II SA/Ol 730/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-09-26

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły obowiązek doprowadzenia ściany budynku do stanu zgodnego z prawem, nie ustalając uprzednio, czy obiekt został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i czy projekt budowlany przewidywał sporne otwory?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wywiązały się z obowiązku zebrania materiału dowodowego pozwalającego na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Istotne braki w materiale dowodowym, w szczególności brak ustalenia, czy pozwolenie na budowę obejmowało sporne otwory, uniemożliwiły kontrolę zasadności nałożonego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek likwidacji okien w ścianie budynku bazy żeglarskiej, usytuowanej blisko granicy działki, ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy. Organy uznały okna za wykonane samowolnie w 1996 r. Skarżący kwestionowali zasadność ustaleń, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących rozsądnego terminu załatwienia sprawy oraz braku analizy materiału dowodowego. Sprawa była przedmiotem wcześniejszych postępowań i kontroli sądowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 roku sprawy ze skargi B. i Z. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia ściany budynku do stanu zgodnego z prawem 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. i Z. Z. solidarnie kwotę 757 złotych (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nałożył na inwestora Z.Z. obowiązek doprowadzenia ściany budynku bazy żeglarskiej usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M., odległej od granicy z działką nr [...] o około 1 m, do zgodności z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez likwidację okien wykonanych z naruszeniem przepisów § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. - zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 14 grudnia 1994 r., i wypełnienie (zamurowanie) otworów okiennych materiałem budowlanym spełniającym warunki ściany pełnej, w terminie do dnia 30 listopada 2011 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej: pr.bud. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku kontroli budynku bazy żeglarskiej usytuowanego na działce nr [...] ustalono, że w ścianie tego budynku odległej od granicy z działką nr [...] o około 1 m znajdują się dwa otwory okienne z zamontowanymi oknami o wymiarach 0,81 m x 0,80 m, okna te są otwierane wyłącznie uchylnie. Inwestor oświadczył, że otwory okienne zostały wykonane w trakcie budowy budynku, jednak nie pamięta okresu w jakim je wykonał. W tej sytuacji za datę wykonania otworów okiennych wraz z montażem uchylnych okien organ przyjął rok 1996 r., zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole z oględzin robót budowlanych z dnia 18 września 1998 r. przeprowadzonych przez Urząd Rejonowy w G. Według stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania otworów okiennych, dopuszczalna odległość budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi wynosiła 4 m - § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. W tej sytuacji za doprowadzenie ściany budynku do zgodności z przepisami organ uznał likwidację okien wykonanych z naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia i wypełnienie otworów okiennych materiałem budowlanym spełniającym warunki ściany pełnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.Z., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie dotyczy likwidacji otworów okiennych o wymiarach 0,81 m x 0,80 m, co potwierdza sporządzony i podpisany przez inwestora i jego pełnomocnika protokół z dnia 2 czerwca 2011 r., jak również wykonana dokumentacja fotograficzna. Organ nie zgodził się z twierdzeniem odwołującego, że istniejące okna uchylne to otwory wentylacyjne. Podniesiono, że Kierownik Oddziału Architektury i Nadzoru Budowlanego w G. pismem z dnia 5 listopada 1996 r., znak: [...], odpowiadając na pismo T.K. dotyczące budowy bazy żeglarskiej w M. poinformował, że w czasie wizji lokalnej zapoznano się ze stanem zaawansowania robót budowlanych i stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone są zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Budynek bazy żeglarskiej oddalony jest od granicy działki sąsiedniej 1-1,5 m. Oba budynki od strony ściany szczytowej nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych i nie stwarzają zagrożenia pod względem p. pożarowym. Na ponowną skargę T.K., Kierownik Urzędu Rejonowego zawiadomieniem z dnia 29 września 1998 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przez Z.Z. otworów okiennych od strony działki sąsiedniej w budynku bazy żeglarskiej w M. przy ul. [...]. Organ odwoławczy przyznał, że błędem organu nadzoru budowlanego był fakt niezakończenia postępowania w trybie obowiązujących przepisów, jednakże postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie podlega przedawnieniu. Podkreślono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który stał się właściwym organem do prowadzenia postępowania w tej sprawie, protokołem spisanym w dniu 24 lutego 2005 r. stwierdził istnienie w budynku bazy żeglarskiej dwóch okien o wymiarach 47 x 47 cm. Ustalono wówczas, że okna wykonano zgodnie z okazaną, niezatwierdzoną przez właściwy organ dokumentacją. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor wiedząc, że wszczęte zostało postępowanie w sprawie istnienia spornych otworów okiennych, dokonał zdecydowanego ich powiększenia w okresie od lutego 2005 r. do czerwca 2011 r. Wyjaśniono, że postępowanie organu I instancji było uzasadnione treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 pr.bud. w związku z art. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszczającym sytuowanie budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką. Skargę na tę decyzję wnieśli B. i Z.Z. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: kpa. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP polegającym na niezałatwieniu sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie. Zarzucono również naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 §, art. 80 i art. 105 § 1 kpa. poprzez brak dokonania analizy zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz pominięcie dowodu z dokumentacji technicznej znajdującej się w aktach sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie spornych otworów wentylacyjnych toczy się od 1996 r. i ani w roku 1996 r., ani w 1998 r., jak też w 2005 r. nie wydano postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Skarżący wskazali, że podczas kontroli w 1996 r. nie stwierdzono okien, w 1998 r. stwierdzono istnienie dwóch okien o wymiarach 47 x 47 cm, zaś w 2005 r. otwory wentylacyjne o wymiarach 50 x 50 cm. W ocenie strony skarżącej niniejsze postępowanie organów nadzoru budowlanego, jako kolejne w tej samej sprawie jest bezprzedmiotowe, a na pewno spóźnione o 15 lat. Podkreślili, że organy już dwukrotnie odmawiały wszczęcia postępowania w sprawie, a ponadto pozostaje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna wydana w [...] zatwierdzająca projekt i zezwalająca na usytuowanie w ścianie budynku hangaru, oddalonej od działki sąsiedniej o około 1 metr, dwóch otworów wentylacyjnych. Skarżący zarzucili również organom rażące naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 80 kpa. wobec nierozpatrzenia wniosku dowodowego pełnomocnika strony, jaki został złożony do protokołu oględzin z dnia 2 czerwca 2011 r., o dopuszczenie dowodu z oryginalnej dokumentacji technicznej bazy żeglarskiej, zatwierdzonej ostateczną decyzją. Skarżący wskazali, że w aktach postępowania znajduje się kopia tej dokumentacji z uwidocznionymi w niej otworami wentylacyjnymi w ścianie budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 891/11 oddalił skargę B.Z. i Z.Z. na powyższą decyzję wskazując, że inwestorzy kwestionują zasadność poczynionych przez organy orzekające ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżących, sporne otwory to otwory wentylacyjne i zostały wykonane na podstawie zatwierdzonego decyzją ostateczną z [...] projektu architektoniczno-budowlanego. Domagali się w związku z tym porównania oryginalnej dokumentacji z postępowania o pozwolenie na budowę z projektem okazanym przez inwestora, a uwzględniającym otwory wentylacyjne. Sąd wskazał, że pismem z dnia 2 października 1998 r. Urząd Rejonowy w G. zwracał się do Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w S. o odszukanie i przesłanie akt sprawy tj. wydanego dnia [...] pozwolenia na budowę bazy żeglarskiej - hangaru wraz z infrastrukturą w M. W aktach brak jest odpowiedzi na to pismo. Przy czym decyzję z [...] przenoszącą na skarżących prawa z decyzji o pozwoleniu na budowę niniejszej inwestycji wydał już Oddział Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Rejonowego w G., który nie dysponował dokumentacją budowlaną. Stąd w ocenie Sądu można wnioskować, że nie zachowała się dokumentacja zatwierdzona wskazanym pozwoleniem, nie można więc dokonać stosownego porównania, czego domagali się skarżący. Niezależnie jednak od tego zebrany w sprawie materiał dowodowy był zdaniem Sądu wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i pozwalał organom przyjąć, że inwestor wykonał w 1996 r. samowolnie otwory okienne w ścianie budynku oddalonej od granicy z działką nr [...] zaledwie o 1 m. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie jednoznacznych ustaleń co do charakteru wykonanych przez inwestora robót budowlanych. Sąd wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w dniu 7 listopada 1995 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę budowy bazy żeglarskiej - hangaru. Ustalono wówczas, że budynek ten (dz. nr [...]) oddalony jest od granicy działki sąsiedniej o 1-1,5 m, zaś budynek mieszkalny jednorodzinny pp. K. (dz. nr [...]) usytuowany jest na granicy z działką nr [...]. Stwierdzono też, że oba budynki od strony ścian szczytowych nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych. Zatem w listopadzie 1995 r. spornych okien w wybudowanej już ścianie jeszcze nie było. Sam inwestor wskazywał, że otwory wykonał jesienią 1996 r. (zgodnie z podpisanym protokołem oględzin z 18 września 1998 r.). Z przedłożonej wówczas dokumentacji projektowej (rysunku elewacji bocznej i rzutu parteru) oraz naniesionych własnoręcznie przez inwestora uwag wynika, że zaprojektowano wykonanie dwóch okien "bezwidokowych jako wywietrzaki". Podczas oględzin ustalono rozmiar tych otworów 50 x 50 cm oraz zapisano, że są to otwory wentylacyjne wypełnione przeszklonymi taflami. W piśmie z dnia 5 października 1998 r. inwestor argumentował, że wykonane otwory na wysokości 1,80 m od posadzki służą wentylacji i naświetleniu łazienki i pomieszczenia gospodarczego, a nie są oknami widokowymi. Z ustaleń organu wynika, że sporne okna zostały jeszcze powiększone do wymiaru 81 x 80 cm. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że okazane przez inwestora rysunki projektu nie były opatrzone urzędową pieczęcią, co wskazywałoby na ich zatwierdzenie przez organ architektoniczno-budowlany. W protokole z dnia 24 lutego 2005 r. inwestor potwierdził wykonanie okien zgodnie z dokumentacją wykonaną przez Biuro Projektów [...] z dnia 15 maja 1990 r. Zatem dokumentacja ta powstała po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, datowaną na dzień [...]. Powyższe oznacza, że okazany projekt nie został zatwierdzony przez właściwy organ, a tym samym nie upoważniał inwestora do wykonania spornych okien. Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli B.Z. i Z.Z., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów proceduralnych określonych treścią art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 3, art. 77, art. 78 § 1 kpa.; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego określonych treścią art. 4 i 5 pr.bud. oraz § 12 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy przepisów postępowania. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 602/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organy orzekające nie wywiązały się z obowiązku zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na merytoryczne rozpatrzenie sprawy i przyjęcie, że inwestor wykonał w 1996 r. samowolnie otwory okienne w ścianie budynku bazy żeglarskiej usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. Istotne braki w materiale dowodowym uniemożliwiają kontrolę zasadności nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia ściany tego budynku do stanu zgodnego z prawem. NSA wskazał, że prowadzenie przez organ postępowania w trybie art. 50 i 51 pr.bud. wymaga ustalenia, czego dotyczy pozwolenie na budowę i jakie warunki zawiera. Zanim organ podejmie stosowną decyzję obowiązany jest ustalić, czy roboty budowlane zostały wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 - 4 pr.bud. Jeżeli w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę to obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest ustalenie jaki był przedmiot tego pozwolenia i porównanie go ze stanem inwestycji zrealizowanej. Badanie legalności istniejącego obiektu budowlanego musi odnosić się do będącego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] udzielająca Pensjonatowi [...] w M. pozwolenia na budowę inwestycji, obejmującą bazę żeglarską - hangar wraz z infrastrukturą techniczną w M. oraz decyzja z dnia [...] przenosząca na B.Z. i Z.Z. prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednak z akt sprawy nie wynika, jaki obiekt został wybudowany, czy został zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, czy przy jego realizacji doszło do odstępstw i czy są to odstępstwa istotne czy też nie. Organy nie wyjaśniły w szczególności, czy projekt budowlany przewidywał otwory okienne/wentylacyjne w spornej ścianie, ani czy przedmiotowe otwory były objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, czy może powstały na skutek odstąpienia od warunków tego pozwolenia. Powyższe kwestie są o tyle istotne, że od ustaleń w tym zakresie zależy, czy możliwe jest zastosowanie procedury naprawczej. Organy nie poczyniły zaś żadnych ustaleń, zatem przedwczesne jest stwierdzenie, że inwestor sporne otwory okienne wykonał samowolnie. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy. NSA zauważył również, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 2 października 1998 r., w którym Urząd Rejonowy w G. zwracał się do Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w S. o odszukanie i przesłanie akt sprawy dotyczącej wydanego dnia [...] pozwolenia na budowę bazy żeglarskiej - hangaru wraz z infrastrukturą w M. Brak jest jednak w aktach odpowiedzi na to pismo, co nie oznacza, że nie zachowała się dokumentacja zatwierdzona wskazanym pozwoleniem. Z akt sprawy nie wynika, aby organy, mimo upływu wielu lat, podejmowały jakiekolwiek próby dotarcia do tej dokumentacji. Tymczasem skarżący, jak i uczestniczka postępowania, przedkładają w toku postępowania administracyjnego, a także sądowoadministracyjnego dokumenty związane ze sporną inwestycją, co świadczy o tym, że organy nadzoru budowlanego mimo wieloletniego prowadzenia sprawy w gruncie rzeczy nie podjęły właściwych kroków celem zgromadzenia dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę spornego obiektu. Na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnik uczestniczki postępowania K.G. wniósł o uwzględnienie skargi strony skarżącej i uchylenie decyzji organu odwoławczego. W ocenie pełnomocnika, przedstawione przez skarżących przy skardze kasacyjnej dokumenty wskazują na okoliczności, że wykonany obiekt bazy nie jest tożsamy z obiektem, który powinien tam być wzniesiony zgodnie z dokumentacją. W tej sytuacji powinno zostać przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy obiekt skarżących nie został zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, gdyż nie odpowiada obiektowi określonemu w pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Na wstępie należy zauważyć, że sprawa nałożenia na Z.Z. obowiązku doprowadzenia ściany budynku bazy żeglarskiej do zgodności z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez likwidację okien i wypełnienie (zamurowanie) otworów okiennych materiałem budowlanym spełniającym warunki ściany pełnej, była przedmiotem kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. (sygn. akt II OSK 602/12) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Ol 891/11), a sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 zd. 1 ustawy ppsa. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd II instancji jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 1117/05, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 pr.bud., w drodze decyzji nałożono na inwestora Z.Z. obowiązek doprowadzenia ściany budynku bazy żeglarskiej usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M., odległej od granicy z działką nr [...] o około 1 m, do zgodności z § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez likwidację okien i wypełnienie (zamurowanie) otworów okiennych materiałem budowlanym spełniającym warunki ściany pełnej. Organy obu instancji na podstawie zebranego w tej sprawie materiału dowodowego przyjęły, że inwestor wykonał samowolnie otwory okienne w budynku bazy żeglarskiej w 1996 r. Z art. 51 ust. 1 pr.bud. wynika natomiast, że po wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania tego postanowienia, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zanim jednak organ podejmie decyzję w takiej sprawie, zobowiązany jest ustalić, czy roboty budowlane zostały wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 pr.bud., tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jeżeli w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, to organy są zobowiązane do ustalenia przedmiotu tego pozwolenia, a następnie porównania go ze stanem zrealizowanej inwestycji. Tymczasem w rzeczonej sprawie organy obu instancji nie wykorzystały wszystkich możliwości dowodowych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 2 października 1998 r., w którym Urząd Rejonowy w G. zwracał się do Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w S. o odszukanie i przesłanie akt sprawy wydanego dnia [...] pozwolenia na budowę bazy żeglarskiej – hangaru wraz z infrastrukturą w M. I chociaż w aktach brak jest odpowiedzi na to pismo, to skarżący oraz uczestniczka postępowania w toku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego przedkładali dokumenty związane z tą inwestycją. Zaniechanie przez organy wyjaśnienia okoliczności, czy wybudowana baza żeglarska została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę oraz czy w projekcie budowlanym bądź w pozwoleniu na budowę przewidziano otwory okienne/wentylacyjne w ścianie budynku bazy żeglarskiej odległej od granicy z działką nr [...] o około 1 m stanowi naruszenie ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 kpa., jak i przepisu art. 77 § 1 kpa. oraz statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów art. 80 kpa. Zaznaczyć trzeba, że z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa., wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest przepis art. 77 § 1 kpa., nakładający na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również przepis art. 80 kpa. nakazujący organowi dokonywanie oceny w przedmiocie udowodnienia danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny ustalić, jaki obiekt został wybudowany na działce nr [...] przy ul. [...] w M., czy został on zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, czy w trakcie jego realizacji miały miejsce odstępstwa od warunków pozwolenia i czy były to odstępstwa istotne. Od dokonanych ustaleń w tym zakresie zależeć będzie możliwość zastosowania procedury naprawczej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pomocne będą posiadane przez skarżącego a przedłożone do akt sądowych dokumenty w postaci: kopii czterech stron dziennika budowy z dnia [...], kopii czterech stron projektów [...] dot. wniosku o wydanie decyzji lokalizacji inwestycji, projektu technicznego części mechaniczno-technologicznej, projektu technicznego części elektrycznej, projektu planu realizacyjnego, oraz kopia świadectwa nr [...] dotycząca elementów systemu [...]. Nadto należy podjąć działania mające na celu ustalenie, czy dokumentacja techniczna zatwierdzona decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nie znajduje się w Urzędzie Wojewódzkim w S. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy. ustawy ppsa. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło