II SA/Ol 739/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-06-21
Skład orzekający: Janina Kosowska, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo że organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne z naruszeniem terminu z art. 148 k.p.a. w odniesieniu do jednej z podstaw wznowienia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne z naruszeniem terminu z art. 148 k.p.a. w odniesieniu do podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto, organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a organ odwoławczy, ze względu na zasadę dwuinstancyjności, nie mógł uzupełnić tego postępowania samodzielnie.Stan faktyczny
Skarżący, G. D., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawiadomienia o wszczęciu postępowania i prawa do czynnego udziału. Organ I instancji początkowo wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia rozkazu personalnego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając naruszenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz potrzebę dalszego postępowania wyjaśniającego. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, kwestionując zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia "[...]"r., Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wraz ze skargą akt sprawy wynika, że rozkazem personalnym nr "[...]" z dnia "[...]", uzupełnionym postanowieniem z dnia "[...]", Dowódca Jednostki Wojskowej (zwany dalej organem I instancji) zwolnił st. szer. G. D. (zwanego dalej skarżącym) z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 grudnia 2015 r. i przeniósł go do rezerwy wskutek otrzymania przez niego dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący otrzymał przedmiotową opinię służbową w dniu 13 października 2015 r., lecz nie wniósł od niej odwołania, w związku z czym opinia ta stała się prawomocna w dniu 28 października 2015 r. Zauważył, że skarżący przebywał w 2015 r. na zwolnieniach lekarskich 74 dni, dodatkowo w okresie ważnych przedsięwzięć szkoleniowych przedstawiał zwolnienia lekarskie z zajęć w ograniczonym zakresie łącznie na okres 90 dni. W tych okolicznościach, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.o.s.w., postanowiono o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej.
We wniosku z dnia 7 stycznia 2016 r. (data nadania) skarżący wniósł o wznowienie postępowania, zakończonego przedmiotowym rozkazem personalnym, powołując się na podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej w skrócie k.p.a. Skarżący stwierdził, że w trakcie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie tego rozkazu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie w sposób istotny wpłynęło na jego treść, tj.:
1. art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 i art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 ust. 1 u.o.s.w. poprzez zaniechanie jego pisemnego zawiadomienia o wszczęciu tego postępowania z urzędu przez co nie wiedział o fakcie toczącego się wobec niego postępowania,
2. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 ust. 1 u.o.s.w. poprzez naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, począwszy od jego wszczęcia, poprzez fazę gromadzenia materiału dowodowego oraz zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się do co tego materiału,
3. art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. w zw. z 8 ust. 1 u.o.s.w. poprzez oczywiste naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w związku ze wskazanymi powyżej naruszeniami,
a ponadto nowe uzyskane informacje przemawiają wprost za wznowieniem postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dowód na to, że postępowanie administracyjne toczyło się z pominięciem jego osoby uzyskał dopiero w dniu 9 grudnia 2015 r. Dokumentem, na podstawie którego to stwierdził, była kopia notatki służbowej z dnia 5 listopada 2015 r., której treść zaświadcza o okolicznościach, które nie miały miejsca. Skarżący zaprzeczył jednocześnie stanowczo, aby kiedykolwiek był zawiadamiany o fakcie wszczęcia wobec niego postępowania.
Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne, zakończone przedmiotowym rozkazem personalnym.
Pismem z dnia 1 lutego 2016 r., skarżący uzupełniając wniosek o wznowienie postępowania, zarzucił organowi naruszenie ponadto:
1. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozkazu personalnego w oparciu o nie w pełni zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, co wynika z jego uzasadnienia,
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia rozkazu,
3. art. 112 ust. 1 pkt 4 u.o.s.w. poprzez przekroczenie uznania administracyjnego i w konsekwencji zwolnienie go ze służby wojskowej bez dogłębnej analizy wszystkich za i przeciw pozostawieniu go w służbie oraz powołanie się jedynie na fakt jego przebywania na zwolnieniu lekarskim.
W uzasadnieniu skarżący, rozwijając kwestie związane z prawem strony do czynnego udziału w sprawie, podkreślił ponownie, że znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa z dnia 5 listopada 2015 r. przedstawia stan faktyczny, który nigdy nie miał miejsca, co potwierdza pusta rubryka w miejscu, gdzie powinien znajdować się jego podpis i co świadczy o tym, że osoby ją sporządzające dopuściły się czynu zabronionego. Niezależnie od powyższego, skarżący dodał, że notatka służbowa nie może stanowić samoistnego dowodu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 112 ust. 1 pkt 4 u.o.s.w. skarżący zauważył, że z analizy uzasadnienia rozkazu nie sposób wywieść, czy w niniejszej sprawie zebrano i później brano pod uwagę również dokumenty przemawiające za pozostawieniem go w służbie wojskowej. Skarżący wskazał, że w ostatnim czasie leczył skutki urazu, którego doznał w wyniku wypadku na misji poza granicami kraju, a które to schorzenie pogłębiło się w związku z kolejnym wypadkiem w służbie. W jego ocenie, w przedstawionych okolicznościach – w uzasadnieniu rozkazu, który nie może mieć przecież charakteru dowolnego, powinno znaleźć się uzasadnienie, dlaczego pomimo istnienia zasług żołnierza zawodowego na rzecz kraju jego pozostanie w służbie nie jest możliwe. Sam fakt pozostawania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie może stać się automatycznie powodem do jego zwolnienia ze służby, ponieważ oceną powinien być w takie sytuacji objęty nie tylko czasokres przebywania żołnierza na zwolnieniu, ale i jego przyczyny (rodzaj choroby).
Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił uchylenia rozkazu personalnego. W uzasadnieniu stwierdził, że po doręczeniu skarżącemu przedmiotowego rozkazu, w dniu 2 grudnia 2015 r. wystąpił on o wydanie kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Dokumenty te, w tym notatka służbowa z dnia 5 listopada 2015 r., z której wynika, że został on poinformowany o toczącym się wobec niego postępowaniu w sprawie zwolnienia go ze służby wojskowej, zostały wysłane do niego w dniu 10 grudnia 2015 r. W tym też dniu skarżący wniósł o uzupełnienie rozkazu personalnego poprzez wskazanie w pouczeniu – adresu organu I instancji, za pośrednictwem którego należy wnieść odwołanie. We wniosku tym wskazał również na wątpliwość co do rozpoczęcia terminu do wniesienia odwołania. W postanowieniu z dnia "[...]", uzupełniającym rozkaz personalny we wskazanym zakresie, udzielono skarżącemu informacji związanych z jego wątpliwościami. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że skarżący został prawidłowo poinformowany o toczącym się wobec niego postępowaniu i brał w nim czynny udział, o czym świadczy otrzymanie przez niego dokumentacji prowadzonego postępowania. W świetle powyższego uznał, że w warunkach niniejszej sprawy nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji stwierdził również, że nie istnieje ponadto przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie zostały przedstawione żadne nowe okoliczności, nie znane mu w dniu wydania rozkazu personalnego. Organ wskazał jednocześnie, że miał on wiedzę na temat treści notatki służbowej z dnia 5 listopada 2015 r.
Skarżący złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 151 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. Powołując się na okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania i w jego uzupełnieniu, wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istotny sprawy poprzez uchylenie rozkazu personalnego.
W wyniku rozpoznania odwołania, Dowódca Jednostki Wojskowej (zwany dalej organem odwoławczym), decyzją z dnia "[...]", uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ odwoławczy, stwierdzając, iż wydana ona została niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, odniósł się w pierwszej kolejności do podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazał, że w przypadku wniosku o wznowienie postępowania z tej przyczyny, termin do jego złożenia biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że wniosek skarżącego złożony został po upływie ustawowego jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia. Rozkaz personalny został mu bowiem doręczony w dniu 27 listopada 2015 r. i wtedy też dowiedział się on o zwolnieniu go ze służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku niezachowania terminu określonego w art. 148 k.p.a. prowadzenie postępowania zmierzającego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest niedopuszczalne. Powołując się na stanowisko wyrażone w piśmiennictwie organ dodał, że w przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego organ powinien to postępowanie umorzyć.
Odnosząc się do podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że w złożonym wniosku skarżący nie wskazał nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania rozkazu personalnego, a organ I instancji nie zażądał ich wskazania. Dodał, że skarżący w odwołaniu nie podnosi już zrzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem przyjąć należy, że nie kwestionuje odmowy wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w tym przepisie. Pomimo tego, organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że dla rozstrzygnięcia zasadności wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. niezbędne jest wezwanie strony do wskazania nowych dowodów lub okoliczności oraz ocena, czy były one znane organowi w dniu wydania rozkazu personalnego, a w celu zbadania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. – ustalenie daty powzięcia o nich wiadomości przez stronę. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia jest konieczne, ponieważ on sam nie może przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w stopniu umożliwiającym dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia, o którym stanowi art. 136 k.p.a., gdyż naruszyłby w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy wskazał również, że w przypadku złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania z dwóch lub więcej podstaw istnieje możliwość wydania rozstrzygnięcia w stosunku do jednej przesłanki oraz jednoczesne prowadzenie postępowania w celu ustalenia istnienia pozostałych przesłanek. Organ I instancji powinien zatem rozstrzygnąć kwestię dopuszczalności wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że wydanie postanowienia o uzupełnieniu rozkazu personalnego nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 111 k.p.a., bowiem w tym trybie nie powinno nastąpić uzupełnienie rozkazu o adres jednostki wojskowej oraz udzielenie wskazówek co do terminu wniesienia odwołania. Organ, uznając, że przedmiotowe postanowienie jest nieważne, stwierdził jednak, że nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 i art. 15 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, a tym samym wadliwe wydanie decyzji kasacyjnej, podczas gdy organ odwoławczy powinien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., bowiem treść wydanej decyzji świadczy o tym, że dokonał on merytorycznej oceny zarzutów odwołania, a ewentualne braki w materiale dowodowym mógł uzupełnić korzystając z uprawnień z art. 136 k.p.a., ponadto zawarte w niej wytyczne dla organu I instancji przekraczają dopuszczalne ustawowo wytyczne, ponieważ naruszają zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wskazanie w uzasadnieniu wyroku wytycznych, którymi powinny kierować się organy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie wytyczne zawarte w zaskarżonej decyzji stanowią "dyplomatyczne pouczenie" jaki kształt powinna przybrać ponowna decyzja, a zatem decyzja ta stanowi w istocie decyzję merytoryczną, która powinna być wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja kasacyjna ma bowiem wyjątkowy charakter. Skarżący stwierdził również, że z uwagi na określony w wydanej decyzji zakres koniecznych dodatkowych wyjaśnień organ odwoławczy mógł skorzystać z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. Wskazał też, że organ ten w sposób niedopuszczalny podważył prawidłowość postanowienia uzupełniającego rozkaz personalny, mimo że kwestia ta nie stanowiła przedmiotu wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi dodał, że art. 136 k.p.a. nie może być stosowany wówczas, gdy wprawdzie zakres postępowania nie jest znaczny, lecz organ I instancji nie dokonał ustaleń i nie ocenił choćby jednej okoliczności kluczowej dla losów dalszego postępowania. Wyręczenie organu I instancji w tych okolicznościach spowodowałoby zawężenie postępowania w danej sprawie do jednej instancji.
W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2016 r., skarżący, podtrzymując skargę, ponownie wyraził stanowcze zdanie, że organ odwoławczy w warunkach niniejszej sprawy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów prawnych wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że nie jest ona dotknięta naruszeniami prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wydana w toku postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, m.in. w sytuacji, gdy postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. W warunkach niniejszej sprawy skarżący powołał się we wniosku o wznowienie postępowania na podstawy wznowienia, określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisami, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej powinien zbadać kwestię dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych oraz kwestię zachowania terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Przepisy k.p.a. ograniczają bowiem w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda ona wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie wskazanego jednomiesięcznego terminu. Wznowienie postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, które godzi w wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zasada ta ma natomiast podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego też uznawana jest powszechnie za jedno z istotniejszych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. W konsekwencji, stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednocześnie, że w sytuacji, gdy organ dostrzeże, że przedmiotowe podanie zostało złożone z uchybieniem tego terminu, ale uczyni to dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, to powinien takie postępowanie umorzyć (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, LEX nr 992498, i z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 889/11, LEX nr 1221362).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy słusznie zauważył, iż organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne, pomimo uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W warunkach niniejszej sprawy nie może bowiem budzić wątpliwości to, że wniosek skarżącego złożony został po upływie terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Zgodnie ze zwrotnym powiedzeniem odbioru otrzymał on rozkaz personalny w dniu 27 listopada 2015 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie wniósł dopiero w dniu 7 stycznia 2016 r., czyli po upływie jednomiesięcznego terminu, którego bieg rozpoczął się od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji, czyli w dniu jej odbioru. Organ odwoławczy słusznie stwierdził tym samym, że decyzja organu I instancji powinna być w tym zakresie wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem niedopuszczalna była w tych okolicznościach nie tylko merytoryczna ocena zaistnienia omawianej podstawy wznowienia, lecz w pierwszej kolejności – wznowienie postępowania na tej podstawie.
W przypadku drugiej podstawy wznowienia postępowania, stwierdzić należy, że organ odwoławczy również słusznie zauważył, iż organ I instancji nie tylko nie zbadał zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. w stosunku do przesłanek, określonych z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ale w pierwszej kolejności – nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do ustalenia konkretnych okoliczności faktycznych lub dowodów, na jakie skarżący powołuje się w ramach tej podstawy, czym naruszył przepisy postępowania, nakazujące organowi podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwić sprawę w oparciu o całokształt zgromadzonego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy słusznie też uznał, że w tych okolicznościach niezbędne jest wezwanie skarżącego do wskazania nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania rozkazu personalnego, nieznanych organowi I instancji, a które w jego ocenie są istotne dla sprawy oraz dnia, w którym dowiedział się o okolicznościach/dowodach stanowiących podstawę wznowienia postępowania.
Wbrew stanowisku skarżącego, podjęcie tych czynności nie było możliwe przez organ odwoławczy, bowiem na podstawie art. 136 k.p.a. organ ten może przeprowadzić dodatkowe postępowanie jedynie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Czynności we wskazanym zakresie zmierzają natomiast w istocie do zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej w zakresie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem kompleksowo postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Brak tego rodzaju nie może być natomiast sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. W warunkach niniejszej sprawy wymagane jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów, na jakie skarżący powołuje się w ramach tej podstawy, a następnie ocena, której wcześniej nie dokonał organ I instancji, a która determinuje rodzaj dalszych czynności - czy wniosek oparty na tej podstawie złożony został w terminie. Jeśli bowiem wniosek wniesiony został z uchybieniem terminu, organ I instancji powinien postępowanie umorzyć, jeśli natomiast w terminie - powinien zbadać, czy wskazane przez skarżącego okoliczności faktyczne i/lub dowody stanowią przyczyny z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co dopiero otworzy drogę do oceny ich wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.
Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, dlatego też okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co też organ odwoławczy uczynił.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organ odwoławczy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.
Niezależne od powyższego, stwierdzić należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że organ odwoławczy – na obecnym etapie postępowania wznowieniowego nie miał podstaw do merytorycznej oceny rozkazu personalnego, a więc także postanowienia uzupełniającego ten rozkaz. Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy w tym zakresie nie mogło mieć jednak jakiegokolwiek wpływu na wynik niniejszej sprawy.
W konsekwencji, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, gdyż ta, mimo wskazanego uchybienia, co do istoty odpowiada prawu. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło