II GSK 1936/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-15
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Magdalena Bosakirska, Andrzej Skoczylas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak przedniej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób, która została umieszczona przez kierowcę przed pierwszym przystankiem, stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że autobus był wyposażony w wymaganą przednią tablicę kierunkową, a jej chwilowe przemieszczenie i umieszczenie przez kierowcę przed pierwszym przystankiem nie stanowiło naruszenia warunków technicznych uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. Zastosowanie kary było nadinterpretacją prawa, a przepisy dotyczące wyposażenia i oznakowania należy wykładać ściśle.Stan faktyczny
Kontroli drogowej poddano autobus wykonujący regularny przewóz osób, w którym stwierdzono brak przedniej tablicy kierunkowej. Mimo że kierowca umieścił tablicę przed pierwszym przystankiem, nałożono na przewoźnika karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że brak tablicy kierunkowej nie stanowi naruszenia warunków technicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię Sądu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 791/13 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 791/13, po rozpatrzeniu skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane; 3. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] października 2012 r. w miejscowości B. G. poddano kontroli autobus marki Mercedes – Benz o nr rej. [...], kierowany przez A. K. Pojazdem wykonywano regularny przewóz drogowy na podstawie wypisu z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej A. – T. N. W. - A. W protokole kontroli stwierdzono, że autobus nie spełniał wymogów technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.; powoływanego dalej cytowane jako: rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów), z uwagi na brak wyposażenia w przednią tablicę kierunkową.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. O., M. P. L. J., karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył L. J., domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżący podniósł, że kierowca podczas wykonywania przewozu zorientował się, że zapomniał umieścić na pojeździe przedniej tablicy kierunkowej, w związku z czym wymaganą tablicę założył przed przystankiem przy ulicy [...] M. W momencie rozpoczęcia wykonywania przewozu autobus był wyposażony we wszelkie wymagane części wyposażenia, w tym również w tablice kierunkowe. W chwili kontroli tablice znajdowały się we właściwym miejscu, a kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, nie przyznając się tym samym do stawianego zarzutu. Skarżący stwierdził, że kierowcy w jego przedsiębiorstwie są szkoleni w zakresie obowiązujących przepisów, co świadczy o dołożeniu przez przedsiębiorcę należytej staranności do tego, by działalność była prowadzona bez uchybiania przepisom. Naruszenie, które miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, spowodowane było, zdaniem skarżącego, wyłącznie działaniem kierowcy, na które przedsiębiorca nie miał wpływu.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 18b ust. 2 pkt 1b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.d.), w myśl którego podczas przewozów regularnych zabronione jest używanie autobusów nieodpowiadających wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj przewozu. W tym zakresie organ powołał się również na § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, nakładający obowiązek wyposażenia autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe: czołową i boczną, a także tylną i wewnętrzną w sytuacji, gdy autobus kursuje na linii oznaczonej numerem lub literą.
Organ odwoławczy podniósł, że z protokołu przeprowadzonej kontroli wynika, iż w chwili zatrzymania wykonywano przewóz regularny w krajowym transporcie drogowym osób, zaś oględziny pojazdu wykazały brak tablicy kierunkowej umieszczonej na przedniej części autobusu. Mając na względzie treść § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że niewyposażenie autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe świadczy o niedołożeniu przez przedsiębiorcę staranności, w celu uniknięcia naruszeń popełnianych przez pracowników, za których ponosi odpowiedzialność.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. L. J. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prawną czynu; naruszenie art. 92a w zw. z art. 92c u.t.d.; naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Skarżący podniósł, że z zeznań kierowcy wynika, iż tablica kierunkowa została umieszczona na przedniej szybie wprawdzie nie przed momentem rozpoczęcia jazdy, jednakże przed wjechaniem autobusu na pierwszy przystanek. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zdaniem skarżącego, zastosowanie powinien znaleźć art. 92c u.t.d., bowiem podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstałe naruszenie i nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje administracyjne obu instancji.
Sąd I instancji stwierdził, że organy administracyjne obu instancji w rozpoznawanej sprawie naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie nieumieszczenia czołowej tablicy kierunkowej, jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób.
Sąd wskazał, na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie kwalifikacji braku tablicy kierunkowej w autobusie, którym wykonywany jest regularny przewóz osób.
WSA podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 24 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Bk 754/12 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 628/10. Sąd I instancji podniósł, że terminologia, którą posługuje się ustawodawca w przepisach powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, nie jest precyzyjna. Przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zamieszczone są bowiem w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co uzasadniałoby stanowisko, że wyposażenie to niejako część warunków technicznych. Jednocześnie sam tytuł ww. rozporządzenia – w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia" rozgranicza wyraźnie pojęcia "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. Zdaniem WSA, treść § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe co oznacza, że należą one do wyposażenia pojazdu.
Sąd I instancji zwrócił również uwagę na wymienione przez ustawodawcę w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (l.p. 2.5.) rozróżnienie naruszeń przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego w zależności od tego, czy przewóz wykonywany jest przez autobus, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym, czy też przez autobus, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania. W ocenie WSA, przy tak dokonanym rozróżnieniu wskazanych naruszeń, zarówno wykładnia językowa, jak i logiczna cytowanych przepisów prowadzi do wniosku, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych.
Sąd stwierdził ponadto, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012 r. ustawodawca nie wyróżniał uchybień w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdów w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym dokonaną na mocy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), obowiązującą od dnia 1 stycznia 2012 r., w załączniku pod l.p. 2.5 mowa była tylko o wykonywaniu transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Od dnia 1 stycznia 2012 r. ustawodawca rozróżnia "wyposażenie i oznakowanie pojazdu" od jego "warunków technicznych.". W związku z powyższym WSA uznał, że nie można twierdzić, iż brak tablic kierunkowych, stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu w związku z przewozem pasażerów, należy traktować jako naruszenie warunków technicznych.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Wyrok zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi strony, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.; zwanej dalej: p.r.d.) oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że termin "warunki techniczne" nie obejmuje wymaganego przepisami ww. rozporządzenia wyposażenia dodatkowego pojazdu, powołując się przy tym na uchylony w tej akurat części przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok WSA w W. z dnia 26 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 628/10), podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, iż wyposażenie takie decyduje w rzeczy samej o tym, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu;
2. art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz lp. 2.5.1 i lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że na podstawie tych przepisów nie można nałożyć kary pieniężnej za stwierdzony w toku kontroli brak wyposażenia autobusu, którym wykonywane są regularne przewozy osób, w tablice kierunkowe, albowiem tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, o którym mowa w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie do warunków technicznych, podczas gdy tablice kierunkowe stanowią jeden z warunków technicznych autobusu, wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, o którym mowa przepis lp. 2.5.1 przedmiotowego załącznika, zaś przepis lp. 2.5.2 załącznika przewiduje sankcję za brak wyposażenia i oznakowania, a więc również naruszenie w zakresie warunków technicznych autobusu, ale wymaganych nie ze względu na rodzaj przewozu (np. regularny), ale z uwagi na przewóz określonej kategorii pasażerów, np. dzieci do szkół, osób niepełnosprawnych, itp., dla którego rozporządzenie przewiduje jeszcze inne wymagania techniczne.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej zawarto w jej uzasadnieniu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ wyrok Sądu I instancji pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W sprawie niniejszej podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowiło ustalenie, że autobus linii regularnej nie spełniał obowiązkowych warunków technicznych, bowiem nie był wyposażony w przednią tablicę kierunkową.
Z akt sprawy, a w szczególności z protokołu przesłuchania kierowcy autobusu oraz inspektora wykonującego kontrolę wynika jednak, że ustalenie to nie jest trafne.
Autobus rozpoczynał swój kurs w miejscowości A., a w dacie kontroli wyruszył z tego miejsca bez pasażerów. Po 5 minutach od rozpoczęcia jazdy i przed zatrzymaniem się na pierwszym przystanku kierowca zorientował się, że przednia tablica kierunkowa stanowiąca wyposażenie pojazdu nie znajduje się na właściwym miejscu, zatem umieścił ją tam. Nieumundurowany kontroler inspekcji transportu drogowego znajdujący się na przystanku, przed umieszczeniem tablicy na miejscu, zrobił zdjęcie pojazdu bez przedniej tablicy kierunkowej, a następnie wsiadł do autobusu. Kontrola pojazdu została przeprowadzona dopiero na ostatnim przystanku w miejscowości B. G. i w czasie tej kontroli autobus był wyposażony w przednią tablicę kierunkową. Jednak organ uznał za stosowne postawienie stronie zarzutu naruszenia art. 18b ust. 2 lit. b) u.t.d., tj. używania do przewozu regularnego autobusu nieodpowiadającego warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu i za to nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5000 zł z l.p.3 p.2.5.1. zał. do u.t.d.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazana ocena prawna zaistniałego zdarzenia i zastosowana kara są nietrafne.
Ustawa o transporcie drogowym zawiera szereg regulacji dotyczących podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego transportu drogowego. Celem omawianych regulacji jest wprowadzenie takich zasad wykonywania przewozów, które zapewnią bezpieczeństwo i porządek na drodze. Ponieważ ustawa określa również odpowiedzialność za naruszenie zawartych w niej zasad, powołuje Inspekcję Transportu Drogowego do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi (art. 48 u.t.d.) oraz przestrzegania przepisów ruchu drogowego i uiszczania opłaty elektronicznej (art. 48 we zw. z art. 3 ust.1 a u.t.d.). Jest oczywiste, że wprowadzona i uregulowana ustawą kontrola przestrzegania zasad w niej ustanowionych ma na celu doprowadzenie do zapewnienia ich rzeczywistej realizacji. Niejako konsekwencją wprowadzenia zasad wykonywania transportu drogowego i kontroli ich przestrzegania jest wprowadzenie systemu kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia. Kary administracyjne związane z tzw. odpowiedzialnością obiektywną, niezależną od winy są w istocie karami za skutek, którego ustawodawca nie akceptuje i którego chce uniknąć. Mają one znaczenie prewencyjne, tzn., że ich nakładanie ma wymusić stosowanie przepisów prawa. Mając na względzie wskazany rygoryzm kar administracyjnych i zasadniczą niemożność uwolnienia się od odpowiedzialności z uwagi na brak winy, należy je stosować wtedy, gdy stan faktyczny wskazuje, iż naruszenie prawa jest niewątpliwe, a będące celem omawianych kar względy prewencji przemawiają za ich nałożeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że celem działania organów Inspekcji Transportu Drogowego nie jest samo nakładanie kar, tylko kontrola przestrzegania zasad ustawowych ustanowionych z uwagi na bezpieczeństwo i porządek na drodze i wymuszenie ich przestrzegania. Prewencyjna rola kar administracyjnych powinna każdorazowo być brana pod uwagę przez organ, który je nakłada, aby zastosowanie kary nie doprowadziło do rażącego naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Sama ustawa o transporcie drogowym, w ślad za uregulowaniami europejskimi, systematycznie odchodzi od bezwzględnego charakteru kar administracyjnych i przewiduje możliwość uchylenia się od kary w określonych okolicznościach wskazujących na brak winy przedsiębiorcy.
Zauważyć należy, że od 1 stycznia 2012 r. kara pieniężna za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym wzrosła 10 krotnie. Niewątpliwie celem tak drastycznego podniesienia kary było zapobieżenie wyjazdom na trasę niesprawnych technicznie autobusów, co jest oczywiście zasadne. Jednak z uwagi na brak zmian w rozporządzeniu w sprawie technicznych warunków pojazdów, określenie "warunki techniczne autobusu" obejmuje nadal wszystkie wymagane warunki techniczne, w tym też elementy jego wyposażenia, którym dla autobusu komunikacji regularnej są tablice kierunkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wynika, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia, posiadanie tablic kierunkowych czołowej i bocznej należy do warunków technicznych autobusu (por. wyrok WSA z dnia 29 października 2009 r. VI SA/Wa 1394/09, wyrok WSA z dnia 1 marca 2010 r. VI SA/Wa 2132/09, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. II GSK 1173/10 uchylający wyrok WSA z dnia 26 maja 2010 r., wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r. II GSK 904/13 uchylający wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2013 r. II SA/Bk 754/12, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r. II GSK 2403/13, wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2015 r. II GSK 1100/14).
Rozporządzenie w swej treści nie wyróżnia odrębnych pojęć "warunków technicznych" i "niezbędnego wyposażenia". Dział III, zawierający uregulowania dotyczące tablic kierunkowych, nosi tytuł "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z przytoczonej systematyki rozporządzenia wynika, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia, w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, jak np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych itd. Już z tego tylko zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem prawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus. W § 21 ust. 1 rozporządzenie stanowi, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien posiadać tablice kierunkowe czołową i boczną. Użycie w § 18 i w § 21 słowa "powinien" oznacza obowiązek spełnienia określonych w powołanych przepisach warunków technicznych i błędny jest pogląd skarżącej, że określenie "powinien" oznacza, iż spełnienie warunków jest fakultatywne. Wymienione w § 18 i 21 warunki, jakie powinien spełniać autobus stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus.
Mając na uwadze rozważania powyższe uznać należy za błędne wywody uzasadnienia skarżonego wyroku oparte na tezie, że tablice kierunkowe nie należą do "warunków technicznych" jakie musi spełniać autobus komunikacji regularnej. Błędny jest też pogląd, że brak tablic kierunkowych w autobusie komunikacji regularnej podlega karze pieniężnej w wysokości 2000 zł z l.p. 2.5.2. zał. do u.t.d. Wskazany przepis dotyczy braków specjalnego wyposażenia i oznakowania autobusów przeznaczonych do wykonywania przewozów określonej kategorii pasażerów, co wynika wprost z treści omawianego uregulowania. Tablice kierunkowe wskazujące kierunek jazdy - trasę autobusu, nie należą oczywiście do wyposażenia przewidzianego dla określonej kategorii pasażerów (np. uczniów).
Wobec braku zróżnicowania w powyższym rozporządzeniu "wyposażenia autobusu", jako odrębnej kategorii różnej od "warunków technicznych pojazdu" uznać należy, że kara 5000 zł nakładana jest zarówno za niewłaściwą liczbę wyjść awaryjnych lub brak gaśnic, jak i za niewyposażenie autobusu w boczną tablicę kierunkową. Wobec niezmiernej surowości omawianej kary musi być ona stosowana z uwzględnieniem roli, jaką ma spełniać. Rola ta polega na wymuszeniu wykonywania przewozów wyłącznie przez autobusy spełniające wszystkie wymagania techniczne zarówno mniej, jak i bardziej istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Uznać jednak należy, że omawiane przepisy muszą być wykładane bardzo ściśle, co powoduje, że penalizowane są tylko te stany faktyczne, w których stwierdzony zostaje wadliwy stan techniczny autobusu polegający na rzeczywistym braku w wyposażeniu autobusu, nie zaś np. chwilowe przemieszczenie tablicy kierunkowej znajdującej się w autobusie i stanowiącej jego wyposażenie.
Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że w sytuacji, kiedy autobus był wyposażony w wymaganą przepisami przednią tablicę kierunkową, a tablica ta została umieszczona na właściwym miejscu z własnej inicjatywy kierowcy przed pierwszym przystankiem, nadinterpretacją prawa było przyjęcie, że została zrealizowana hipoteza normy prawnej związana z nałożeniem kary z l.p.2.5.1. u.t.d., prowadząca do uznania, że doszło do zabronionego wykonywania przewozu regularnego autobusem nieodpowiadającym warunkom technicznym z uwagi na brak przedniej tablicy kierunkowej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie przez Sąd I instancji obu decyzji administracyjnych było prawidłowe, natomiast uzasadnienie wyroku zawierające motywy podjętego rozstrzygnięcia było całkowicie błędne.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jednocześnie zastępując błędne uzasadnienie wyroku motywami wyżej przedstawionymi.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji są związane wyżej przedstawioną wykładnią prawa i mając ją na względzie, podejmą właściwe rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło