II SA/Ol 742/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 25 września 2009r., sygn. akt "[...]" oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie wymeldowania. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 2 października 2009 r. i tego dnia skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu zapadłego w jego sprawie wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 5 października 2009 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 10 złotych za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 29 października 2009 r. skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe zarządzenie, wskazując, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie opłaty kancelaryjnej. Jednocześnie skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, tłumacząc swój poprzedni wniosek pomyłką. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie art. 141 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawach, w których skarga została oddalona, uzasadnienie sporządzane jest na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku jedynie w sytuacji, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy skarżący w zawiadomieniu o rozprawie, które odebrał osobiście, został pouczony, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Poinformowano również wówczas, iż złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. W związku z tym, iż ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 25 września 2009 r., ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął z dniem 2 października 2009 r. W tej dacie skarżący złożył wniosek o doręczenie wyroku. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został zawarty dopiero w piśmie z dnia 29 października 2009 r., a więc z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie J. R. wniósł zażalenie, w którym ponownie podniósł, iż w piśmie z dnia 2 października 2009 r. przez pomyłkę nie wskazał, że domaga się sporządzenia i przesłania mu odpisu nie tylko wyroku, ale i uzasadnienia. Dodał, iż tym samym został pozbawiony prawa do obrony. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 23 listopada 2009 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie J. R. wniósł zażalenie, jednak postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. Jednocześnie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J.R. na zarządzenie Sądu z dnia 5 października 2009 r. wzywające wymienionego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 9 lutego 2010 r. wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia z dnia 23 listopada 2009 r. pod rygorem odrzucenia zażalenia. W tej sytuacji J. R. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt "[...]", Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O. odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż dane podawane aktualnie przez skarżącego nie wskazują, by jego sytuacja uległa pogorszeniu od czasu wystąpienia z poprzednim wnioskiem, a zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem, które w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Podkreślono, iż ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez J. R. postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. J. R. poinformował tut. Sąd, iż dowiedział się o zapadłym w sprawie wyroku w dniu 7 lutego 2011 r. Jednocześnie wymieniony "zaskarżył do ponownego rozpatrzenia oddaloną skargę na rozstrzygnięcie WSA w O. z dnia 25 września 2009 r.". Zarządzeniem Sądu z dnia 16 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego została wezwana do złożenia w terminie 7 dni informacji, czy pismo skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. jest skargą kasacyjną od wyroku WSA w O. z dnia 25 września 2009 r. sporządzoną osobiście przez stronę, pod rygorem pozostawienia tego pisma bez rozpoznania. W dniu 24 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przedłużenie terminu do złożenia informacji odnośnie pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011r. o kolejne 30 dni, wskazując, iż w krótszym terminie nie będzie w stanie uzyskać żądanych przez Sąd informacji z uwagi na fakt, iż skarżący zamieszkuje w znacznej odległości od siedziby Kancelarii, jest osobą schorowaną, a warunki pogodowe utrudniają mu podróż do O. Zarządzeniem z dnia 2 marca 2011 r. Sąd pozostawił pismo J. R. z dnia 14 lutego 2011 r. bez rozpoznania, wskazując, iż siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być on skracany ani przedłużany. Zażalenie na powyższe zarządzenia wniosła pełnomocnik skarżącego, podnosząc zarzut naruszenia art. 49 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż siedmiodniowy termin wskazany w zarządzeniu z dnia 16 lutego 2011 r. ma charakter ustawowy i w związku z tym nie podlega skróceniu ani przedłużeniu. Kolejnym pismem z dnia 24 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o nadanie biegu zażaleniu skarżącego z dnia 21 listopada 2009 r. na postanowienie Sądu z dnia 3 listopada 2009 r. Jednocześnie do pisma dołączyła oświadczenie J. R., w którym wymieniony podniósł, iż nic nie wie o wyroku Sądu z dnia 25 września 2010 r. i domaga się sporządzenia jego uzasadnienia. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie WSA w O. z dnia 2 marca 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. Pismem z dnia 28 marca 2011 r. J. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 25 września 2009 r. Skarżący podniósł przy tym, iż jego pismo z dnia 14 lutego 2011 r. również miało ten sam charakter. Zarządzeniem Sądu z dnia 13 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego została wezwana w trybie art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. poprzez oznaczenie rodzaju pisma oraz wyjaśnienie składanych przez niego oświadczeń pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego podała, iż w jej ocenie z pism składanych przez skarżącego i jego wypowiedzi wynika, że domaga się sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w O. z dnia 25 września 2009r., bowiem dąży do wzruszenia tego wyroku. W związku z powyższym, pełnomocnik ponownie wniosła o nadanie biegu zażaleniu skarżącego z dnia 21 listopada 2009r., natomiast na wypadek nieuwzględnienia zażalenia pismo z dnia 14 lutego 2011 r. należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jak wyjaśnił skarżący w piśmie z dnia 28 marca 2011 r. Wniosek ten uzasadniony jest tym, iż skarżący jest osobą nieporadną i wcześniej nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w O. z dnia 3 listopada 2009r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. W tej sytuacji pismem z dnia 8 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego ponownie wniosła o potraktowanie pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu jeżeli stwierdzi, że jest on spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny (art.88 p.p.s.a.). Należy w tym miejscu podkreślić, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08, LEX 493641). Powyższe uwagi odnoszą również do pełnomocnika strony. Należy ponadto wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przy ustalaniu winy strony w niezachowaniu terminu należy uwzględniać działania pełnomocnika, a jego zaniedbania odnoszą negatywne skutki wobec samej strony (por. postanowienie SN z dnia 15 marca 2000r.,sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., sygn. akt I SA 431/00,LEX nr 54736, postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000r., sygn. akt I CKN 1261/99, Prok. I Pr. Z 2001r. nr 4,poz.30). Analiza zgromadzonego materiału aktowego prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący w piśmie z dnia 14 lutego 2011 r., stanowiącym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 25 września 2009 r. podał, iż o rozstrzygnięciu Sądu dowiedział się dopiero w dniu 7 lutego 2011 r. Jednakże treść pism skarżącego z dnia 2 października 2009 r. oraz z dnia 29 października 2009 r. wskazuje, że już w tym czasie zdawał on sobie sprawę z faktu, iż wniesiona przez niego skarga została przez Sąd oddalona. Należy przy tym podkreślić, iż skarżącemu zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o terminie rozprawy, które zawierało w swojej treści pouczenie o prawie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, który upływał w dniu 2 października 2009 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku dopiero w dniu 29 października 2009r. W tej sytuacji postanowieniem z dnia 3 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, wskazując, iż przedmiotowy wniosek skarżący wniósł z uchybieniem terminu. Należy zatem uznać, iż od dnia doręczenia wskazanego wyżej postanowienia biegł dla skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem z tym dniem skarżący dowiedział się o uchybieniu tego terminu. Skarżący przedmiotowy wniosek zawarł dopiero w piśmie z dnia 14 lutego 2011 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do kwestii dochowania przedmiotowego terminu przez pełnomocnika strony, to należy wskazać, iż ustanie przeszkody do spełnienia terminowanej czynności, w tym przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, dowiedział się, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu (postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 843/10, LEX nr 743932). W niniejszej sprawie Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 roku. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył Panią adwokat D. W. – M. na pełnomocnika skarżącego w dniu 26 stycznia 2011r. Tym samym przedmiotowy wniosek pełnomocnik skarżącego mogła złożyć w ciągu siedmiu dni od momentu, kiedy dowiedziała się o swoim umocowaniu. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżącego nie uczyniła tego w zakreślonym ustawowo terminie. Pierwsze pismo procesowe, nie będące wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pełnomocnik wniosła 24 lutego 2011r. Pismem, w którym pełnomocnik złożyła wniosek ewentualny o potraktowanie pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011r. jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, było pismo złożone dnia 23 maja 2011r. a więc ewidentnie z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87§ 1 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z uchybieniem terminu i dlatego, na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 88 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.