II SA/Ol 755/15

Dnia 27 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 roku sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 3 czerwca 2014 r. Spółka A zwróciła się do Burmistrza A o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie na działce nr "[...]" w miejscowości A, obręb A, gmina A elektrowni wiatrowej o łącznej mocy do 15 MW, składającej się z do trzech turbin wiatrowych o mocy do 5 MW każda, maksymalnej wysokości do 200 m n.p.t., wraz z drogami wewnętrznymi, infrastrukturą towarzyszącą oraz przyłączem energetycznym i telekomunikacyjnym. Wraz z wnioskiem przedłożona została karta informacyjna przedsięwzięcia, wypisy z rejestru gruntów z obszaru oddziaływania przedsięwzięcia oraz KRS społki. W sprawie tej stwierdzono, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - postanowienie Burmistrza z dnia "[...]" wydane w trybie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.). Postępowanie w tej sprawie zakończone zostało decyzją organu pierwszej instancji z dnia "[...]", na podstawie której określone zostały środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o łącznej mocy do 15 MW, składającej się z trzech turbin wiatrowych o mocy do 5 MW każda, maksymalnej wysokości do 200 m n.p.t, wraz z drogami wewnętrznymi, infrastrukturą towarzyszącą oraz przyłączeniem energetycznym i telekomunikacyjnym na działce m "[...]" obręb A, gmina A. Od decyzji tej odwołanie wniósł w dniu 30 marca 2015 r. T. O.. Jednocześnie w treści odwołania T. O. zakwestionował postanowienie Burmistrza A z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy dopuszczenia go do udziału - na prawach strony - w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Odwołujący się wskazał, że decyzja oparta została na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, w szczególności w zakresie oddziaływania turbin wiatrowych na teren działki "[...]" w A. Burmistrz A wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ustalił prawidłowo potencjalnego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie immisji infradźwięków. Jak podał odwołujący się już ze wstępnych informacji uzyskanych przez niego z opracowań naukowych dotyczących zasięgu i uciążliwości fal infradźwiękowych, wynika, że przysługuje mu status strony w oparciu o interes prawny, który musi być indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego. W sprawie wystąpił również związek między naruszeniem w procesie inwestycyjnym (związanym z ustalaniem środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji) normy administracyjnego prawa materialnego a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości. W ocenie T. O. w oparciu o przytoczone fakty związane z uciążliwością turbin wiatrowych z całą pewnością przysługuje mu status strony na podstawie art. 28 k.p.a. w oparciu o art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie. Kolegium podniosło, że jak wynika z akt sprawy T. O. jest właścicielem działki nr "[...]", obręb A, gmina A. Nieruchomość ta nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji - co wynika z mapy - załącznika nr 2 do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Jednocześnie, nie znajduje się też w zasięgu oddziaływania akustycznego tej inwestycji, co również wynika ze wskazanego wyżej załącznika nr 2 do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. W konsekwencji planowana inwestycja nie spowoduje przekroczenia na nieruchomości skarżącego, znajdującej się w odległości ok. 4 km od planowanej inwestycji, dopuszczalnych poziomów hałasu i nieruchomość należąca do T. O. nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, więc brak jest podstaw do uznania go za stronę przedmiotowego postępowania. W ocenie Kolegium planowane przedsięwzięcie nie będzie w żaden sposób ingerowało w prawa skarżącego do jego nieruchomości. Ponadto nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym w sprawie z zakresu ochrony środowiska - jako stron(y) - wszystkich potencjalnie zainteresowanych tym osób, w tym również tych, które nie posiadają w danym postępowaniu interesu prawnego, obiektywnie znajdującego ochronę w normach materialnoprawnych. W ocenie Kolegium nie ma podstaw do uznania, że planowana inwestycja będzie w jakikolwiek sposób oddziaływała na nieruchomość należącą do T. O. w stopniu ograniczającym mu korzystanie z niej. W takim przypadku nie jest możliwe oparcie interesu prawnego T. O. wyłącznie na przepisie art. 140 Kodeksu cywilnego. Odwołujący się nie wykazał też aby realizacja inwestycji mogła prowadzić do naruszenia na jego nieruchomości norm powszechnie obowiązujących w jakimkolwiek zakresie, w tym norm dotyczących infradźwięków, bądź innych emisji związanych z planowaną budową elektrowni wiatrowych. Kolegium wskazało, że w polskim prawodawstwie brak jest norm prawnych określających poziomy infradźwięków w środowisku a co za tym idzie nie ma podstawy, na której można by oprzeć określenie kręgu stron postępowania o ten rodzaj oddziaływania. Status strony, obejmuje jedynie osoby spełniające przedstawione wyżej warunki i przesłanki, których T. O. - jak to zostało wykazane - nie spełnia. Skargę na ww. decyzję wywiódł T. O., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono obrazę przepisów postępowania, tj.: - art. 7 k.p.a. polegającą na niepodjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 12 k.p.a. polegającą na braku wnikliwości w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym; - art. 77 § 1 k.p.a. polegającą na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego; - art. 84 k.p.a. polegającą na bezzasadnej odmowie powołania biegłego w okolicznościach, które obligowały organ odwoławczy do jego powołania; - art. 107 k.p.a. polegającą na nie odniesieniu się w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu decyzji do zarzutów i argumentów zawartych w żądaniach skarżącego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się w jakikolwiek sposób do uciążliwości związanych ze zjawiskiem rezonansu w pomieszczeniach zamkniętych w kontekście przyszłej eksploatacji turbin wiatrowych, których zasięg oddziaływania infradźwiękowego wynosi co najmniej kilkanaście kilometrów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie procesowym z dnia 5 października 2015r. uczestnik postępowania spółka A w całości przychyliła się do ustaleń organów w sprawie, które w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, że T. O. nie przysługiwał walor strony w niniejszym postępowaniu. Natomiast do pisma procesowego z dnia 19 października 2015r. T. O. załączył fragment opracowania tematycznego "Energetyka wiatrowa a społeczności lokalne" – sporządzonego przez P. M., głównego specjalistę w Biurze Analiz i Dokumentacji Kancelarii Senatu RP w kwietniu 2011r. W ocenie skarżącego załączony fragment w sposób klarowny wyjaśnia na czym polegają uciążliwości związane ze zjawiskiem rezonansu w pomieszczeniach zamkniętych wywoływanym przez turbiny wiatrowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania T. O. od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z drogą, infrastrukturą i określonymi przyłączami. Organ odwoławczy uznał, że nieruchomość należąca do T. O. nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, więc brak jest podstaw do uznania go za stronę przedmiotowego postępowania. Przede wszystkim należy wskazać, że interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), k.p.a., winien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W ocenie Sądu skarżący w toku postępowania administracyjnego i sądowo- administracyjnego nie wskazał na konkretną normę prawa materialnego, której naruszenie przez planowaną inwestycję, uprawniałoby go do bycia stroną w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. Skarżący uznał natomiast, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego działkę o nr "[...]" w A, obręb A w zakresie zasięgu i uciążliwości fal infradźwiękowych. W ocenie skarżącego wspomniane uciążliwości, które generować będą turbiny wiatrowe przesądzają o istnieniu jego interesu prawnego w sprawie, a tym samym przysługuje jemu status strony na podstawie art. 28 k.p.a. w oparciu o art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Przede wszystkim wskazać należy, że z "Karty informacyjnej przedsięwzięcia elektrowni wiatrowej w obrębie miejscowości A, gmina A" wynika m.in., że działka nr "[...]" w A, obręb A, będąca własnością T. O., położona jest w odległości około 4 km od rzeczonej inwestycji planowanej na działce nr "[...]" w miejscowości A, obręb A (załącznik nr 2 Karty). Wspomniany dokument odnosi się również do zagadnienia infradźwięków, gdzie wskazano, że brak jest podstaw do negatywnej oceny przedmiotowej inwestycji w kontekście ewentualnego negatywnego wpływu infradźwięków na otoczenie. Zaznaczono, że nie ma aktualnie norm dopuszczalnego natężenia infradźwięków w środowisku. Istnieją jedynie normy określające takie dopuszczalne natężenie w miejscu pracy (do 100 dB). Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że planowana inwestycja jest oddalona w znacznej odległości (ok. 4 km) od działki skarżącego, trudno dopatrzeć się jakiegokolwiek możliwego realnego oddziaływania przez rzeczoną inwestycję na nieruchomość strony skarżącej. Co jednak najistotniejsze, T. O. nie wskazał w skardze żadnej normy przepisu administracyjnego prawa materialnego, która miałaby zostać naruszona w związku z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonej inwestycji. Wszystkie zaś argumenty oraz opracowania w zakresie infradźwięków, na które powołuje się skarżący mają jedynie znamiona teorii i nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w konkretnych przepisach prawa materialnego. Przeprowadzone zaś przez organy postępowanie nie wykazało naruszenia żadnych konkretnych norm prawnych, Sąd również ich nie dostrzega. Przywołany zaś przepis zaś art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny może stanowić podstawę uzyskania przez właściciela nieruchomości legitymacji procesowej strony jedynie wówczas, gdy istnieje związek między naruszeniem w procesie inwestycyjnym (w niniejszej sprawie w postępowaniu związanym z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji) normy administracyjnego prawa materialnego a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości. Wówczas można dopiero mówić o posiadaniu przez tego właściciela interesu prawnego, przy czym interes ten musi być indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z: 25.1.2011 r., I OSK 458/10; 22.3.2012 r., II OSK 20/11, CBOSA). Na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniała okoliczność mogąca stanowić podstawę do stwierdzenia istnienia w kontrolowanej sprawie interesu prawnego skarżącego. Podkreślić trzeba, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy w niezbędnym zakresie, zaś zgromadzony materiał dowodowy, zwłaszcza w przedmiocie oddziaływania inwestycji na środowisko, pozwolił na prawidłowe ustalenie braku oddziaływania spornej inwestycji na działkę skarżącego. Z pewnością zaś aktualny stan wiedzy w kontekście obowiązujących przepisów nie pozwala na stwierdzenie istnienia takiego konkretnego a nie tylko potencjalnego, oddziaływania. Brak jest zatem normy przepisu prawa materialnego, której naruszenie pozwoliłoby uznać skarżącego za stronę postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych. Nie może być zatem mowy o naruszeniach przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, takich jak art. 7, art. 12 czy też art. 77 § 1 k.p.a. Podobnie Sąd nie podziela zarzutu dotyczącego pogwałcenia przepisu art. 107 k.p.a. poprzez nie wystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zakwestionowane rozstrzygnięcie zawiera pełne i spójne wyjaśnienie stanowiska organu, poparte argumentacją prawną i ustaleniami faktycznymi. Co do zaś zarzutu naruszenia art. 84 k.p.a. polegającego na zaniechaniu powołania biegłego z zakresu wibroakustyki, wskazać trzeba, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ w niniejszej sprawie obowiązku badania tzw. infradźwięków. Tym bardziej byłoby to niezasadne w sytuacji tak znacznej odległości dzielącej tereny należące do skarżącego od działek, na których planowana jest sporna inwestycja. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 84 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę powołania biegłego jest zupełnie bezzasadny. Wobec dokonanych ustaleń przyjąć należy, że organ słusznie odmówił skarżącemu przyznania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań spornej inwestycji, a co za tym idzie jak najbardziej zasadnie umorzył na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa postępowanie odwoławcze. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.