II SA/Ol 715/07

WyrokWSA w Olsztynie2007-09-25

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny może zostać uznana za wadliwą z powodu rażącego naruszenia prawa lub braku podstawy prawnej, gdy skarżący domaga się przyznania świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku, mimo zmiany przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie orzeka w oparciu o zasady słuszności, lecz kontroluje zgodność z prawem. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji oceny dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wprowadziła wymóg złożenia wniosku o kontynuację świadczenia, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa, jeśli organ stosował przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy nie występuje oczywistość naruszenia prawa lub brak podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący K.S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny, argumentując, że powinien otrzymać świadczenie również za okres od grudnia 2005 r. do lutego 2006 r., który nie został objęty decyzją z powodu opóźnienia w uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja organu I instancji nie naruszała prawa w stopniu kwalifikującym ją do stwierdzenia nieważności. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na kontynuację niepełnosprawności i wadliwość przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 roku sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego – stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę. Decyzją z dnia 1 września 2005r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych, przyznała S.S. na rzecz K.S. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie po 144 zł miesięcznie na okres od 1 września 2005r. do 30 listopada 2005r. Po rozpoznaniu wniosku strony złożonego w dniu 10 marca 2006r., decyzją z dnia 28 marca 2006r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta przyznała K.S. świadczenie rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2006r. do dnia 31 grudnia 2007r. Następnie decyzją z dnia 01 września 2006r. organ I instancji zmienił poprzednią decyzję z 28 marca 2006r. w ten sposób, że ustalił świadczenie rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153, zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do dnia 31 grudnia 2007r. argumentując, iż za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony, bowiem wysokość zasiłku pielęgnacyjnego uległa od 1 września 2006r. podwyższeniu na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903). Dwoma pismami datowanymi na 23 października 2006r. K.S. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji z 28 marca 2006r. przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wskazał, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa - art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 stycznia 2006r. W ocenie strony świadczenie przyznane w skarżonej decyzji stanowi kontynuację świadczenia przyznanego przez organ I instancji decyzją z 1 września 2005r. na okres od 1 września 2005r. do 30 listopada 2005r. w związku z jego orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z datą ważności do 30 listopada 2005r. Strona podała, że wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został złożony 8 listopada 2005r., zaś orzeczenie o niepełnosprawności na skutek skorzystania z trybu odwoławczego zostało jej doręczone w dniu 2 marca 2006r. Fakt, iż dopiero po uzyskaniu kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności mogła złożyć wniosek o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego z tego tytułu, nie może negatywnie wpływać na okres za który przyznano to świadczenie. Wnioskodawca wskazał, że art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 13 stycznia 2006r. nie uzależniał wypłaty świadczeń rodzinnych od daty złożenia wniosku, gdyż wypłata następowała od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Stwierdził, że w jego przypadku winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy przed zmianą obowiązującą od dnia 14 stycznia 2006r. i winien otrzymać zasiłek pielęgnacyjny także za okres od grudnia 2005r. do lutego 2006r. Decyzją z dnia 16 stycznia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 marca 2006 r., wobec braku przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a wobec tego organ I instancji rozpatrując wniosek z 10 marca 2006r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązany był uwzględnić stan prawny istniejący w chwili złożenia wniosku i orzekania w tej sprawie. W ocenie Kolegium brak jest podstaw prawnych do uznania kontynuacji świadczenia i przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2005r., zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 267, poz. 2260), gdyż ustawodawca wprowadzając tą nowelizacją zmianę do art. 24 ust. 3a, zgodnie z którym świadczenie to nie może być przyznane wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia, nie zawarł norm o charakterze przejściowym, pozwalających na uwzględnienie żądania wnioskodawcy. Nadto Kolegium przywołało treść art. 156 § 1 pkt 2 Kpa dokonując analizy przypadków, kiedy decyzja administracyjna wydana jest "bez podstawy prawnej" oraz kiedy ma miejsce "rażące naruszenie prawa". Wyjaśniono, iż kwestionowanej przez stronę decyzji organu I instancji nie można zarzucić żadnej ze wskazanych przesłanek, a zatem niedopuszczalne było stwierdzenie jej nieważności z przyczyn podanych w skardze strony. Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2007r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zgadzając się z argumentacją Kolegium. W całości przytoczyła swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie dodatkowo wskazując, iż nie jest dla niej ważna okoliczność, że ustawodawca nie zawarł w ustawie zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych przepisów przejściowych, gdyż w jej ocenie świadczenie o które się ubiega było bezspornie kontynuacją poprzedniego zasiłku pielęgnacyjnego. Nie do przyjęcia jest pogląd, iż pomiędzy poprzednio obowiązującym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, które utraciło ważność 30 listopada 2005r., a aktualnym orzeczeniem z dnia 14 lutego 2006r. strona stała się osobą zdrową, gdyż takie założenie byłoby nonsensem. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymało w mocy własną decyzję z dnia z dnia "[...]" stwierdzając, że decyzja ta nie narusza prawa. Po raz kolejny wyjaśniono, iż oceny czy skarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania skarżonej decyzji, czyli na dzień 28 marca 2006r. W tej dacie organ orzekający w sprawie nie miał podstaw do uznania kontynuacji zasiłku pielęgnacyjnego i przyznania go od 1 grudnia 2005r., czyli od miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, a zatem w oparciu o art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 stycznia 2006r., gdyż ustawodawca wprowadzając zmianę w tym przepisie nie zawarł norm o charakterze przejściowym pozwalających na uwzględnienie żądania. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez K.S. oraz jego ojca S., którzy wnieśli o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z 28 marca 2006r. oraz udzielenie upomnienia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu z uwagi na opieszałość przy rozpatrywaniu ich sprawy. Skarżący wskazali, że nie ponoszą winy za brak wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego przed końcem 2005r., gdyż zmieniony przepis zaczął obowiązywać od dnia 14 stycznia 2006r., a nadto orzeczenie o stopniu niepełnosprawności uzyskali dopiero w dniu 2 marca 2006r. Wyjaśnili, że wniosek o wydanie ponownego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności strona złożyła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 8 listopada 2005r. i po rozpoznaniu tej sprawy w trybie odwoławczym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z 14 lutego 2006r. orzeczono o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Po otrzymaniu orzeczenia został złożony w dniu 10 marca 2006r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącego. Skarżący zapowiedzieli złożenie wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją RP nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie której przepisów Kolegium wydało decyzje z dnia "[...]" i z dnia "[...]". Wskazali, że w ich ocenie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego winny być zastosowane przepisy ustawy obowiązujące w dniu 1 grudnia 2005r., skoro niepełnosprawność strony trwa nieprzerwanie to i zasiłek z tego tytułu przysługujący winien być przyznany nieprzerwanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Postanowieniem z 29 czerwca 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 716/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę S.S. na decyzję z dnia "[...]" nr "[...]". Sąd uznał, że jest ona niedopuszczalna, gdyż ojciec nie ma interesu prawnego w wystąpieniu ze skargą na decyzję skierowaną do jego pełnoletniego syna, który wystąpił o przyznanie mu należnego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy -art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa. W okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, iż sąd administracyjny nie orzeka w oparciu o zasady słuszności, celowości czy zasady współżycia społecznego, o ile nie zawarte są one w treści konkretnej normy prawa materialnego. Wobec zarzutów skargi i wniosków w niej zawartych należy na wstępie wyjaśnić, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy decyzji wydanych w trybie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej: Kpa). Sąd może badać jedynie zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia 18 kwietnia 2007r. nr SKO-82-57/07 i poprzedzającą ją decyzję z 16 stycznia 2007r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 28 marca 2006r. Wobec powyższego Sąd orzekając w rzeczonym postępowaniu nie może skontrolować zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 marca 2006r., gdyż decyzja ta na skutek braku środka zaskarżenia uzyskała przymiot decyzji ostatecznej, a jedynie kontrolą swą może objąć skarżoną decyzję Kolegium pod kątem zgodności z prawem podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Kontrola ta sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organ odwoławczy ustalił, iż decyzja organu I instancji z 28 marca 2006r. nie zawiera kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wzruszenie decyzji ma miejsce jedynie wówczas, gdy kontrola ta wykaże, że skarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 Kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 Kpa). Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 Kpa). Stwierdzenie nieważności dotychczasowej decyzji skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 Kpa jest nadzwyczajnym postępowaniem, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej. Uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art. 16 § 1 zd. 2 Kpa, zgodnie z którą uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 156 § 1 Kpa jest tylko stwierdzenie istnienia konkretnej przesłanki wymienionej w tym przepisie. O rażącym naruszeniu prawa, jako podstawie stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. W przypadku, gdy organ administracji publicznej stwierdzi istnienie tych przesłanek, wówczas może stwierdzić nieważność dotychczasowej decyzji ostatecznej. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04, LEX nr 165717). Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 października 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 1610/06 (LEX nr 265653) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia "[...]" organu odwoławczego utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia "[...]" o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu 28 marca 2006r. Decyzją tą organ przyznał K.S. zasiłek pielęgnacyjny osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku na okres od 1 marca 2006r. do 31 grudnia 2007r. Kolegium dokonując kontroli decyzji organu I instancji nie stwierdziło wad określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jak również innych nakazujących stwierdzenie jej nieważności i rozstrzygnięciu temu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Skarżący wywodzi że powinien otrzymać zasiłek pielęgnacyjny również za miesiące grudzień 2005r., styczeń i luty 2006r. i że rażąco przy wydaniu decyzji przez organ I instancji naruszono art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 stycznia 2006r. Wyjaśnia, że zasiłek pielęgnacyjny stanowi kontynuację takiego zasiłku przyznanego na wcześniejszy okres od 1 września 2005r. do 30 listopada 2005r. w związku z orzeczeniem o jego umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na okres do dnia 30 listopada 2005r. Skarżący podnosi, że skoro kolejne orzeczenie o niepełnosprawności, obejmujące okres do 31 grudnia 2007r., zostało przez organy orzecznicze wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, to w jego sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 stycznia 2006r., kiedy to przepis ten nie warunkował wypłaty zasiłku od daty złożenia wniosku, gdyż wypłata następowała od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z zasadą praworządności wynikającą art. 7 Konstytucji RP organy administracji publicznej orzekają na podstawie i w granicach prawa. Odzwierciedlenie powyższej zasady ma miejsce w art. 6 i 7 Kpa z których wynika, iż sprawy należy rozpatrywać w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się ona w dacie orzekania przez organ. Jedyny wyjątek co do stanu prawnego mogą stanowić zapisy intertemporalne zawarte w konkretnych aktach prawnych, które określają jakie przepisy prawa mają być zastosowane w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie nowych regulacji prawnych. Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu skarżonej decyzji, jak i poprzedzającego rozstrzygnięcia, że oceny, czy określona decyzja wydana została bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa, dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Zatem w niniejszej sprawie Kolegium prawidłowo musiało brać pod uwagę stan prawny na dzień 28 marca 2006r. W tej dacie obowiązywał art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992, ze zm.), zgodnie z którym "w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego". Stosownie zaś do art. 24. ust. 3b tej ustawy "w przypadku, o którym mowa w ust. 3a, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności". Nadmienić w tym miejscu należy, iż poprzednia regulacja art. 24 ust. 3a, która utraciła moc obowiązującą z dniem 14 stycznia 2006r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 267, poz. 2260), uzależniała kontynuację świadczenia jedynie od uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków. W takim przypadku prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustalało się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Prawodawca w ustawie z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawarł przepisów przejściowych, które regulowałyby sytuację osób, które utraciły prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego pod rządami poprzednio obowiązującego przepisu art. 24 ust. 3a, natomiast ponownie ustalono stopień ich niepełnosprawności już pod rządami przepisów zmienionych. Wobec braku przepisów intertemporalnych, stosownie do zasady praworządności wynikającej z art. 7 Konstytucji RP, organy orzekające zastosowały się do postanowień art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania przez nie rozstrzygnięcia w tej sprawie i w dacie złożenia wniosku w ośrodku pomocy społecznej, co miało miejsce w dniu 10 marca 2006r. Wobec powyższego, skoro w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie taki przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga zastosowania wykładni prawa, to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odmienna od prezentowanej przez organy interpretacja skarżącego art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie może być podstawą do skutecznego podważenia decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z powodu rażącego naruszenia prawa. Skoro przesłanka oczywistości naruszenia prawa nie występuje w sprawie będącej przedmiotem skargi, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 marca 2006r., a w konsekwencji zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia "[...]" odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji należy uznać za prawidłową. W okolicznościach niniejszej sprawy również nie zaistniała druga z przesłanek uregulowana w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa tj. decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Decyzja jest bowiem "wydana bez podstawy prawnej", gdy albo nie ma przepisu prawa, który umocowuje administrację do działania albo przepis jest ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji polegającego na wydaniu decyzji administracyjnych i postanowień rozumianych jako indywidualne aktu administracyjne zewnętrzne ( por. J. Borkowski ( w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2004, str. 725). Oczywistą jest okoliczność, iż w badanej przez Kolegium decyzji organu I instancji ta przesłanka braku podstawy prawnej także nie miała miejsca, skoro przepisem określającym zakres podjętego poprzez organ I instancji rozstrzygnięcia był art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym zauważyć należy, iż wydanie takiej decyzji nie leżało ani poza sferą prawną organu ją wydającego, jak również nie należało do sfery stosunków cywilnoprawnych. Za prawidłowe należy także uznać, że Kolegium odniosło się w kwestionowanej decyzji także do pozostałych naruszeń określonych w art. 156 § 1 Kpa. Odnośnie zaś zgłoszonego w skardze wniosku o udzielenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu upomnienia z uwagi na opieszałość przy rozpatrywaniu tej sprawy należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne nie dysponują takim środkiem prawnym. Z przekazanych akt administracyjnych tej sprawy wynika, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy skarżącego został złożony osobiście w Kolegium w dniu 26 stycznia 2007r., zaś decyzja tego organu została wydana w dniu "[...]", a zatem faktycznie organ ten z naruszeniem art. 35 § 3 w zw. z art. 127 § 3 Kpa wydał decyzję w tej sprawie, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia skarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło