II SA/Ol 730/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-09-03
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wpisu niepublicznej szkoły do ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedłoży pozytywnych opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, mimo przedstawienia innych dokumentów i analiz potwierdzających bezpieczeństwo i higienę?Ratio decidendi
Wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych ma charakter konstytutywny i potwierdza spełnienie przez placówkę standardów prawnych, w tym w zakresie bezpieczeństwa i higieny. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej posiadają kompetencje do oceny warunków lokalowych pod kątem bezpieczeństwa i higieny, a ich opinie są kluczowe dla organu ewidencyjnego. Odmowa wpisu jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie przedłoży wymaganych opinii, a przedstawione przez niego inne dokumenty nie są wystarczające do potwierdzenia spełnienia tych warunków, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa małych dzieci.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. L. złożyła wniosek o wpis Niepublicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 do ewidencji szkół. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia wniosku o opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej (PSP) dotyczące warunków lokalowych. PPIS wydał negatywną opinię, wskazując na brak rozdziału budowlanego, wspólne sanitariaty, brak warunków do żywienia i brak innych niezbędnych pomieszczeń. Po ponownych oględzinach i kolejnych pismach, PPIS i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (PWIS) podtrzymały negatywne stanowisko. Organ I instancji odmówił wpisu, a następnie organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując brak uwzględnienia jej dowodów i wniosku o biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wpisu szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 26 czerwca 2013r. A. L. wystąpiła do Prezydenta Miasta (dalej też jako: "organ I instancji") o wpis Niepublicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 z siedzibą przy ul. "[...]" w E. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Do wniosku załączyła informację o niekaralności; umowę najmu dwóch sal dydaktycznych zlokalizowanych na parterze budynku Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w B Filia w E przy ul. "[...]" w E. (dalej w skrócie: "WSFiZ") o powierzchni 43 m2, zawartą na czas określony od 1 lipca 2013r. do 30 czerwca 2014r. z możliwością przedłużenia aneksem na dalszy okres; oświadczenie wnioskodawczyni o warunkach lokalowych, w tym o możliwości prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, realizacji innych zadań statutowych oraz zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy; zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, kserokopię dowodu osobistego, statut szkoły oraz informacje o kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora.
Pismem z dnia 15 lipca 2013r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miasta
w E. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia w terminie do 29 lipca 2013r. braków formalnych wniosku poprzez m.in. przedłożenie pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. oraz Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w E. dotyczących warunków lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy.
A. L. wystąpiła do wskazanych organów o wydanie stosownych opinii.
Pismem z dnia 19 lipca 2013r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że nie widzi żadnych przeciwwskazań odnośnie do lokalizacji niepublicznej szkoły podstawowej w budynku WSFiZ. Wyjaśnił, że dla budynku i pomieszczeń niepublicznej szkoły podstawowej obowiązują te same warunki ochrony przeciwpożarowej, co dla uczelni wyższych. Wskazał, że prowadzone w latach 2011 i 2012 kontrole przestrzegania przepisów bezpieczeństwa pożarowego nie wykazały rażącego naruszenia przepisów, a stwierdzone usterki zostały usunięte zgodnie z terminem.
Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej w skrócie jako: "PPIS"), w piśmie adresowanym do wnioskodawczyni z dnia 26 lipca 2013r. wyjaśnił, że w dniu 25 lipca 2013r. dokonał oględzin pomieszczeń przeznaczonych na potrzeby wnioskowanej szkoły, tj. dwóch klas, korytarza komunikacyjnego-holu, dwóch sanitariatów: damskiego i męskiego. Ustalono, że planowany sposób użytkowania pomieszczeń to "0". i 1. klasa szkoły podstawowej (docelowo 6 klas), w placówce nie przewiduje się żywienia dzieci szkolnych. W wyniku oględzin stwierdzono, że pomieszczenia nie posiadają wyposażenia (m.in.: stołów, krzeseł, tablicy, szafek ubraniowych dla uczniów). PPIS zaznaczył, że nie przedłożono wyników badań środowiskowych w zakresie oświetlenia na stanowisku pracy przy tablicy (norma w tym zakresie uległa zmianie) i nie okazano pomieszczenia socjalnego dla nauczycieli. PPIS uznał, że brak rozdziału budowlanego oraz funkcjonalnego szkoły wyższej od niepublicznej szkoły podstawowej jest niewłaściwy ze względów edukacyjnych. Jednocześnie organ oświadczył, że w przypadku zarejestrowania i rozpoczęcia działalności wnioskowanej szkoły, przejmie nadzór nad placówką, zgodnie ze swoimi kompetencjami.
A. L. przedłożyła powyższe pisma organowi I instancji.
Pismem z dnia 30 lipca 2013r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miasta
poinformował wnioskodawczynię, że pismo PPIS z dnia 26 lipca 2013r. nie spełnia nałożonego obowiązku przedstawienia informacji na temat bezpiecznych
i higienicznych warunków nauki i pracy panujących w lokalu szkoły podstawowej. Ponownie wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia opinii właściwego inspektora sanitarnego w terminie do 14 sierpnia 2013r.
W dniu 2 sierpnia 2013r. PPIS przeprowadził ponownie, na wniosek A. L., oględziny pomieszczeń przeznaczonych na Niepubliczną Szkołę Podstawową Nr 1 w E., usytuowanych na terenie WSFiZ przy ul. "[...]". Następnie w piśmie z dnia 7 sierpnia 2013r. PPIS opisał poczynione ustalenia faktyczne. Dokumenty takie wnioskodawczyni przedłożyła organowi I instancji. Jednak Prezydent Miasta uznał, że z dokumentów tych nie wynika, że warunki lokalowe szkoły zapewniają bezpieczne warunki nauki i pracy. Dlatego pismem z dnia 19 sierpnia 2013r. ponownie przedłużył do 28 sierpnia 2013r. termin na uzupełnienie brakującej dokumentacji. Jednocześnie działając z urzędu, pismem z dnia 23 sierpnia 2013r. Prezydent Miasta wystąpił do PPIS o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy wskazane przez A. L. miejsce na prowadzenie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 w E. zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2013r. PPIS poinformował Urząd Miasta, że stwierdzony w trakcie oględzin stan faktyczny pomieszczeń nie daje podstaw do stwierdzenia, że warunki lokalowe zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki nauki
i pracy. PPIS zgłosił następujące zastrzeżenia:
- obiekt ogólnodostępny - brak rozdziału budowlanego/funkcjonalnego pomieszczeń szkoły podstawowej od pomieszczeń szkoły wyższej przez co dzieci narażone są na kontakt z osobami dorosłymi i postronnymi;
- sanitariaty męski i damski wspólne dla dzieci i dorosłych dostępne ze wspólnego korytarza komunikacyjnego na parterze budynku;
- brak warunków lokalowych do żywienia dzieci (spożywania posiłków);
- przedłożona umowa najmu pomieszczeń dotyczy wyłącznie sal lekcyjnych - nie obejmuje innych pomieszczeń wymienionych w art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, zapewniających realizację zadań statutowych szkoły.
A. L. nie zgodziła się ze stanowiskiem PPIS i wystąpiła o jego weryfikację do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie: "PWIS"). Organ ten, w piśmie adresowanym do A. L. z dnia 27 sierpnia 2013r., w pełni podzielił stanowisko PPIS. Zdaniem PWIS w sytuacji, gdy wszystkie pomieszczenia (z wyjątkiem sal zajęć) szkoły podstawowej są wspólne z dorosłymi (w szczególności sanitariaty nie przystosowane dla potrzeb dzieci), brakuje też innych istotnych z punktu widzenia funkcjonowania placówki pomieszczeń: w szkole nie prowadzi się wyżywienia, nie zapewnia się pobytu dzieci po zajęciach lekcyjnych (brak świetlicy), nie ma biblioteki, sala w podpiwniczeniu nie jest de facto salą gimnastyczną - nie są spełnione warunki bezpiecznego i higienicznego pobytu dzieci w szkole na terenie WSFiZ.
A. L. nie zgodziła się z zastrzeżeniami organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i w dniu 28 sierpnia wystąpiła do Prezydenta Miasta o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, na okoliczność ustalenia, czy warunki lokalowe w jakich ma funkcjonować wnioskowana szkoła zapewniają bezpieczeństwo i higieniczne warunki nauki i pracy.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2013r. organ I instancji poinformował stronę, powołując się na stanowiska PPIS i PWIS, że jej wniosek dowodowy jako bezprzedmiotowy nie został uwzględniony. Odrębnie, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Prezydent Miasta odmówił wpisania do ewidencji szkół i placówek niepublicznych – Niepublicznej Szkoły Podstawowej nr 1 w E. przy ul. "[...]", wobec niespełnienia warunków opisanych w art. 82 ust. 2 ustawy o systemie oświaty.
W odwołaniu od tej decyzji A. L. domagała się jej zmiany i i wpisania szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, ewentualnie uchylenia decyzji w związku z naruszeniem:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu z opinii biegłego (w tym zakresie, na zasadzie art. 142 k.p.a. odwołująca się zaskarżyła postanowienie Prezydenta Miasta dotyczące odmowy przeprowadzenia tego dowodu),
a) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej
i prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób,
b) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji,
c) art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że przedłożone przez stronę dokumenty i zgłoszone wnioski dowodowe nie pozwalają na przyjęcie, iż zostało potwierdzone spełnienie obowiązku, o którym mowa w tym przepisie.
W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że zastrzeżenia PPIS są niezasadne, zarówno w zakresie zgodności poczynionych przez ten organ ustaleń faktycznych, jak
i w zakresie istnienia podstaw prawnych dla tego rodzaju zastrzeżeń. Strona zaprzeczyła, aby w warunkach sprawy zaistniała dostępność sanitariatów męskich
i damskich wspólnych dla dzieci i dorosłych ze wspólnego korytarza komunikacyjnego. Podała, iż sanitariaty z których miały korzystać dzieci, byłyby zamykane a dostęp do nich miały posiadać jedynie osoby upoważnione, poprzez wydanie klucza, co w warunkach szkolnych czyniło niemożliwym kontakt dzieci w sanitariatach z osobami postronnymi - dorosłymi. Ponadto zajęcia edukacyjne odbywałyby się w okresie tygodnia, podczas gdy szkoła wyższa, na terenie której prowadzone byłyby zajęcia, prowadzi nauczanie w trybie zaocznym i wieczorowym, a więc w weekendy, kiedy szkoła podstawowa nie pracuje. Wskazała również, iż brak jest podstaw prawnych do stawiania wymagania budowlanego i funkcjonalnego rozdziału pomieszczeń szkoły od pomieszczeń szkoły wyższej. Odnosząc sire do zarzutu braku warunków lokalowych do żywienia dzieci, zaznaczyła, że przedstawiła organowi I instancji na tę okoliczność umowę o żywienie uczniów szkoły w sąsiadującej placówce żywienia zbiorowego. Odwołująca się stwierdziła, że wobec kwestionowania ustaleń organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jedyną możliwością prawną zweryfikowania tych ustaleń jest przedstawienie kontrdowodu. Wobec zaś zakresu wiedzy specjalistycznej koniecznej do wykorzystania przy jego sporządzaniu, zasadnym było zawnioskowanie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Strona nie zgodziła się, żeby do stwierdzenia czy dane warunki lokalowe zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy były właściwe jedynie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. To organ I instancji jest jedynie władny do stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanek stanowionych poprzez przepisy ustawy o systemie oświaty dla skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Bezkrytyczne przyjęcie przez organ I instancji ustaleń innego organu, które nie podlegają kontroli instancyjnej jest nieuzasadnione.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, decyzją z dnia "[...]" Kurator Oświaty uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji uwzględnił zarzut naruszenia: art. 10 § 1 k.p.a., wobec braku pouczenia strony o możliwości końcowego wypowiedzenia się w sprawie; art. 7 k.p.a. wobec braku analizy całego materiału dowodowego i braku prawidłowego uzasadnienia; art. 75 § 1 k.p.a. wobec rozpoznania wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w dniu wydania decyzji; art. 107 § 1 i 3 k.p.a. wobec niewyjaśnienia rozbieżnych kwestii. Za zasadny uznano też zarzut naruszenia art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty. Kurator Oświaty stwierdził, że w przepisie tym - co do wskazania (opisania) warunków higieny i bezpieczeństwa pracy i nauki panujących w pomieszczeniach (miejscach) zakładanej szkoły - ustawodawca odwołał się jedynie do "informacji", przez co należy rozumieć także oświadczenie wiedzy złożone w tym zakresie przez wnioskującego o dokonanie wpisu. Informacja przedstawiona przez wnioskodawcę w omawianym zakresie każdorazowo podlega ocenie organu dokonującego wpis do ewidencji. Organ ten może żądać uzupełnienia złożonej informacji o dalsze i bardziej konkretne informacje dotyczące warunków pracy i nauki, które są istotne dla dokonania oceny spełnienia przez pomieszczenia (miejsca prowadzenia szkoły) norm bezpieczeństwa i higieny. Zaznaczono, że jedynie
w praktyce przyjęto, że osoba zakładająca placówkę niepubliczną musi przedstawić organowi rejestrowemu opinię Państwowej Straży Pożarnej oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19.09.2013 r. sygn. akt III SA/Gd 451/13 wynika natomiast, iż wykładnia art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty nie daje podstaw do przyjęcia, że informacja, o której mowa w powołanym przepisie, jest równoznaczna z opiniami tychże służb. Kurator Oświaty zarzucił organowi I instancji, że nakładając na stronę obowiązek wylegitymowania się opiniami wymienionych służb, nie wskazał przepisu, z którego wynikałby taki obowiązek. Brak takiego przepisu powoduje, że dokonana przez organ I instancji wykładnia art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty jest nieprawidłowa.
Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji podjął czynności zmierzające do powołania biegłego (rzeczoznawcy) z zakresu bhp i spraw sanitarno-higienicznych. Poszukiwał rzeczoznawców z uprawnieniami na terenie województwa warmińsko-mazurskiego oraz w następnej kolejności z terenu województwa podlaskiego. Rzeczoznawcy, do których wysłano pisemne zapytania odpowiedzieli Prezydentowi E., że nie są zainteresowani sporządzeniem wnioskowanej opinii. Część rzeczoznawców wskazała, iż mogą opiniować projekty, dokumentację projektową, natomiast nie posiadają kompetencji w zakresie oceny stanu bezpieczeństwa i higienicznych warunków nauki i pracy w istniejących obiektach.
W związku z tym organ I instancji pismem z dnia 23 grudnia 2013r. wystąpił do PWIS o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności powołania biegłego z zakresu bhp i spraw sanitarno-higienicznych w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 10 stycznia 2014r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny udzielił Prezydentowi Miasta odpowiedzi, wskazując, że adaptacja pomieszczeń na cele inne niż dotychczasowe (zmiana sposobu użytkowania, zmiana wymogów sanitarnych) wymaga opracowania dokumentacji projektowej i zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej/nadzoru budowlanego, stosownie do art. 71 ustawy Prawo budowlane. Natomiast do uzgadniania dokumentacji projektowej w zakresie spraw sanitarnych, higienicznych uprawnieni są państwowi inspektorzy sanitarni oraz rzeczoznawcy ds. sanitarno-higienicznych, którzy powoływani są przez Głównego Inspektora Sanitarnego i działają w imieniu państwowych inspektorów sanitarnych i uzgadniają projekty w ramach posiadanych uprawnień. PWIS zaznaczył, że przepisy wykonawcze, w tym Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidują np. szczególne wymogi dla pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci (§ 60 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei tereny przeznaczone na czasowy i stały pobyt dzieci podlegają szczególnej ochronie akustycznej, w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.). Dlatego też sporządzenie dokumentacji projektowej w przypadku adaptacji pomieszczeń, w tym na szkołę podstawową (czyli tworzenie od podstaw nowej placówki oświatowej), jest zasadne. PWIS zauważył, że w rozpatrywanej sprawie opracowanie dokumentacji projektowej byłoby niecelowe, gdyż naraziłoby inwestora na koszty, a i tak planowana placówka nie zapewni dzieciom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu. PWIS podzielił stanowisko PPIS, który po przeprowadzeniu na wniosek strony oględzin pomieszczeń, wydał negatywną opinię w sprawie możliwości prowadzenia Niepublicznej Szkoły Podstawowej nr 1 w E. przy ul. "[...]" i nie zażądał opracowania projektu. Podkreślono, że podejmowane przez PPIS działania są zgodne z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. Z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Do wykonywania czynności o ww. charakterze rzeczoznawcy nie posiadają uprawnień. PWIS zauważył, że uczelnie i szkoły/placówki (publiczne czy też niepubliczne) stanowią z zasady odrębne obiekty, podlegające zupełnie innym przepisom (ustawom, rozporządzeniom - ustawa o szkolnictwie wyższym, ustawa o systemie oświaty), czyli ustawodawcy z góry założyli niezależną ich funkcję. Wskazał, że wymogi bezpieczeństwa i higieny
w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. ( Dz. U. Nr 6 z 2003 r. poz. 69 ze zm.), wydane na podstawie art. 95a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. Z 1996 r. nr 67, poz. 329 ze zm.). Rozporządzenie to określa m.in. podstawowe wymagania ogólnoprzestrzenne (zewnętrzne) pozwalające na zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce (w szczególności w § 7 rozporządzenia jest mowa o ogrodzeniu terenu szkoły i placówki, czyli wydzieleniu budynku/części budynku wraz z okalającym terenem, a także
o zapewnieniu szlaków komunikacyjnych zabezpieczających w sposób umożliwiający bezpośrednie wyjście na jezdnię. W świetle powyższego, pomysł zorganizowania niepublicznej szkoły podstawowej dla dzieci w wieku 6-7 lat przy zapewnieniu jedynie dwóch wydzielonych sal lekcyjnych na terenie szkoły wyższej nie może być zaakceptowany. PWIS podniósł też, że w szkole niezbędna jest jadalnia. Poza tym dzieci przebywają na terenie szkoły poza zajęciami i w trakcie przerw, korzystają
z sanitariatów bez kontroli nauczycieli, zatem przy użytkowaniu wspólnych przestrzeni budynku przez dzieci i dorosłych istnieje realne zagrożenie związane z zażywaniem środków psychoaktywnych, ekspozycji na dym tytoniowy, itp.
W dniu 25 lutego 2014r. A. L. zakwestionowała powyższe stanowisko PWIS. Podniosła, że pismo to nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż powołano
w nim jedynie szereg przepisów prawa. Przedłożyła też organowi I instancji do oceny dwa opracowania wykonane na jej zlecenie. Pierwsze to - Analiza spełnienia wymagań bezpiecznych i higienicznych warunków przebywania w obiekcie mieszczącym się
w E., przy ul. "[...]", planowanego do użycia w części parterowej na potrzeby prowadzenia zajęć dydaktycznych w nauczaniu klas 0-1, sporządzona przez mgr inż. W. N., specjalistę d/s bhp i ppoż., datowana 17 lutego 2014r. Autor tej analizy wyszczególnił 13 podstawowych warunków zachowania bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, stwierdzając, że w przypadku wnioskowanej placówki wszystkie one zostały spełnione. Drugi z przedłożonych przez stronę dokumentów to - Protokół kontroli Nr 1/2014 z kontroli stanu bhp lokalu przeznaczonego na działalność oświatową - Niepubliczną Szkołę Podstawową w budynku Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w E. przy ul. "[...]". Kontrolę przeprowadzono 18 lutego 2014r. w obecności założyciela placówki – A. L. Protokół kontroli zawiera 5 nieponumerowanych stron. Podpisał go inspektor bhp i ppoż. W. M., którego zdaniem "utrzymanie w szkole bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki jest zagwarantowane".
Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Prezydent Miasta ponownie odmówił wpisania wnioskowanej szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Organ zważył w tym względzie, że na dzień wydawania decyzji strona nie przedłożyła organowi pozytywnej opinii inspektora sanitarnego w zakresie zapewnienia warunków sanitarno-higienicznych. Stwierdził, że załączone przez stronę jako dowody w sprawie dokumenty, co do zakresu merytorycznego obejmują zakres bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, natomiast w żaden sposób nie dotykają istoty sprawy w znaczeniu warunków sanitarno-higienicznych i zdrowotnych, tym bardziej, gdy chodzi o bezpieczeństwo i zdrowie uczniów. Organ I instancji nie podzielił stanowiska strony, że opinie instytucji: PIS i PSP nie są konieczne w sprawie wpisu szkoły do ewidencji. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 22 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Wa 1648/11 wskazał, że przepis art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty nakłada na wnioskodawcę podwójny obowiązek - z jednej strony wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub palcówki, z drugiej natomiast przedstawienie informacji na temat warunków lokalowych placówki. Informacje te jednak, zwłaszcza w zakresie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy, winny być potwierdzone odrębnymi dokumentami, np. opinią właściwego inspektora sanitarnego, czy Państwowej Straży Pożarnej. W związku z tym Prezydent E. uznał, że w postępowaniu o wpis szkoły do ewidencji zasadne było współpracowanie z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ze względu na zakres zadań i uprawnień tych organów. Zaznaczono, że w toku postępowania, organ oparł się (także) na dowodach w postaci dokumentów PWIS, który będąc organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej kieruje instytucją rządową zatrudniającą pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami i uprawnieniami. Podkreślono, że w pismach PPIS
i PWIS wskazywano na art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, mówiący
o zapewnieniu uczniom możliwości korzystania z: pomieszczeń do nauki z niezbędnym wyposażeniem, biblioteki, świetlicy, gabinetu profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, zespołu urządzeń sportowych i rekreacyjnych. Wyjaśniono, że organ rejestrowy powinien wykazać szczególną troskę, gdy chodzi o zdrowie i bezpieczeństwo dzieci. W związku z tym organ miał na uwadze, że kandydatami do Niepublicznej Szkoły Podstawowej nr 1 byłyby dzieci w wieku już 5-6 lat, zważywszy, że w strukturze organizacyjnej szkoły planowany jest oddział przedszkolny.
W odwołaniu od tej decyzji A. L. zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowodów w sprawie, złożonych przez stronę, dokumentów potwierdzających spełnienie wymogu zapewnienia bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy i nauki w placówce,
- art. 75 § 1 oraz art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony
o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
- art. 7 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą decyzji w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy jak również nie skonfrontowanie przedłożonych przez stronę prywatnych opinii ze zgromadzonym przez organ I instancji materiałem dowodowym w postaci pisma PWIS,
- art. 7 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie faktu, że w miejscu planowanego utworzenia placówki, szkoła wyższa prowadzi zajęcia wyłącznie w trybie zaocznym (soboty i niedziele), a zatem uczniowie szkoły podstawowej, w której zajęcia odbywać się będą od poniedziałku do piątku, nie będą w ogóle mieli kontaktu z osobami dorosłymi - studentami
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego z uwagi na pominięcie faktów i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia, jak również brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich dowodów złożonych w sprawie przez stronę.
2. naruszenie prawa materialnego - art. 82 ust. 2 pkt 3 lit d ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonemu
w decyzji kasacyjnej z dnia 23 października 2013 r., iż skarżąca zobowiązana była do przedłożenia zamiast informacji własnej pozytywnej opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy przepis ów, jak również żaden inny nie daje podstawy prawnej do żądania przez skarżącą wydania takiej opinii, jak również poprzez przyjęcie, że przedłożone przez skarżącą dokumenty, a także złożone inne wnioski dowodowe nie pozwalają na przyjęcie, iż zostało potwierdzone spełnienie obowiązku, o którym mowa w tymże przepisie.
Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]"Kurator Oświaty orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie podzielił zdania A. L., że Prezydent Miasta wydając decyzję odmawiającą wpisu szkoły do ewidencji naruszył przepis art. 82 ust. 2 pkt 3 lit d ustawy o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, że złożone w postępowaniu opinie specjalistów bhp i ppoż. nie potwierdzają spełniania obowiązku zapewnienia przez wnioskodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy. Kurator Oświaty podniósł, że ustawodawca nie określił bliżej jakie przepisy regulują te kwestie. Niemniej jednak przyjęto w praktyce, że osoba zakładająca placówkę niepubliczną musi przedstawić organowi rejestrowemu opinię Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zdaniem organu II instancji tylko informacje tych organów mogą zostać ocenione przez organ ewidencyjny pod kątem tego, czy warunki lokalowe szkoły dają możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych, czy umożliwiają realizację zadań statutowych, czy zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Wbrew przekonaniu wnioskodawczyni, informacji o której mowa w tym przepisie nie można utożsamiać jedynie z oświadczeniem prowadzącego szkołę. W zakresie bezpieczeństwa i higieny mogą wypowiadać się organy specjalizujące się w tych dziedzinach. Zapewnienia wnioskodawcy nie można uznać za wystarczające i wiarygodne. Wpis do ewidencji ma charakter konstytutywny, potwierdzający spełnienie przez nowotworzoną placówkę ustalonych prawem standardów, w tym w zakresie bezpieczeństwa i higieny. W związku z tym dokumentacja tej konkretnej placówki winna obejmować wszystkie wymagane dane, które wymienione zostały w art. 82 ust. 2 pkt 1 – 6 ustawy o systemie oświaty. Kurator Oświaty zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż w wyznaczonym przez organ I instancji terminie wnioskodawczyni nie przedłożyła żądanych opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Państwowej Straży Pożarnej poświadczających, że warunki lokalowe w miejscu prowadzenia szkoły zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy dla nowotworzonej placówki, zgodnie z odrębnymi przepisami. Dlatego wydanie decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji było zasadne. W ocenie Kuratora Oświaty, organ I instancji w sposób wyczerpujący zgromadził i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał jego oceny w granicach wyznaczonych zasadą swobodnej oceny dowodów. W toku rozpoznawania sprawy organ prowadził ze stroną korespondencję mającą na celu ustalenie faktycznego stanu sprawy i w żaden sposób nie ograniczał przysługujących stronie, w ramach postępowania, prawa do zgłaszania wniosków czy dowodów. Podjęte rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
A. L. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła, że rozstrzygnięcia te wydane zostały z naruszeniem:
I. przepisów postępowania:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżąca nie przedstawiła danych umożliwiających ocenę, czy Niepubliczna Szkoła Podstawowa Nr 1 w Ełku przy ul. Grunwaldzkiej 1 spełnia wymogi art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty,
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie i lakoniczne odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do istotnych zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu, skutkujących utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.
II. przepisów prawa materialnego:
- art. 82 ust. 2 pkt 3 lit d ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż skarżąca zobowiązana była do przedłożenia zamiast informacji własnej - pozytywnej opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ów przepis, jak również żaden inny nie nakłada takiego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podkreślił, że odmowa dokonania wpisu do ewidencji nastąpiła nie z powodu nieprzedłożenia opinii, gdyż takie zostały przedłożone, lecz z powodu niezapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy. Organ zauważył, że w trakcie całego postępowania administracyjnego skarżąca nie negowała zasadności żądania przez organ ewidencyjny opinii PPIS i PSP, które przedłożyła. Strona kwestionuje tylko stanowisko PPIS. Wyjaśniono, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Dokonanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które reprezentuje strona nie świadczy o dowolnej ocenie dowodów. W przedmiotowej sprawie uwzględniono wszystkie dowody, zarówno te przedłożone przez stronę, jak
i przeprowadzone przez organ administracyjny z urzędu. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się wprost do niektórych wskazanych przez skarżącą materiałów dowodowych, jednakże analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji, nie pozostawia wątpliwości, które dowody zostały uznane za kluczowe z punktu widzenia przedmiotowej sprawy. Uchybienie to nie powinno jednak skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 3 września 2014r. skarżąca podtrzymała skargę i zarzuty
w niej zawarte. Okazała projekt rozkładu parteru budynku z oznaczeniem poszczególnych pomieszczeń opatrzony pieczęcią rzeczoznawcy, stwierdzającą bezpieczne warunki pracy. Wskazała, gdzie maja znajdować się sale lekcyjne, toalety, wejście do szatni oraz wejście do budynku, z którego ewentualnie szkoła by korzystała. Podała, że w sąsiedztwie wynajętych sal znajduje się biblioteka i sala komputerowa, będące własnością wyższej uczelni. Wskazała, że wejście do toalet następuje ze wspólnego ogólnodostępnego korytarza, ale dla potrzeb szkoły zostanie zamknięta toaleta dla osób niepełnosprawnych do wyłącznego użytku uczniów. Podniosła, że
w tym roku akademickim i w następnym zajęcia będą odbywać się tylko w weekendy, ale że szkoła wyższa jest otwarta przez cały tydzień, bo pracuje w niej administracja
i mogą przychodzić interesanci. Stwierdziła, że w jej ocenie szkoła spełnia wszelkie niezbędne warunki.
Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., następuje jedynie wówczas,
gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu
o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 256 poz. 2572 ze zm.) o systemie oświaty. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły
i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Wykładnia literalna przedstawionego uregulowania wskazuje wprost, że warunkiem sine qua non założenia szkoły niepublicznej jest wcześniejsze uzyskanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Do czasu uzyskania wpisu w ewidencji nikt nie ma prawa zakładać szkoły niepublicznej. Elementy, jakie powinno zwierać zgłoszenie do ewidencji zostały enumeratywnie wskazane w postanowieniach art. 82 ust. 2 pkt 1-6. Zgodnie z ustępem 2 pkt 3 tego unormowania zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m. in. wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających: a) możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych, b) realizację innych zadań statutowych, d) bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Organ, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni
od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie
do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty oraz organowi podatkowemu (art. 82 ust. 3 omawianej ustawy).
Organ, o którym mowa w ust. 1 i 1a, wydaje decyzję o odmowie wpisu
do ewidencji, jeżeli zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 2 i mimo wezwania nie zostało uzupełnione w wyznaczonym terminie (art. 82 ust. 4 pkt 1 tej ustawy).
Z powyższych regulacji wynika, że w wypadku wpisu do ewidencji szkół mamy do czynienia z czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się do zaewidencjonowania wymaganych ustawą danych. Wpis do ewidencji nie jest
w związku z tym czynnością arbitralną. Ustawodawca sprecyzował dokładnie jakie dane powinno obejmować zgłoszenie o wpis i podmiot ubiegający się o wpis
do ewidencji szkół zobowiązany jest załączyć wszelkie niezbędne dokumenty stanowiące podstawę wpisu do ewidencji. Zgłoszenie powinno być kompletne w momencie wystąpienia z wnioskiem, jednak ustawodawca dopuścił możliwość uzupełnienia zgłoszenia na wezwanie. Przed wydaniem decyzji odmownej właściwy organ powinien wezwać wnioskodawcę na piśmie, wyznaczając odpowiedni termin i pouczając o skutkach jego niedochowania. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu do uzupełnienia zgłoszenia skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wpisu do ewidencji. Taki tryb postępowania wynika jednoznacznie z treści cytowanego art. 82 ust. 4 pkt 1. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy istnieje potrzeba uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w ust. 2 tego artykułu oraz gdy mimo przedłożenia żądanych informacji, brak jest podstaw do przyjęcia, że lokalizacja szkoły spełnia warunki określone w pkt 3 ust. 2 art. 82. Zaznaczyć też trzeba, że to organ ustala długość dodatkowego terminu, mając na uwadze, iż ewentualne dokonanie wpisu powinno nastąpić w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia. Zatem wyznaczony termin powinien w zasadzie upływać przed tak określoną datą. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż wyznaczony termin trwa z reguły 14 dni (tak: M. Pilich, Ustawa
o systemie oświaty. Komentarz, ABC, 2008, wyd. II). Przy czym nie budzi wątpliwości Sądu, iż wymienione terminy nie mają charakteru zawitego, a tym samym możliwe jest ich przesunięcie, uzasadnione zaistniałymi w danym przypadku okolicznościami.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest jednak, że w wyznaczonym przez organ I instancji terminie skarżąca przedłożyła żądane opinie, co przyznał w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy. Dowodzi tego też znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 19 lipca 2013r., z którego wynika, że od strony przepisów przeciwpożarowych nie ma żadnych przeciwwskazań odnośnie do lokalizacji Niepublicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 w budynku WSFiZ w E. przy ul. "[...]" oraz pismo PPIS z dnia 26 lipca 2013r., w którym organ wskazał na poczynione ustalenia faktyczne. Przy czym podane w tym piśmie okoliczności, jak i użyte sformułowania jednoznacznie wskazywały na negatywne stanowisko tego organu co do planowanej lokalizacji niepublicznej szkoły podstawowej. W związku z tym organowi I instancji do rozważenia pozostawała jedynie kwestia czy wskazane przez PPIS okoliczności rzeczywiście nie pozwalały na przyjęcie, że proponowana lokalizacja szkoły spełnia warunki określone w art. 82 ust.2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, w szczególności nie zapewni jej użytkownikom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela dominujące
w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że "informacji o warunkach lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy", o której mowa w art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d, nie można utożsamiać jedynie z oświadczeniem prowadzącego szkołę. Zapewnienia wnioskodawcy nie można bowiem uznać za wystarczające. W zakresie bezpieczeństwa i higieny powinny wypowiedzieć się przede wszystkim organy specjalizujące się w tych dziedzinach. Mimo tego, że ustawa o systemie oświaty, czy rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz. 69 ze zm.) nie precyzują kto i w jaki sposób powinien przedstawić informacje w omawianym zakresie, to nie sposób pominąć funkcjonowania w polskim systemie prawa organów państwowych, do których zakresu kompetencji należy kontrola nad przestrzeganiem bezpieczeństwa i higieny w szczególności w obiektach użyteczności publicznej. Zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 2012, poz. 1263), do zakresu Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, czy uczestniczenie w dopuszczeniu do użytkowania obiektów budowlanych (art. 3 pkt 3 tej ustawy). Poza tym Państwowy Inspektor Sanitarny ma prawo przeprowadzenia kontroli i wstępu do obiektów użyteczności publicznej, zakładów pracy, czy żądania informacji (art. 25 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1340 ze zm.) do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń oraz nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Stosownie do art. 23 ust. 1 tej ustawy w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze. W myśl art. 23 ust. 3 tej ustawy czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie:
1) kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych;
2) oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie budowlanym;
3) oceny zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym;
4) ustalania spełnienia wymogów bezpieczeństwa w zakładzie stwarzającym zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej;
5) rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej;
6) rozpoznawania innych miejscowych zagrożeń.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane na podstawie m.in. zgłoszenia obiektu, dla którego przepisy prawa wymagają wydania przez organy Państwowej Straży Pożarnej opinii lub zajęcia przez nie stanowiska w zakresie ochrony przeciwpożarowej (art. 23 ust. 2 pkt 5) lub wystąpienia istotnych nowych okoliczności
w zakresie stanu bezpieczeństwa na terenie działania komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (art. 23 ust. 2 pkt 7).
Przytoczone przepisy należy uwzględniać przy interpretacji zapisów ustawy
o systemie oświaty, funkcjonującej przecież w tym samym porządku prawnym.
W ustawie tej zaakcentowane zostało, że system oświaty zapewnia w szczególności utrzymanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki
w szkołach i placówkach (art. 1 pkt 10 ustawy o systemie oświaty). Skoro do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy też w szczególności zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 5 ust. 7 pkt 1 tej ustawy), to w omawianym zakresie niezbędna jest współpraca organów Państwowej Straży Pożarnej oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Poza tym interpretując sporny wymóg należy mieć na uwadze, że ewidencja szkół i placówek niepublicznych ma na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa obrotu prawnego, poprzez dostarczenie wszystkim zainteresowanym danych o podmiocie będącym organem prowadzącym, a także o samej szkole. Wpis do tej ewidencji ma charakter konstytutywny, potwierdzający spełnienie przez nowotworzoną placówkę ustalonych prawem standardów, w tym w zakresie bezpieczeństwa i higieny. W związku z tym dokumentacja powinna zawierać dane przekonywujące o spełnieniu wszystkich wymogów.
Z tych też względów nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca prawidłowo została wezwana do przedłożenia stanowiska wskazanych organów odpowiedzialnych za utrzymanie bezpieczeństwa i higieny. Strona zresztą początkowo nie negowała nałożonego na nią obowiązku, dopiero gdy PPIS zgłosił zastrzeżenia, zaczęła podważać jego kompetencje i zakres związania organu ewidencyjnego tym stanowiskiem. Oczywistym jest jednak, w świetle przytoczonych przepisów, że inspektorzy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają odpowiednie kwalifikacje i są właściwi do weryfikowania dokumentacji projektowej wymaganej przy zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czy przeprowadzania kontroli funkcjonujących obiektów, a tym samym są kompetentni do oceny, czy warunki lokalowe nowotworzonej szkoły lub placówki odpowiadają wymogom prawa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny. Z tego powodu organ ewidencyjny nie może zignorować zajętego przez PPIS stanowiska, ale powinien poddać pod rozwagę słuszność zgłoszonych przez ten organ zastrzeżeń. Tak też uczynił w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta, który w wydanej decyzji wypunktował okoliczności, które w ocenie tego organu uzasadniały odmowę wpisania szkoły do ewidencji. Wbrew przekonaniu skarżącej organ I instancji nie pominął przedłożonych przez stronę opinii specjalistów z zakresu bhp i ppoż., wskazując, iż w opracowaniach tych nie odniesiono się w ogóle do istoty sprawy, czyli ochrony bezpieczeństwa i zdrowia dzieci w budynku ogólnodostępnym dla osób dorosłych i postronnych, w którym skarżąca wynajęła tylko dwie sale.
Oceniając w niespornych okolicznościach sprawy zasadność negatywnego stanowiska PPIS nie sposób się z nim nie zgodzić. Oczywistym w sprawie jest, że lokalizację szkoły skarżąca zaplanowała w budynku Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania, przy czym skarżąca zawarła umowę najmu tylko na dwie sale dydaktyczne znajdujące się na parterze budynku, z przeznaczeniem dla zerówki (dzieci w wieku 5-6 lat) i pierwszej klasy (dzieci w wieku 6-7 lat) -docelowo miałoby być 6 klas. W związku z tym skarżąca nie może mieć wpływu na to kiedy i w jaki sposób będą użytkowane pozostałe pomieszczenia uczelni. Nie jest tym samym w stanie zagwarantować, że dzieci zaledwie 5-7 letnie nie byłyby narażone na kontakt z osobami dorosłymi, postronnymi, którzy korzystaliby z tych samych toalet i ciągów komunikacyjnych i którzy, co jest oczywiste i zdaje się też to rozumieć sama skarżąca, w różny sposób mogą oddziaływać na dzieci. Oświadczenie skarżącej, że zajęcia w WSFiZ zaplanowano tylko w weekendy i istnieje możliwość wykorzystania do wyłącznej dyspozycji uczniów łazienki dla niepełnosprawnych, która byłaby zamykana na klucz nie jest wystarczające i nie przekonuje o zapewnieniu bezpieczeństwa dzieciom. Sama skarżąca przyznała, że uczelnia jest otwarta cały tydzień i przyjmuje interesantów, toalety zaś znajdują się przy korytarzu ogólnodostępnym na parterze, a dzieci korzystałyby z nich bez kontroli nauczyciela poprzez przekazanie klucza. Natomiast pokój nauczycielski zaplanowany został aż na drugim piętrze budynku. Sąd podziela stanowisko organów, że tak małe dzieci powinny być szczególnie chronione, dlatego przeznaczona dla nich przestrzeń powinna zostać specjalnie wydzielona, aby maksymalnie ograniczyć dostęp i wpływ osób znacznie od nich starszych. Poza tym zawarta umowa najmu nie daje podstaw do przyjęcia, że możliwe byłoby korzystanie z innych (poza salami lekcyjnymi) pomieszczeń. Samo oświadczenie skarżącej w tej materii nie może zostać uznane za wystarczające.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. to przyznać trzeba, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wadliwe. Organ błędnie bowiem przyjął, że skarżąca nie przedłożyła w wyznaczonym czasie wymaganych opinii PIS
i PSP. Dlatego ograniczył uzasadnienie do wykazania, że zajęcie stanowiska przez te organy jest konieczne i uzasadnione, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów odwołania. Mimo jednak wadliwego uzasadnienia, rozstrzygnięcie odpowiada prawu, zatem Sąd uznał, że to uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem wyjaśniono powyżej, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do przyjęcia, że lokalizacja wnioskowanej szkoły odpowiada wymogom prawa, a tym samym nie można było dokonać jej wpisu do ewidencji szkól i placówek niepublicznych.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu,
na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło