II SA/Ol 742/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2011r. sprawy z wniosku J. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]’ nr "[...]’ w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II SA/Ol 742/08 oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody . z dnia "[...]’ w przedmiocie wymeldowania. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 2 października 2009 r. i tego dnia skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu zapadłego w jego sprawie wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 października 2009 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 10 złotych za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 29 października 2009 r. skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe zarządzenie, wskazując, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie opłaty kancelaryjnej. Jednocześnie skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, tłumacząc swój poprzedni wniosek pomyłką. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd podniósł, że skarżący nie był obecny na rozprawie, ale w zawiadomieniu o rozprawie, które odebrał osobiście, został pouczony, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Poinformowano również wówczas stronę, że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Sąd wyjaśnił, iż ponieważ ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 25 września 2009r., ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął z dniem 2 października 2009r. W tej dacie skarżący złożył wniosek, ale tylko o doręczenie wyroku. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżący zawarł dopiero w piśmie z dnia 29 października 2009r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu Na powyższe postanowienie J. R. wniósł zażalenie, w którym ponownie podniósł, iż w piśmie z dnia 2 października 2009 r. przez pomyłkę nie wskazał, że domaga się sporządzenia i przesłania mu odpisu nie tylko wyroku, ale i uzasadnienia. Dodał, iż tym samym został pozbawiony prawa do obrony. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. J. R. poinformował tut. Sąd, iż dowiedział się o zapadłym w sprawie wyroku w dniu 7 lutego 2011 r. Jednocześnie wymieniony "zaskarżył do ponownego rozpatrzenia oddaloną skargę na rozstrzygnięcie WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2009 r.". Pismem z dnia 28 marca 2011 r. J. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 25 września 2009 r. Skarżący podniósł przy tym, iż jego pismo z dnia 14 lutego 2011 r. również miało ten sam charakter. Zarządzeniem Sądu z dnia 13 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany, w trybie art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego pisma skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. poprzez oznaczenie rodzaju pisma oraz wyjaśnienie składanych przez niego oświadczeń pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego podała, że pismo z dnia 14 lutego 2011 r. należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jak wyjaśnił skarżący w piśmie z dnia 28 marca 2011 r. Wniosek ten uzasadniony jest tym, iż skarżący jest osobą nieporadną i wcześniej nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 520/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2009r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. NSA wskazał, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został w sposób jednoznaczny pouczony o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., oraz że złożenie wniosku po upływie wskazanego w tym przepisie terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 145). W związku z tym zarzut pozbawienia skarżącego prawa do obrony należało uznać za chybiony. Pismem z dnia 8 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek z dnia 14 lutego 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniósł o jego rozpatrzenie. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, na podstawie art. 88p.p.s.a. Sąd uznał, iż wniosek z dnia 14 lutego 2011r. skarżący złożył z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a., przyjmując, że bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg dla skarżącego od dnia doręczenia postanowienia z dnia 3 listopada 2009r., bowiem z tym dniem skarżący dowiedział się o uchybieniu tego terminu. Postanowieniem z dnia 21 września, sygn. akt II OZ 806/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 22 lipca 2011r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, wskazując, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała dopiero w dniu, w którym zostało doręczone skarżącemu prawomocne postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2011r. oddalające zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, iż skarżący złożył wniosek w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 wskazanej ustawy. W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy termin ten rozpoczął swój bieg z dniem, w którym zostało doręczone stronie skarżącej prawomocne postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2011r. oddalające zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2009r. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 lipca 2011r. Ten zaś w dniu 8 lipca 2011 r. podtrzymał wniosek skarżącego z dnia 14 lutego 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniósł o jego rozpatrzenie. Nie można jednak uznać, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności świadczące o braku jego winy w uchybieniu terminu. Nawiązując do wypracowanych i utrwalonych w tej kwestii poglądów doktryny i judykatury, należy wskazać, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. (komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze, 2005, s. 219).Termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tym samym jedyną możliwością przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). W niniejszej sprawie skarżący wywodził (w piśmie precyzującym wniosek z dnia 2 października 2009r., jak również w zażaleniu na postanowienie odmawiające sporządzenia uzasadnienia), że w terminowo złożonym wniosku omyłkowo napisał o przesłanie wyroku, gdyż chodziło mu o przesłanie wyroku z uzasadnieniem. Powyższe świadczy, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia spowodowane było błędem popełnionym przez skarżącego, który pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, nie zażądał uzasadnienia wyroku, ale sam wyrok który został wydany. Skarżący następnie zrozumiał swój błąd, tłumacząc się, że chodziło mu o wyrok z uzasadnieniem. Zatem skarżący uświadomił sobie różnicę pomiędzy przesłaniem samego odpisu wyroku, a odpisu z uzasadnieniem. Był wobec tego w stanie zrozumieć treść pouczenia i gdyby uważnie je przeczytał i zastosował się do niego to nie uchybiłby terminowi. Dostrzeżonego przeoczenia, nieuwagi, zaniedbania, braku należytej staranności i dbałości o własne interesy nie można kwalifikować jako braku winy. Nie może dowodzi barku winy ogólnikowe twierdzenie pełnomocnika, że skarżący jest osobą nieporadną i nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Skarżący jest osobą zdolną do czynności prawnych, skutecznie wszczął postępowanie sądowe i podejmował w nim racjonalne czynności do momentu ustanowienia adwokata (postanowienie z dnia 16 grudnia 2010 r.) w ramach przyznanego, ze względu na trudną sytuację finansową, prawa pomocy. Skarżący jest w stanie logicznie rozumować. Niewiedzy nie można usprawiedliwiać nieporadnością strony. Reasumując, przeszkody na które powołuje się skarżący nie były w ocenie Sądu tego rodzaju, by strona nie mogła ich usunąć przy dołożeniu należytej staranności i dbałości o własne sprawy. W okolicznościach faktycznych sprawy, uprawnione jest twierdzenie, że skarżący był w stanie dopełnić swoich obowiązków i złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wymaganym terminie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.