II SA/Ol 696/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-10-10
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie, która przemieściła się podczas jazdy, stanowi naruszenie warunków technicznych uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie podczas kontroli stanowi naruszenie warunków technicznych, o których mowa w przepisach ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeniu wykonawczym. Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy; wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Przesłanki z art. 92c u.t.d. zwalniające z odpowiedzialności mają zastosowanie tylko w przypadku obiektywnych okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, a przemieszczenie się tablicy podczas jazdy nie jest taką okolicznością, jeśli przedsiębiorca nie zapewnił jej prawidłowego mocowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika B.S. za wykonywanie przewozu autobusem, który podczas kontroli nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Organ I instancji nałożył karę 2000 zł, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania, wskazując, że brak tablicy kierunkowej nie jest związany z kategorią pasażerów, lecz z warunkami technicznymi. Po ponownym rozpoznaniu, WITD nałożył karę 5000 zł na podstawie lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżący twierdził, że tablica przemieściła się podczas jazdy i nie mógł jej zamocować, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.t.d.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: WITD), powołując się na art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U z 2013r., poz. 1414 ze zm.) zwanej dalej: u.t.d. oraz lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył na B.S. prowadzącego działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...] karę pieniężną w wysokości 2000zł za wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] w D. przy ul. [...] przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował K.S. Kierujący wykonywał krajowy transport drogowy osób na regularnej linii O. -M. Przewóz osób na tej linii kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy B.S. na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Podczas kontroli ustalono, że kontrolowany autobus nie posiada bocznej tablicy kierunkowej. Przebieg i ustalenia kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...].
Po rozpatrzeniu odwołania B.S. (zwanego dalej: skarżącym), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GIDT) decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał ją organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzję organu I instancji należało uchylić, bowiem organ ten błędnie zakwalifikował wykonywanie przewozu autobusem niewyposażonym w tablicę kierunkową jako wykonywanie przewozu autobusem, który niespełna wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, tj. jako naruszenie określone w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 u.t.d. Tymczasem nałożenie kary pieniężnej za naruszenie określone
w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. za wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów dotyczy tylko takich braków wyposażenia lub oznakowania autobusu, które związane są ściśle z przewożoną grupą osób. W ocenie organu odwoławczego, wymóg posiadania tablic kierunkowych nie jest wymogiem, który wiązałby się z kategorią przewożonych pasażerów, ale jest to ogólny wymóg odnoszący się do wszystkich autobusów, którymi wykonywany jest przewóz regularny, bez względu na to jaka grupa pasażerów jest nim przewożona. Brak tablic kierunkowych może stanowić natomiast naruszenie warunków technicznych autobusów, co z kolei sankcjonowane jest na podstawie lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Po rozpatrzeniu skargi B.S. na to rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017r., sygn. akt II SA/Ol 1285/16 oddalił skargę przedsiębiorcy. W uzasadnieniu Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że brak tablicy kierunkowej stanowi naruszenie "wymaganych warunków technicznych", o których mowa w lp. 2.5.1 załącznika do u.t.d., związanych bezpośrednio z rodzajem przewozu, tj. wykonywaniem przewozu regularnego.
Ponownie rozpoznając sprawę WITD decyzją z dnia [...], powołując się na art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 u.t.d. oraz lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z uwagi na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2017r., przyjął, iż naruszenie polegające na braku tablicy kierunkowej bocznej stanowi naruszenie "wymaganych warunków technicznych", o których mowa w lp. 2.5.1. załącznika do u.t.d. Organ stwierdził również, że podnoszone w trakcie postępowania okoliczności, iż kontrolowany pojazd był wyposażony w boczną tablicę kierunkową, lecz z przyczyn niezależnych od przewoźnika nie była ona widoczna, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, której nie można było przewidzieć. Przesłuchany podczas kontroli kierowca stwierdził, że tablica ta podczas realizacji przewozu wpadła pomiędzy szybę a wewnętrzną obudowę drzwi prawych. Potwierdził także, że w chwili kontroli tablica boczna kierunkowa nie była widoczna. W ocenie organu, spełnienie obowiązku dochowania należytej staranności wymaga, aby przewoźnik przewidywał i zapobiegał tego typu zdarzeniom poprzez wykorzystanie rozwiązań technicznych uniemożliwiających przesuwanie się lub odpadnięcie tablicy kierunkowej. Organ wskazał, że boczna tablica kierunkowa nie była widoczna podczas realizowania przewozu regularnego, co potwierdziły oględziny pojazdu przeprowadzone w obecności kierowcy. Okoliczność, że w pojeździe znajdowała się tablica kierunkowa, która nie była widoczna, nie ma wpływu na wynik sprawy.
Od powyższej decyzji B.S. wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- przepisów u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy tablica stała się niewidoczna na skutek zdarzeń, na które przewoźnik nie miał wpływu ani nie mógł ich przewidzieć;
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie kompleksowego postępowania dowodowego, w szczególności zaniechanie przesłuchania strony, kontrolujących oraz ponownego przesłuchania kierowcy i w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy;
- art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- art. 11 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od umotywowania przyczyn, dla których żaden z wniosków dowodowych skarżącego nie został uwzględniony.
Decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przedsiębiorca w dniu kontroli naruszył przepisy prawa w związku z wykonywaniem przewozu autobusem niespełniającym wymagań technicznych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] jednoznacznie ustalono, że kierowca K.S. w imieniu skarżącego wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej O. - M. Skontrolowany autobus nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Kierowca zeznał, że tablica ta wpadła pomiędzy szybę a wewnętrzną obudowę drzwi przednich prawych prawdopodobnie podczas przejazdu z M. do D. i w chwili zatrzymania do kontroli nie była widoczna. Dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdza niezastosowanie się przedsiębiorcy do wymogu umieszczenia tablic kierunkowych za przednią i boczną szybą autobusu. Zdaniem organu odwoławczego, tablice kierunkowe mieszczą się w pojęciu warunków technicznych i ich brak sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł w oparciu o lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto wskazano, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że protokół przesłuchania kierowcy, protokół oględzin i protokół kontroli drogowej są ze sobą spójne i wiarygodne, jak również wskazują, że przewóz osób na linii regularnej odbył się bez bocznej tablicy kierunkowej. Wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady zaufania z art. 8 k.p.a. oraz zasady przekonywania unormowanej w art. 11 k.p.a. Zdaniem organu, nie zaistniały również podstawy do zastosowania art. 92c u.t.d., bowiem skarżący nie przedłożył żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia.
Na powyższą decyzję B.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie jej uchylenia oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie wniosków dowodowych skarżącego o ponowne przesłuchanie inspektorów przeprowadzających kontrolę oraz kierowcy i w konsekwencji dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych oraz przyjęcie, że kierowca realizował przewóz bez bocznej tablicy kierunkowej;
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnikowych stwierdzeń, które nie przesądzają o zasadności nałożonej na skarżącego kary pieniężnej co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania;
- art. 92a ust. 1, 2 i 6 w zw. z lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sankcja określona w tym przepisie obejmuje również sytuację, kiedy autobus w momencie rozpoczęcia realizacji przewozu był wyposażony w boczną tablicę kierunkową, a tablica przemieściła się już w trakcie realizacji przewozu;
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez przyjęcie, że podmiot wykonujący przewozy miał wpływ na powstanie naruszenia, podczas gdy naruszenie powstało wskutek okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, gdyż boczna tablica kierunkowa najprawdopodobniej w trakcie jazdy uległa przemieszczeniu na skutek działań osób trzecich.
W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie kontroli inspektorzy transportu drogowego stwierdzili brak bocznej tablicy kierunkowej w kontrolowanym pojeździe, ale nie przeprowadzili obserwacji pojazdu oraz nie ustalili momentu, od którego tablica ta nie była widoczna. Skarżący przyznał, że podczas kontroli boczna tablica nie była widoczna, jednak inspektorzy powinni sprawdzić miejsce wskazane przez kierowcę w celu ustalenia, czy znajduje się tam tablica. Tymczasem przyjęli, że autobus w ogóle nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. Skarżący wnioskował o ponowne przesłuchanie kierowcy, kontrolujących oraz samego skarżącego. Kierowca mógł się nie zorientować, w którym momencie tablica przestała być widoczna, mogło to nastąpić po zatrzymaniu pojazdu do kontroli. Skarżący zarzucił, że z protokołu kontroli nie wynika, aby kontrolujący sprawdzili czy pojazd został wyposażony w tablicę w momencie realizacji przewozu. Podniósł, że przesłuchanie kontrolujących było konieczne, gdyż z protokołu kontroli nie wynika w jaki sposób przebiegła kontrola oraz oględziny autobusu, a przesłuchanie skarżącego miało znaczenie odnośnie zasad obowiązujących w jego przedsiębiorstwie co do wyposażania autobusów w tablice boczne i sposobu ich mocowania.
Skarżący wskazał, że na podstawie lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z § 18 i 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 2022 ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 31 grudnia 2002r., penalizowane są tylko te stany faktyczne, w których zostaje stwierdzony wadliwy stan techniczny autobusu wynikający z rzeczywistego braku w wyposażeniu, nie zaś np. chwilowe przemieszczenie tablicy kierunkowej stanowiącej wyposażenie. Podniósł, że kierowca w trakcie jazdy po przemieszczeniu się tablicy nie mógł od razu jej przymocować. Jeżeli tablica odpadła w czasie pomiędzy odjazdem kierowcy z przystanku a momentem zatrzymania pojazdu do kontroli, to kierowca nie miał możliwości prawidłowego umocowania tablicy. Kontrolujący w toku kontroli nie sprawdzili jednak, czy tablica znajduje się w miejscu wskazywanym prze kierowcę. Zdaniem skarżącego, organ niesłusznie uznał, że brak tablicy spowodowany był działaniem kierowcy, gdyż nie zostało udowodnione, aby autobus wyruszył w trasę bez bocznej tablicy kierunkowej. Tylko taka okoliczność uzasadniałaby uznanie, że naruszenie stwierdzone przez organ jest wynikiem złej organizacji przedsiębiorstwa. Nadto tablica mogła zostać uszkodzona przez osoby trzecie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, że sam fakt wyposażenia autobusu w tablicę kierunkową boczną nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za jej brak w trakcie wykonywanego przewozu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369, ze zm) zwanej dalej: p.p.s.a.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z prawem.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma okoliczność, iż sprawa ta była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który w wyroku z dnia 26 stycznia 2017r. o sygn. akt II SA/Ol 1285/16 oddalił skargę przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Ocena prawna może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, a także kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania administracyjnego. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości uchybieniom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Organy administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna w tym względzie ocena stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999r., sygn. I SA 1089/99, LEX nr 48019; uchwała NSA z dnia 21 czerwca 1999r., OPS 4/99, LEX nr 38476).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do konkluzji, że orzekający ponownie w rzeczonej sprawie organ administracji oraz Sąd są związane wykładnią wyrażoną w motywach przywołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2017r., sygn. akt II SA/Ol 1285/16, albowiem po jego wydaniu nie doszło ani do zmiany prawa, ani istotnych okoliczności faktycznych sprawy.
Powyższe oznacza, że ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz trafności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się poprzez pryzmat oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku Sądu oraz pod kątem oceny realizacji wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku, a dotyczących sposobu działania organu w toku ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Przypomnieć należy, że motywując rozstrzygnięcie z dnia 26 stycznia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, iż brak tablicy kierunkowej stanowi naruszenie "wymaganych warunków technicznych", o których mowa w lp. 2.5.1 załącznika do u.t.d., związanych bezpośrednio z rodzajem przewozu, tj. wykonywaniem przewozu regularnego.
W wyniku tak zakreślonych ram prawnych badanej sprawy, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena legalności wydanej w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób prawidłowy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku Sądu.
W rzeczonej sprawie zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. W trakcie przeprowadzonej w dniu [...] kontroli drogowej autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] stwierdzono, że kierowca K.S. w imieniu skarżącego wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej O. – M. Skontrolowany autobus nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Kierowca zeznał, że tablica ta wpadła pomiędzy szybę a wewnętrzną obudowę drzwi przednich prawych prawdopodobnie podczas przejazdu z M. do D. i w chwili zatrzymania do kontroli nie była widoczna. W ocenie organów obu instancji, przedsiębiorca w dniu kontroli naruszył przepisy prawa w związku z wykonywaniem przewozu autobusem niespełniającym wymagań technicznych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie, a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).
Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d., w którym określone zostały zasady wykonywania krajowego transportu drogowego, do przewozu mogą być używane wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Natomiast w myśl ust. 2 pkt 1 lit. b art. 18b u.t.d. zabrania się podczas wykonywania przewozów regularnych używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Sankcję za naruszenie obowiązków nałożonych na podmioty wykonujące regularny przewóz osób przewiduje wskazany wcześniej art. 92a ust. 1 u.t.d.
W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie zostały wyróżnione odrębne pojęcia "warunków technicznych" i "niezbędnego wyposażenia". Dział III, zawierający uregulowania dotyczące tablic kierunkowych, nosi tytuł "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z przytoczonej systematyki wskazanego rozporządzenia wynika, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002r., w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, jak np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych itd. Już z tego tylko zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem prawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002r.) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus. W § 21 ust. 1 rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002r. stanowi, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien posiadać tablice kierunkowe czołową i boczną. Wymienione w § 18 i 21 tego rozporządzenia warunki, jakie powinien spełniać autobus stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2015r., sygn. II GSK 1936/14, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych rozważań za prawidłowe należy uznać stanowisko organów obu instancji, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy naruszenie wymogów przewidzianych w zakresie obowiązkowego wyposażenia autobusu zawartych w § 18 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002r., w tym brak bocznej tablicy kierunkowej, stanowi wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, to jest naruszenie określone w lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2014r., sygn. II GSK 904/13; wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015r., sygn. II GSK 2403/13; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2015r., sygn. II GSK 1100/14, dostępne w CBOSA). Organy inspekcji transportu drogowego, będąc związane wyrokiem WSA w Olsztynie z 26 stycznia 2017r., prawidłowo nałożyły na skarżącego przedmiotową karę pieniężną.
Należy również wyjaśnić, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów u.t.d. ma rozszerzony zakres, a wobec tego ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Jest to więc odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, nie oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Oczywiście odpowiedzialność przedsiębiorcy w tym zakresie nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny (por. wyrok TK z dnia 4 lipca 2002r., sygn. akt P 12/01, OTK-A 2002/4/50). Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001r., sygn. III SA 2661/00, Lex nr 51232). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy.
W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007r., sygn. I OSK 1257/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011r., sygn. VIII SA/Wa 364/11, dostępne w CBOSA).
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. daje podstawę do umorzenia postępowania toczącego się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wskazane w art. 92c u.t.d., przesłanki zwalniające z odpowiedzialności odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017r., sygn. II GSK 1973/15; dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy dokonały interpretacji stanu prawnego na tle zaistniałego stanu faktycznego i wyciągnęły trafne wnioski. W świetle powyższego podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące braku możliwości przymocowania tablicy bocznej przez kierowcę w trakcie jazdy po jej przemieszczeniu się, nie są wystarczające do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na zasadzie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem brak w autobusie tablic bocznych kierunkowych.
Skarżącemu pozostaje wyjaśnić, że dla zastosowania sankcji wynikającej z art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 u.t.d. co do wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, wobec stwierdzonego podczas kontroli braku bocznej tablicy kierunkowej, obojętna pozostaje okoliczność, iż autobus w czasie rozpoczęcia wykonywania przewozu posiadał tablicę boczną kierunkową, chociaż w żaden sposób okoliczność ta nie została przez skarżącego udowodniona. Organy bezsprzecznie ustaliły, że w trakcie kontroli taka tablica boczna kierunkowa nie była umieszczona. Nadto pozostaje podnieść, ze kierowca w trakcie kontroli nie wnioskował o sprawdzenie, czy faktycznie tablica ta przemieściła się i wpadła za obudowę drzwi przednich. W tym miejscu pozostaje wyjaśnić, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego przygotowania pojazdu aby w trakcie wykonywania przewozu nie dochodziło do przemieszczania jakichkolwiek elementów pojazdu stanowiących wymagane warunki techniczne. Poza tym skarżący poza twierdzeniem, że pojazd którym wykonywano przewóz odpowiadał warunkom technicznym w momencie rozpoczęcia wykonywania przewozu nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego, że dopełnił wszelkich starań aby pojazd przed rozpoczęciem przewozu odpowiadał warunkom technicznym, a tylko taki dowód stanowiłby o możliwości skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 92a ust. 1 u.t.d.
Za niezasadny należy uznać zarzut nieprzeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w rozpoznawanej sprawie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wnioskowane przez skarżącego ponowne przesłuchanie inspektorów przeprowadzających kontrolę oraz kierowcy nie wniosłoby nowych istotnych okoliczności do sprawy, bowiem stan faktyczny został przez organy dokładnie wyjaśniony. Nie doszło również do naruszenia zasady zaufania z art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekające zgromadziły materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, który następnie został przeanalizowany i w sposób prawidłowy oceniony, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na tej podstawie prawidłowo uznano, że ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, dają podstawę do wydania decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł a wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło