesiąc grudzień na dofinansowanie zakupu leków 150 zł. Wobec tych okoliczności stwierdzenie skarżącego, iż rodzina nie jest obejmowana pomocą i nie zapewnia się jej godnych warunków życia jest nietrafne zwłaszcza, że forma i rozmiar udzielanej pomocy przez organy pomocy społecznej uzależnione są nie tylko od potrzeb osób i rodzin występujących o udzielnie świadczeń z pomocy społecznej lecz także wysokością środków finansowych, którymi organ dysponuje oraz ilością osób i rodzin pomiędzy które należy te środki finansowe rozdysponować. W tym stanie sprawy podjęte w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcie o czasookresie przyznania zasiłku okresowego (od października do grudnia 2008r.), gdyż poprzednią decyzją przyznano ten zasiłek na okres od lipca do września 2008r., nie narusza przepisów prawa w zakresie czasookresu na jaki ta forma pomocy została udzielona. Nadto wskazać pozostaje także, iż rodzina skarżącego z uwagi na jej trudną niewątpliwie sytuację bytową i stan zdrowia skarżącego jest systematycznie obejmowana pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i jak podano na przestrzeni całego 2008r. uzyskała pomoc w łącznej wysokości 11.414,36 zł, co potwierdza przedstawione przy piśmie MOPS z dnia 6 maja 2009r. zestawienie wydanych decyzji administracyjnych przyznających świadczenia z pomoc społecznej wraz z potwierdzeniem przekazania tych środków na rachunek bankowy skarżącego, które to dokumenty włączono na żądanie skarżącego w poczet materiału dowodowego tej sprawy. Nie bez znaczenia jest także okoliczność podniesiona już wyżej, iż pomoc społeczna ma jedynie pomagać rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych oraz wspierać te rodziny w pokonywaniu istniejących trudności. Nie jest natomiast instytucją, która ma przejąć cały ciężar utrzymania rodziny, która ze swej strony nie podejmuje działań w celu poprawy swojej sytuacji. Reasumując stwierdzić nadzy, iż niezasadne pozostają zarzuty skarżącego, iż urzędnicy organu pomocy społecznej w jego sprawie wykazują bezduszność, brak poszanowania godności ludzkiej oraz brak znajomości przepisów prawa, skoro tylko z tych zestawień wynika, że pomoc jaką otrzymuje rodzina skarżącego jest znacząca z uwagi na jej trudną sytuację mieszkaniową i zdrowotną. Odnośnie naruszenia m.in. art. 67, 68 i 69 Konstytucji RP wskazać pozostaje, iż prawo do zabezpieczenia społecznego oraz zabezpieczenia w egzystencji z uwagi na niepełnosprawność oraz brak pracy ma miejsce według zasad określonych w ustawach, o czym świadczą zapisy tych artykułów. Ustawą, która reguluje takie zabezpieczenie społeczne jest niewątpliwie ustawa o pomocy społecznej, która wymaga aby osoba lub rodzina oczekująca wsparcia ze swej strony także podejmowała działania w celu przezwyciężenia swej trudnej sytuacji życiowej. Trudno natomiast przyjąć, aby zapisy Konstytucji RP gwarantowały małżonce skarżącego możliwość zabezpieczenia w egzystencji, skoro osoba ta będąca zdrową nie podejmuje ze swej strony działań mających na celu podjęcie pracy. Reasumując wydając zaskarżoną decyzję Kolegium prawidłowo oceniło zebrany w sprawie materiał dowodowy, uznając iż organ I instancji w prawidłowej, przewidzianej przepisami ustawy o pomocy społecznej, wysokości przyznał zasiłek okresowy. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach postępowania na rzecz pełnomocnika skarżącego adw. E.S. ustanowionego w ramach pomocy prawnej oraz złożonego na rozprawie przez pełnomocnika wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części, Sąd orzekł na podstawie art. 250 w zw. z art. 242 ustawy ppsa.