II SA/Ol 739/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego – uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), odmówił J. M. przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, bez uprawnień rentowych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Łączny dochód rodziny wynosi 1.301,28 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny wynosi 1.053,00 zł, kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 351 zł, zaś dochód na osobę w rodzinie strony wynosi 433,76 zł. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji stwierdził, że J. M. nie spełnił warunków do przyznania zasiłku stałego. J. M. w dniu 14 marca 2007 r. nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawierającą kopertę, w której znajdowała się powyższa decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia "[...]", Rep. "[...]", zwróciło się do J. M. o wskazanie powodu, dla którego przesłał do organu odwoławczego tę decyzję oraz poinformowało go, że w przypadku omyłkowego niezałączenia do przesyłki odwołania, należy je przesłać do Kolegium. W dniu 27 marca 2007 r. do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie J. M. datowane 23 marca 2007 r., w którym odwołujący się przedstawił swoją sytuację rodzinną i wniósł o przyznanie zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia "[...]", Rep. "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona odwołującemu się dnia 5 marca 2007 r., odwołanie zaś zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 23 marca 2007 r. Odwołujący się uchybił więc terminowi do wniesienia odwołania, mimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium zauważyło, że w dniu 19 marca 2007 r. wpłynęła do organu odwoławczego przesyłka listowa, lecz zawierała ona jedynie decyzję organu pierwszej instancji. Odwołanie zostało natomiast napisane i wysłane dopiero 23 marca 2007 r., zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś odwołujący się nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. M. stwierdził, że mimo jego niepełnosprawności żaden organ administracji nie chce przyznać mu świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podało ponadto, że rozważyło zarzuty skargi pod kątem jej ewentualnego uwzględnienia w trybie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając brak takiej możliwości oraz oceniło decyzję organu pierwszej instancji pod kątem ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jednakże uznało, że z uwagi na wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącego nie przysługuje mu zasiłek stały zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w dniu 5 marca 2007 r. J. M. doręczono decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, którą skarżący przesłał w dniu 14 marca 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ odwoławczy pismem z dnia "[...]", Rep. "[...]", zwrócił się do strony o wskazanie powodu tego działania i jednocześnie poinformował go, że w przypadku omyłkowego niezałączenia odwołania, należy je przesłać do Kolegium. W dniu 27 marca 2007 r. wpłynęło odwołanie J. M., jednakże organ odwoławczy postanowieniem z dnia "[...]", Rep. "[...]", stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje w zakresie formy i treści podania zasadę ograniczonego formalizmu, którą należy odnieść także do odwołania. W art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego przyjęto bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zasadniczym elementem decydującym o uznaniu pisma - czynności procesowej za odwołanie jest zatem niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji. Nie jest natomiast istotne, w jaki sposób strona wyrazi to niezadowolenie. Świadczy o tym bogate orzecznictwo sądowo administracyjne, w którym utrwalił się pogląd, iż o charakterze danej czynności procesowej decyduje wyłącznie jej treść, a nie forma czy nazwa podania, zaś wątpliwości co do sensu podania i intencji jego autora powinny być usunięte przez organ administracji poprzez zażądanie od wnioskodawcy stosownych wyjaśnień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 999/05, LEX nr 265751, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, LEX nr 214085, 23 marca 2005 r., sygn. akt I SA 1630/03, LEX nr 189162, 5 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 4339/03, LEX nr 164511, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX nr 81741, 22 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 2415/00, LEX nr 50127, 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2262/98, LEX nr 48718, 18 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 578/97, LEX nr 37155 i 1 maja 1995 r., sygn. akt SA/Łd 521/94, LEX nr 26865). Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji podejmowanie wszelkich kroków do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązuje bowiem także w tym zakresie. Przy ustalaniu charakteru pisma procesowego strony decydujące znaczenie ma ustalenie intencji strony, dokonane w oparciu o całokształt podniesionych w tym piśmie okoliczności. Jednocześnie nie można zapominać, że o tym jaki jest charakter danego pisma bądź zakres żądania wniesionego przez stronę, decyduje strona a nie organ administracji, do którego pismo zostało skierowane. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 21 marca 2007 r. wezwało skarżącego do wyjaśnienia intencji przesłania do tego organu decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżący, przesyłając w odpowiedzi na powyższe pismo odwołanie z dnia 23 marca 2007 r., potwierdził wyrażoną już w dniu 14 marca 2007 r., tj. w dacie nadania samej decyzji, wolę wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Nie można zatem skuteczne zarzucać, iż uchybił on czternastodniowemu terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. Za wniesienie odwołania należy bowiem uznać nadanie przez skarżącego przesyłki zawierającej decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, mimo iż skarżący nie wyraził wówczas czytelnie woli jej zaskarżenia. Kolegium ustaliło jednakże rzeczywistą wolę strony – wniesienie odwołania – i przekazało podanie organowi właściwemu, o którym mowa w art. 129 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro więc odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, to stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu uchybienie terminu do wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem organ orzekający, mając na względzie wymogi stawiane przez zasady ogólne procedury administracyjnej wyrażone w art. art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo ustalił powody przesłania mu decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i wezwał stronę do przesłania niezałączonego odwołania, to konsekwentnie po jego nadesłaniu powinien je rozpatrzyć. Wobec powyższego, nie przesądzając o prawidłowości stanowiska skarżącego co do merytorycznych zarzutów postawionych decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.