II SA/Ol 766/24

Dnia 14 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokatowi M. K.kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z [...] r., Prezydent Miasta E. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Prezydent"), odmówił umorzenia należności dłużnikowi alimentacyjnemu J. B. (dalej jako: "strona", "zobowiązany", "skarżący"), w kwocie 63 987,36 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości 44 039,04 zł, z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – M. Z. T. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie ostatecznych decyzji (z powołaniem ich numerów oraz okresów zasiłkowych, których decyzje te dotyczyły), przyznano świadczenie alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. Z. K.-B. (obecnie T.) w kwocie po 500 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że w toku postępowania zmierzającego do ustalenia sytuacji rodzinnej i dochodowej strony, organ uzyskał informację od Dyrektora Aresztu Śledczego w B., że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, a przewidywany termin zakończenia odbywania kary przypada na 22 października 2030 r. Z oświadczenia strony wynika, że nie posiada on żadnego majątku, jest kawalerem i posiada wykształcenie w kierunku informatyk. Prezydent dodał, że na dzień wydania niniejszej decyzji, kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki wynosi 108 026,40 zł Organ pierwszej instancji wyjaśnił nadto, że decyzja w przedmiocie umorzenia świadczeń pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego, a sama trudna sytuacja strony nie uzasadnia umorzenia kwoty świadczeń pobranych z funduszu alimentacyjnego. Przesłanki umorzenia wynikające z ustawy to szczególne, o wyjątkowym charakterze okoliczności w zakresie sytuacji życiowej, dochodowej i rodzinnej dłużnika, niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu najwyższej staranności i wysiłku. Podał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia wypłaconych świadczeń. W ocenie organu, nie jest szczególną okolicznością, przemawiająca za umorzeniem fakt, że zobowiązany przebywa w Areszcie Śledczym i ma niewielkie możliwości płatnicze; podstawą umorzenia nie mogą być przemijające trudności finansowe czy zdrowotne. Ostatecznie Prezydent dodał, że po odbyciu kary pozbawienia wolności skarżący będzie miał 48 lat, a więc będzie w wieku, który nie tylko umożliwia, ale wręcz uzasadnia świadczenie pracy. Podjęcie zatrudnienia poprawi jego sytuację materialną i zmniejszy uciążliwość, jaką powoduje spłata przedmiotowego zadłużenia. Od ww. decyzji odwołał się skarżący, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniu odwołania strona opisała przebieg postępowania i podniosła, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnego postępowania, zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zarzucił, że Prezydent wystąpił jedynie do Aresztu Śledczego, kiedy skarżący kończy karę pozbawienia wolności oraz czy ubiegał się on o zatrudnienie. Pominięty został główny wątek i przesłanka, która odnosi się do stanu zdrowia i przeczy w ogóle lakonicznemu zapytaniu o pracę. Skarżący wskazał, że we wniosku wskazał, że wnosi o umorzenie należności z uwagi na fakt choroby, która postępuje od 2020 r.; nie ma on możliwości zatrudnienia i wymagana jest operacja. Dodał, że jest on osobą niepełnosprawną, poruszającą się o kulach. Tym samym, jego stan zdrowia dawał podstawy do umorzenia chociaż części zadłużenia. Decyzją z [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zastosowanie ulg wskazanych w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter wyjątkowy i może zostać przyjęte jedynie w szczególnych okolicznościach związanych z aktualną sytuacją rodzinną, zdrowotną i majątkową strony. Dodało, że ta szczególna sytuacja powinna wynikać z okoliczności niezależnych od działania, czy woli samego dłużnika alimentacyjnego. Umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie uzasadnia także pobyt w zakładzie karnym, chęć podjęcia po jego opuszczeniu życia bez obciążenia długami powstałymi przed i w czasie pobytu w zakładzie karnym. Nie może bowiem za wyjątkową zostać uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań strony, a uznanie pobytu w zakładzie karnym za sytuację wyjątkowa prowadziłoby do premiowania nagannego działania – naruszania norm prawa karnego – poprzez umorzenie należności. Ostatecznie Kolegium skonstatowało, że w świetle powyższego, podziela ono zapatrywania przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł J. B., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wydanie decyzji, tj.: 1. art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2023 r. poz. 1993, dalej jako: "u.p.o.u.a."), poprzez bezprawne uznanie, że nie zachodzi wyjątkowy charakter i szczególne okoliczności, kiedy to organ pierwszej instancji, jak i Kolegium nie przeprowadziły wszystkich czynności, o których dokonanie zwracał się skarżący; 2. art. 11 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy; 3. art. 80 k.p.a., poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego, a oparcie się na wybiórczej dokumentacji; 4. art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego; 5. art. 7 k.p.a., poprzez "brak wyjaśnienia z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli"; 6. art. 24 k.p.a., poprzez stronniczość podejmowanych decyzji wobec toczącego się powództwa cywilnego przed Sądem Rejonowym w E. w przedmiocie naruszenia dóbr osobistych skarżącego przez Prezydenta Miasta E. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania i podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera ustaleń zarówno co do faktów, jak i co do prawa. Ocena, czy przesłanki umorzenia występują powinna mieć miejsce po wszechstronnym i wnikliwym zebraniu i ocenie materiału dowodowego, czego zabrakło w sprawie i co zostało zignorowane. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wskazał przyczyn, dla których odmówił umorzenia, a w uzasadnieniu nie został rozważony ważny interes osoby zobowiązanej, jak i interes publiczny. Ostatecznie wskazał, że nie może być pominięty w sprawie zarzut stronniczości organu pierwszej instancji, przeciwko któremu zostało wytoczone powództwo cywilne za prowadzenie bezprawnych działań przez okres dwóch lat, co teraz ma odzwierciedlenie w podejmowanych negatywnych decyzjach. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zwarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 22 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Ol 86/24, skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) dla skarżącego. Na rozprawie 14 stycznia 2025 r. pełnomocnik poparł ww. skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Podał, że organy nie dokonały realnej analizy możliwości podjęcia zatrudnienia "przez oskarżonego" po odbyciu kary pozbawienia wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję pod względem wskazanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć również należy, na co uwagę zwrócił już organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, że kontrolowana sprawa jest kolejną sprawą skarżącego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tutejszy Sąd, wyrokiem z 20 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 372/22, oddalił skargę na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Aktualne pozostają więc również rozważania przedstawione w uzasadnieniu ww. wyroku i tutejszy Sąd przyjmuje je jako własne. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowi przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z treści ww. przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy. Wskazuje na to zwrot "może" użyty przez ustawodawcę, odnoszący się do uprawnienia organu administracji. Uznanie administracyjne natomiast wyraża się w tym, że nawet jeśli strona spełnia określone prawem przesłanki, to organ może, ale nie musi rozstrzygnąć sprawy w pozytywny dla niej sposób (por. wyrok NSA z 22 października 2024 r., sygn. akt I OSK 2247/22, LEX nr 3816938). Co istotne, kontrola Sądu w odniesieniu do uznania administracyjnego nie obejmuje kryterium celowości, zasadniczego w przypadku uznania, lecz koncentruje się na badaniu, czy uznanie organu nie ma charakteru arbitralnego, czy zostało należycie uzasadnione rzeczowymi argumentami (por. wyrok NSA z 22 października 2024 r., sygn. akt I OSK 2568/23, LEX nr 3787384). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji tutejszy Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Tym samym, niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 11 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wydanie decyzji zostało poprzedzone wyjaśnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy oraz ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w k.p.a., a zatem nie można im postawić zarzutu dowolności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy – co prawda lakonicznie – odniósł się do argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu i nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Kolegium zasadnie wyjaśniło, że co prawda skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, ale z orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] r. wynika, że może on podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Tym samym, organ odwoławczy miał podstawy przyjąć, że trudna sytuacja dochodowa dłużnika i związana z tym niemożność wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, nie jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, a tylko takie okoliczności mogą uzasadniać umorzenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okolicznością taką nie jest z pewnością również odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż za wyjątkową nie może być uznana sytuacja będąca efektem świadomych działań zobowiązanego, bez względu na stan jego zdrowia. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w judykaturze przyjmuje się powszechnie, iż umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Wobec tego, wszelkie zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, ponieważ obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 4 kwietnia 2019 r., IV SA/Gl 902/18, LEX nr 2650889). Z akt sprawy przesłanych do Sądu ze skargą wynika, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania oceny, czy w niniejszej sprawie takie wyjątkowe okoliczności wystąpiły. W ocenie tutejszego Sądu, organy administracji nie uchybiły wymogom należytego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; zebrano bowiem dane, co do okresu pobytu skarżącego w zakładzie karnym oraz odebrano od niego oświadczenie o stanie zdrowia i sytuacji życiowej oraz rodzinnej. Organy wydając natomiast rozstrzygnięcie, rozważyły sytuację dochodową i rodzinną skarżącego oraz uwzględniły potencjalną możliwość uzyskania dochodu po opuszczeniu zakładu karnego oraz stan jego zdrowia. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem, że w dniu zakończenia odbywania kary pozbawienia wolności skarżący będzie miał 48 lat, a więc będzie w wieku produkcyjnym, a jego stan zdrowia pozwala na podjęcie pracy w warunkach pracy chronionej. Oczywiście zdaniem Sądu, sytuacja skarżącego jest trudna, ale nie na tyle wyjątkowa, aby zastosować instytucję umorzenia. Ani wiek skarżącego, ani jego stan zdrowia nie pozbawiają go całkowitej możliwości podejmowania zatrudnienia. A zatem konieczność ponoszenia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem po opuszczeniu zakładu karnego i fakt posiadania zadłużenia, nie czyni sytuacji skarżącego wyjątkowej, nadzwyczajnej na tle innych dłużników alimentacyjnych. W orzecznictwie niejednokrotnie już wskazywano, że okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego, gdyż jest ona efektem zabronionych z punktu widzenia prawa jego działań. Nie można uznać takiej sytuacji za wyjątkową. W przeciwnym wypadku naganne działania dłużnika, sprzeczne z normami prawa karnego, byłyby premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłacanych świadczeń alimentacyjnych, uprzednio spełnianych na koszt podatnika. Państwo obciążyło podatników ciężarem częściowego comiesięcznego utrzymywania dziecka dłużnika alimentacyjnego, który ma obowiązek wydatkowane kwoty zwrócić. Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców na barki podatników (por. np. wyrok NSA z 4 września 2018 r., sygn. I OSK 2604/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Co więcej, nie sposób w samym fakcie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności oraz konsekwencjach tego stanu rzeczy, upatrywać okoliczności uzasadniających umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Za wewnętrznie sprzeczny i nielogiczny należałoby uznać bowiem system, w ramach którego niealimentacja stanowiłaby przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności (art. 209 § 1 Kodeksu karnego), a równocześnie okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności stanowiłaby automatycznie przesłankę umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (zob. wyrok NSA z 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1018/22, LEX nr 3585267). Ostatecznie, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 k.p.a., to zgodnie z tym przepisem pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: 1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki; 2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia; 3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3; 5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne; 7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (§ 1). Bezpośredni przełożony pracownika jest natomiast obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika (§ 3). W sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych w art. 24 § 1 k.p.a., które wymagają obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący w toku postępowania złożył przewidziany w art. 24 § 3 k.p.a. wniosek o wyłączenie, co ewentualnie uzasadniałoby tzw. fakultatywne wyłączenie pracownika organu. Na marginesie wyjaśnić również skarżącemu trzeba, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesławienie nie wypełnia przesłanki wskazanej w art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. Jedynie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub karnego, a także wszczęcie dochodzenia służbowego uzasadniają wyłączenie pracownika organu ex lege. Co więcej w literaturze przyjmuje się, że jeśli pracownik podlega odpowiedzialności cywilnej z tytułu naruszenia obowiązków służbowych, a nie wszczęto przeciwko niemu dochodzenia służbowego, ani postępowania dyscyplinarnego, to również nie podlega on wyłączeniu z udziału w sprawie, z powodu której wszczęto przeciwko niemu postępowanie sądowe (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024). Podsumowując stwierdzić należy, że organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, czemu w sposób wyczerpujący dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji, odmawiając skarżącemu umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tutejszy Sąd nie stwierdził tym samym powoływanego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a.), czy też naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Zdaniem Sądu, organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi. Podkreślenia także wymaga, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla prawa skarżącego do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto, na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w pkt. 1) sentencji wyroku. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu Sąd orzekł w pkt. 2) sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 10 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).