II SA/Ol 742/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-10-24
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, stwierdzające nieważność uchwały Sejmiku Województwa w sprawie statutu Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia art. 400p Prawa ochrony środowiska oraz zarzutu sprzeczności z istotą funkcjonowania organów kolegialnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały Sejmiku Województwa w sprawie statutu WFOŚiGW. Sąd uznał, że przepisy statutu dotyczące możliwości określenia w regulaminie szczegółowego trybu przygotowania i prowadzenia obrad oraz głosowania korespondencyjnego lub elektronicznego nie naruszają art. 400p Prawa ochrony środowiska, a także że wymóg podejmowania uchwał w pełnym składzie Rady w określonych sprawach (powołanie/odwołanie członków zarządu) nie jest sprzeczny z prawem ani istotą funkcjonowania organów kolegialnych.Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność części uchwały Sejmiku Województwa nadającej nowy statut Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zarzucono naruszenie art. 400p Prawa ochrony środowiska w zakresie delegowania uprawnień do ustalenia trybu działania organów na Radę Nadzorczą oraz sprzeczność z istotą organów kolegialnych w zakresie podejmowania uchwał w pełnym składzie. Województwo Warmińsko-Mazurskie wniosło skargę do WSA, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia nadzorczego. WSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
1/ uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2/ zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącego Województwa Warmińsko-Mazurskiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi Województwa Warmińsko-Mazurskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 10 lipca 2017 r. nr PN.4131.203.2017 w przedmiocie statutu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie 1/ uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2/ zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącego Województwa Warmińsko-Mazurskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 10 lipca 2017 r., podjętym na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. ustawy o samorządzie województwa, stwierdził nieważność uchwały nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie w części dotyczącej § 12 ust. 2 zdanie drugie, § 15 ust. 2 i § 18 załącznika do powołanej uchwały.
W ocenie organu nadzoru regulacje zawarte w § 12 ust. 2 i § 18 statutu przewidujące ustalenie przez Radę Nadzorczą Regulaminu Rady, określającego szczegółowy tryb przygotowania i prowadzenia obrad; a także szczegóły głosowania korespondencyjnego lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, naruszają art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W ocenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego należy uznać, że w sposób nieuprawniony Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego scedował swoje uprawnienia do ustalenia szczegółowego trybu działania organów Funduszu na Radę Nadzorczą Funduszu, upoważniając ją do ustalenia Regulaminu Rady.
Z kolei w świetle uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego wprowadzona w § 15 ust. 2 zasada podejmowania uchwał w pełnym składzie Rady, nawet jeśli dotyczy ściśle określonych spraw, jest sprzeczna z istotą funkcjonowania organów kolegialnych, gdzie do ważności obrad i podejmowania uchwał wymagane jest określone kworum. Zasada podejmowania uchwał w pełnym składzie Rady może powodować obstrukcję i w rezultacie niemożność podjęcia uchwał. Ponadto zdaniem organu nadzoru zawarte w § 15 ust. 2 pkt 1 i 2 postanowienie, że podjęcie uchwały wymaga jednoczesnego głosowania za daną uchwałą Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady, pozostaje w sprzeczności z § 9 i § 14 statutu, gdyż jest sprzeczne z rolą, jaką zgodnie z postanowieniami statutu pełnią Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wywiodło Województwo Warmińsko-Mazurskie, zarzucając mu naruszenie:
- art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa przez jego
niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu o nieważności uchwały
nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia
21 czerwca 2017 r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie w części dotyczącej § 12 ust. 2
zdanie drugie, § 15 ust. 2 i § 18 załącznika do tej uchwały, pomimo braku jej sprzeczności z prawem,
- art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że uchwała nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie w części dotyczącej § 12 ust. 2 zdanie drugie i § 18 załącznika
do tej uchwały narusza wymieniony przepis,
- art. 82 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, polegające na niewskazaniu, jaki przepis prawa powszechnie obowiązującego został naruszony przez § 15 ust. 2 załącznika do uchwały m XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie,
- art. 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 79
ustawy dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, polegające na wydaniu
ww. rozstrzygnięcia nadzorczego w części stwierdzającej nieważność § 15 ust. 2
załącznika uchwały m XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego
z dnia 21 czerwca 2017 r. nie z uwagi na sprzeczność tego postanowienia z określonym
przepisem prawa lecz w oparciu o stanowisko, iż zakwestionowana regulacja jest
sprzeczna z istotą funkcjonowania organów kolegialnych i "może powodować obstrukcję i w rezultacie niemożność podjęcia uchwał" a także jest "sprzeczne z rolą, jaką zgodnie z postanowieniami statutu pełnią Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej".
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące województwo wniosło o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru.
W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśliła, że § 12 ust. 2
zdanie drugie i § 18 załącznika do uchwały nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa
Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie nadania nowego statutu
Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie
nie narusza postanowień art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony
środowiska.
Ponadto w ocenie skarżącego w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, pomimo stwierdzenia nieważności § 15 ust. 2 statutu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie nadanego uchwałą nr XXVIII/640117 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017r., który określa, w jakich sprawach Rada podejmuje uchwały w pełnym składzie, organ nadzoru w ogóle nie wskazał przepisu powszechnie obowiązującego prawa, który w jego ocenie został naruszony zakwestionowanym przepisem, a tym bardziej, który został nim naruszony w sposób istotny.
W skardze podkreślono również, że wymóg uzyskania głosów zarówno Przewodniczącego Rady Nadzorczej jak i Wiceprzewodniczącego tej Rady za podjęciem uchwały w sprawach wniosków do Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego o powołanie lub odwołanie członków Zarządu Wojewódzkiego Funduszu, jest równoznaczny z uzyskaniem wymogu akceptacji dla takiego wniosku, zarówno przedstawiciela Ministra Środowiska jak i Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, co należy uznać za w pełni uzasadnione w sprawach tak istotnych jak powołanie lub odwołanie członków zarządu wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Skarżący podkreślił również, że żaden z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska nie określa wymaganego składu rad nadzorczych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w których rada ta może podejmować rozstrzygnięcia (uchwały), a także większości, którą organ ten podejmuje uchwały. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia przepisu art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska prowadzi do konkluzji, że sejmik województwa jest uprawniony do nadania statutu wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w którym określona zostanie zasada podejmowania uchwał w pełnym składzie rady nadzorczej tego funduszu w określonych kategoriach spraw.
Pismem z dnia 5 września 2017r. skarżący uzupełnił swoją skargę, przedkładając uchwałę Nr XXIX/657/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 sierpnia 2017r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 10 lipca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o jej oddalenie. Organ nadzoru podtrzymał wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym stanowisko, że postanowienia § 12 ust. 2 zdanie drugie i § 18 statutu WFOŚiGW, w zakresie w jakim przekazują Radzie Nadzorczej Funduszu uprawnienie do określenia w przyjętym przez nią Regulaminie Rady:
- szczegółowych sposobów głosowania korespondencyjnego lub przy użyciu środków
komunikacji i elektronicznej,
- szczegółowego trybu przygotowania i prowadzenia obrad;
naruszają przepis art. 400p ustawy - Prawo ochrony środowiska.
W ocenie organu skoro przepis przewiduje, że statut Funduszu winien określać szczegółowy tryb działania organów Funduszu, a więc także Rady Nadzorczej Funduszu, to winien także regulować szczegółowy sposób głosowania oraz szczegółowy tryb przygotowania i prowadzenia obrad Rady Nadzorczej Funduszu. Brak jest podstaw do przekazania uprawnień do regulowania tych kwestii Radzie Nadzorczej w przyjętym przez nią Regulaminie Rady. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w postanowieniach statutu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, nadanego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2010r., gdzie uregulowano wszystkie kwestie związane z przygotowaniem i prowadzeniem obrad Rady Nadzorczej oraz przeprowadzaniem głosowań, w tym podejmowaniem uchwał w trybie pisemnym i z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
W ocenie organu nadzoru zawarte w § 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 postanowienie, że podjęcie uchwały wymaga jednoczesnego głosowania za daną uchwałą Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady, pozostaje w sprzeczności z § 9 i §14 statutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2016 r., poz. 1066 ).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga to, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Warmińsko – Mazurski stwierdził nieważność uchwały nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, w części dotyczącej § 12 ust. 2 zdanie drugie, § 15 ust. 2 i § 18 załącznika do powołanej uchwały.
Skarga spełnia warunki formalne wymagane przepisami art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r. poz. 486) – dalej u.s.w., gdyż została wniesiona przed upływem 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, jak również jej wniesienie zostało zatwierdzone uchwałą Nr XXIX/657/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 sierpnia 2017r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 10 lipca 2017 r.
Przesłanki zgodności z prawem uchwały organu województwa określone zostały w art. 82 ust. 1 u.s.w., gdzie stwierdza się, że uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 82 ust. 5 u.s.w.).
W nauce prawa przyjmuje się, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu województwa jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, przez co rozumie się oczywistość i bezpośredniość tej sprzeczności z prawem. Podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały przez wojewodę może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z treści takiego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 1990 r., SA/Gd 796/90, OSP 1991, Nr 3, poz. 129; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2007 r., II SA/Wa 760/07, www.cbois.nsa.gov.pl.).
Trzeba również zwrócić uwagę, że przez pojęcie "prawa", z którym uchwała organu województwa musi być zgodna, należy rozumieć przepisy zawarte w aktach normatywnych powszechnie obowiązujących i to w dacie podjęcia uchwały. Brak podstawy prawnej jest równoznaczny ze "sprzecznością z prawem" w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, Legalis). W świetle sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której organ województwa w drodze uchwały reguluje kwestie, co do których żaden przepis prawa nie daje mu upoważnienia, by się o nich wypowiadał.
Rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały zapada zatem w razie ustalenia, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak – Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, str. 28). Rozstrzygnięcie nadzorcze musi jednoznacznie wskazywać, jaki przepis prawa został uchwałą naruszony i na czym to naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000r. w sprawie o sygn. III SA 397/00 (ONSA z 2001 r., z.3, poz. 117), stwierdził, że stosując środek nadzorczy uprawniony do tego organ jest zobowiązany w sposób nie budzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone.
W ocenie organu nadzoru regulacje zawarte w § 12 ust. 2 i § 18 statutu przewidujące w wyjątkowych przypadkach ustalenie przez Radę Nadzorczą Regulaminu Rady, określającego szczegółowy tryb przygotowania i prowadzenia obrad; a także szczegóły głosowania korespondencyjnego lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, naruszają art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519, z późn. zm.). W ocenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego w sposób nieuprawniony scedował swoje uprawnienia do ustalenia szczegółowego trybu działania organów Funduszu na Radę Nadzorczą Funduszu, upoważniając ją do ustalenia Regulaminu Rady.
Oceniając legalność stwierdzenia nieważności § 12 ust. 2 i § 18 statutu trzeba w pierwszej kolejności wskazać, że stosownie do przepisu art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519, z późn. zm.), P.oś., organizację wewnętrzną wojewódzkich funduszy, szczegółowy tryb działania ich organów oraz sposób udzielania pełnomocnictw określają statuty wojewódzkich funduszy nadawane, w drodze uchwały, przez sejmiki województw.
Przepis art. 400p ustawy o ochronie środowiska został zamieszczony w rozdziale 4 tej ustawy o tytule: Finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
W oznaczonej części ustawy zamieszczono przepisy normujące funkcjonowanie funduszy celowych przeznaczonych na pokrywanie wydatków realizacji zadań z zakresu ochrony środowiska. Obok Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej funkcjonują na poziomie województwa wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (dalej WFOŚ), będące samorządowymi osobami prawnymi. Administrowanie WFOŚ zostało powierzone organom tej osoby prawnej. W myśl art. 400e ust. 1 P.o.ś. organami wojewódzkich funduszy są rady nadzorcze wojewódzkich funduszy i zarządy wojewódzkich funduszy. Skład rad nadzorczych ustala ustawodawca w treści art. 400f ust. 1 P.o.ś. Natomiast tryb powoływania i odwoływania członków zarządu WFOŚ, art. 400j P.o.ś. W tworzeniu organu współuczestniczy zarząd województwa oraz rada nadzorcza. Uprawnienia decyzyjne polegające na powoływaniu i odwoływaniu członków zarządu funduszu posiada zarząd województwa. Kandydatury na członków zarządu może wysuwać wyłącznie rada nadzorcza WFOŚ (zob. art. 400j ust. 2 P.o.ś.).
Przywołany przepis art. 400p stanowi delegację ustawową dla sejmików województw do określenia w statutach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska m.in. szczegółowego trybu działania organów wojewódzkich funduszy. Niewątpliwie zatem w art. 400p P.o.ś. zawarta została delegacja dla sejmików województw do nadania statutów wojewódzkim funduszom ochrony środowiska, których zakres przedmiotowy powinien odpowiadać wymaganiom wynikającym z tego przepisu.
Nie sposób przy tym nie dostrzec, że przywołany wyżej przepis art. 400p P.o.ś. nie zawiera wyczerpującej regulacji dotyczącej organizacji wewnętrznej wojewódzkich funduszy czy też kompletnego trybu działania ich organów. Artykuł 400p P.o.ś. przyznaje sejmikowi województwa ogólne kompetencje do regulowania organizacji wewnętrznej wojewódzkich funduszy, szczegółowego trybu działania ich organów oraz sposobu udzielania w imieniu funduszu pełnomocnictw. Tego rodzaju kompetencje organów stanowiących województwa względem samorządowych osób prawnych określa się mianem statutowych. Ustawodawca nie wskazał w art. 400p P.o.ś., jaki konkretny tryb działania zarządu województwa może zostać uregulowany przez sejmik w statucie WFOŚ. Nie wskazano w sposób pozytywny także tych spraw, które nie powinny zostać objęte treścią statutu Funduszu. Redukcji działań niepodlegających normowaniu przez Sejmik należy, więc dokonywać przy uwzględnieniu zasady nie regulowania spraw już uregulowanych w aktach normatywnych tego samego lub wyższego rzędu.
Biorąc powyższe pod uwagę, zgodzić się należy, że prawidłowa wykładnia przepisu art. 400p rzeczonej ustawy pozwala Sejmikowi województwa
przy określeniu trybu działania organów wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej na uregulowaniu takich kwestii jak: sposób kierowania pracami rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, częstotliwość odbywania posiedzeń tej rady, sposób zwoływania posiedzeń rady, tryb przyjmowania porządku obrad rady, minimalną liczbę obecnych członków rady konieczną do uznania, że rada może podejmować prawnie skuteczne rozstrzygnięcia, formę podejmowania rozstrzygnięć przez radę a także sposób dokumentowania posiedzeń rady.
Zauważyć również należy, że w statucie Wojewódzkiego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie nadanym uchwałą nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017r. w § 9-17 określono sposób kierowania pracami Rady Nadzorczej ww. funduszu, częstotliwość odbywania posiedzeń Rady, sposób zwoływania posiedzeń Rady, tryb przyjmowania porządku obrad Rady, minimalną liczbę obecnych członków Rady konieczną do uznania, że Rada może podejmować prawnie skuteczne rozstrzygnięcia, formę podejmowania rozstrzygnięć przez Radę, a także sposób dokumentowania posiedzeń Rady. W statucie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie nadanym ww. uchwałą określono zatem szczegółowy tryb działania Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie.
Rację ma zatem strona skarżąca, że § 18 załącznika zakwestionowanego przez organ nadzoru, zgodnie z którym "w sprawach nieuregulowanych niniejszym Statutem, Rada przyjmuje Regulamin Rady, ustalający szczegółowy tryb przygotowania i prowadzenia obrad", a także zawarte w § 12 ust. 2 zdanie drugie uregulowanie, w myśl którego "szczegóły tych sposobów głosowania określa Regulamin Rady, o którym mowa w § 18" należy rozumieć jako unormowanie obligujące Radę Nadzorczą Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie do określenia w drodze regulaminu jedynie kwestii technicznych dotyczących przygotowania i prowadzenia obrad tego organu oraz sposobów głosowania korespondencyjnego lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.
Dostrzec należy również niekonsekwencję organu nadzorczego, który nie zakwestionował § 22 statutu, który to przepis jest de facto analogiczny w stosunku do zakwestionowanego § 18. Stosownie bowiem do regulacji § 22 statutu Zarząd, w zakresie nieuregulowanym w Statucie, może przyjąć Regulamin Zarządu ustalający szczegółowy tryb przygotowania i prowadzenia obrad Zarządu. Zwrócić należy uwagę również na to, że możliwość wydania regulaminu przez organ funduszu
ochrony środowiska i gospodarki wodnej przewidziana została również w § 2 ust. 7 statutu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nadanego
rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(Dz. U. Nr 240, poz. 1609) w oparciu o upoważnienie ustawowe o analogicznej treści
jak przepis art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zakwestionowane przez organ nadzoru regulacje § 12 ust. 2 zdanie drugie i § 18 załącznika do uchwały nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017r. w sprawie nadania nowego statutu Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, nie naruszają prawa i nie wychodzą poza delegację ustawową wynikającą z art. 400p ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Ponadto w ocenie wojewody wprowadzona w § 15 ust. 2 zasada podejmowania uchwał w pełnym składzie Rady nawet jeśli dotyczy ściśle określonych spraw, jest sprzeczna z istotą funkcjonowania organów kolegialnych, gdzie do ważności obrad i podejmowania uchwał wymagane jest określone kworum. Zasada podejmowania uchwał w pełnym składzie Rady może w ocenie organu nadzoru powodować obstrukcję i w rezultacie niemożność podjęcia uchwał. Ponadto zdaniem organu nadzoru zawarte w § 15 ust. 2 pkt 1 i 2 postanowienie, że podjęcie uchwały wymaga jednoczesnego głosowania za daną uchwałą Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady, pozostaje w sprzeczności z § 9 i § 14 statutu, gdyż jest sprzeczne z rolą, jaką zgodnie z postanowieniami statutu pełnią Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym przez Wojewodę.
Przede wszystkim, co najistotniejsze, żaden z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska nie określa wymaganego składu rad nadzorczych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w których rada ta może podejmować rozstrzygnięcia, jak również większości, którą organ ten podejmuje uchwały. Wskazaną zaś podstawą wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w części stwierdzającej nieważność § 15 ust. 2 załącznika uchwały nr XXVIII/640/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2017r. nie była sprzeczność zakwestionowanego przepisu uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z określonym przepisem prawa lecz stanowisko, iż regulacja ta jest "sprzeczna z istotą funkcjonowania organów kolegialnych", "może powodować obstrukcję i w rezultacie niemożność podjęcia uchwał", a także to, że unormowanie to jest sprzeczne z rolą, jaką zgodnie z postanowieniami statutu pełnią Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej".
Wskazane przez organ przesłanki zdecydowanie nie wypełniają kryterium legalności i nie wskazują konkretnego naruszenia prawa przez kwestionowany zapis. Tymczasem jak już wskazano przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu województwa jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, przez co rozumie się oczywistość i bezpośredniość tej sprzeczności z prawem. Natomiast orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały przez wojewodę może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z treści takiego przepisu. Koresponduje to z konstytucyjną zasadą wynikającą z art. 171 ust.1 Konstytucji RP, że działalność samorządu terytorialnego, podobnie jak i działalność organów administracji rządowej, podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Skoro zaś organ nadzoru nie wskazał żadnego konkretnego wzorca ustawowego, który miałby zostać naruszony przez wskazany przepis § 15 ust. 2 pkt 1 i 2, takiego naruszenia nie dostrzega również Sąd orzekający w sprawie, to nie można było uznać, że zachodzi tu sprzeczność z prawem.
Zwrócić należy również uwagę, że przepis § 15 ust. 2 pkt 1 i 2 wskazuje tylko ściśle określone, najistotniejsze kategorie spraw, co do których wprowadza się wymóg podejmowania uchwał w pełnym składzie. Odnoszą się one bowiem do wniosków o powołanie i odwołanie członków zarządu.
Ponadto trzeba mieć również na uwadze, że zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przewodniczący rad wojewódzkich funduszy są wyznaczani przez ministra właściwego do spraw środowiska, zaś wiceprzewodniczący rad tych funduszy są wyznaczeni przez sejmik województwa. Osoby te pełnią zatem niewątpliwie funkcje przedstawicieli odpowiednio: Ministra Środowiska oraz samorządu województwa. Słusznie zatem wskazał skarżący, że wymóg uzyskania głosów zarówno Przewodniczącego Rady Nadzorczej
jak i Wiceprzewodniczącego tej Rady przy podejmowaniu uchwał w sprawach wniosków
do Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego o powołanie lub odwołanie członków Zarządu Wojewódzkiego Funduszu, jest równoznaczny z uzyskaniem wymogu akceptacji dla takiego wniosku zarówno przedstawiciela Ministra Środowiska
jak i Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem, że zawarte w § 15 ust. 2 pkt 1 i 2 postanowienie, iż podjęcie uchwały wymaga jednoczesnego głosowania za daną uchwałą Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady, pozostaje w sprzeczności z § 9 i § 14 statutu. Zgodnie bowiem z treścią ww. regulacji statutowych Przewodniczący Rady kieruje pracami Rady i przewodniczy posiedzeniom Rady. W razie zaś jego nieobecności zadania te wykonuje Wiceprzewodniczący. To, że w jednej określonej i wyjątkowej kategorii spraw wprowadzono obowiązek podejmowania uchwał w pełnym składzie, czyli z udziałem Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej, nie oznacza zaprzeczenia ich roli wynikającej z § 9 i § 14 statutu. Jak już bowiem wspomniano obowiązek podejmowania uchwał w pełnym składzie dotyczy tylko dwóch najistotniejszych kategorii spraw i rzeczywiście w tym przypadku zarówno Przewodniczący jak i Zastępca są zobligowani do uczestniczenia w głosowaniach, co w ocenie Sądu jest dopuszczalne. Natomiast już we wszystkich innych przypadkach nie ma takiego wymogu i funkcjonują reguły wynikającej z § 9 i § 14 statutu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie zachodziły wskazane w tym rozstrzygnięciu podstawy do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej uchwały w określonej części.
Dlatego też w pkt 1 wyroku na podstawie art. 148 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
W punkcie 2 wyroku z mocy art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło