II SA/Ol 771/24

WyrokWSA w Olsztynie2026-01-29

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w przewodach kominowych, wydana na podstawie oceny technicznej, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżąca kwestionuje rzetelność tej oceny i domaga się powołania biegłego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych, zagrażający życiu i zdrowiu, uzasadniał wydanie nakazu usunięcia nieprawidłowości na podstawie rzetelnej oceny technicznej. Sąd podkreślił, że organy nie są zobowiązane do badania przyczyn powstania nieprawidłowości ani do powoływania biegłych w postępowaniu sądowym, a przewody kominowe stanowią część wspólną budynku.
Stan faktyczny
Skarżąca A. A. wniosła skargę na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która nakazała współwłaścicielom budynku usunąć nieprawidłowości dotyczące przewodów kominowych. Organ I instancji wydał pierwotny nakaz, a WINB uchylił go w części dotyczącej terminu i nadzoru, orzekając co do istoty sprawy. Skarżąca kwestionowała rzetelność oceny technicznej, zarzucała błędne skierowanie decyzji do zarządu wspólnoty oraz domagała się powołania biegłego kominiarza. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących wszystkich przewodów kominowych oddala skargę. Decyzją z dnia 9 sierpnia 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a w zw. z oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 - Pb), po rozpoznaniu odwołania A. A. (skarżąca, strona) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB, organ I instancji) z dnia 16 kwietnia 2024 r., którą organ I instancji nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...]- reprezentowanym przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ww. budynku - usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące wszystkich przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w powołanym budynku mieszkalnym - zawarte w punkcie 4.2 oceny technicznej sporządzonej przez A. L. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno-budowlane nr [...], tj.: - wykonać wentylację grawitacyjną łazienki w mieszkaniu nr [...](np. montaż dwupłaszczowego izolowanego komina z wyprowadzeniem ponad dachem), - zdemontować okap w kuchni w mieszkaniu nr [...], - wyczyścić przewody spalinowe, - pozostawiać drzwiczki wycierowe do czyszczenia przewodów spalinowych dla pieca w mieszkaniu nr [...] oraz kominka w mieszkaniu nr [...], pozostałe drzwiczki wycierowe zamurować, - udrożnić wentylację grawitacyjną w mieszkaniu nr [...] w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania pieca gazowego i kuchni gazowej, - przywrócić komin (który jest częściowo rozebrany) do stanu poprzedniego (wysokość komina nie powinna być mniejsza niż 40cm od kalenicy),w terminie 30 dni od otrzymania niniejszej decyzji. Nakazane roboty należy wykonać pod nadzorem kierownika robót posiadającego uprawnienia w branży konstrukcyjno- budowlanej i prowadzić dziennik budowy zarejestrowany w PINB. O wykonaniu ww. zaleceń należy powiadomić organ I instancji dołączając oświadczenie kierownika robot o zakończeniu robót, Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego: uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków, nadzoru ich prowadzenia przez kierownika robót oraz obowiązku prowadzenia dziennika budowy; orzekł w powołanym zakresie co do istoty - zobowiązując współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] do wykonania nałożonych przez organ I instancji obowiązków do dnia 30 września 2024 r., pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje w zakresie realizowanych robót. O wykonaniu obowiązków powiadomić organ I instancji. Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: A. A. skierowała do PINB zgłoszenie dotyczące zdemontowania komina w budynku mieszkalnym przy ul. [...], co wpływa na brak sprawnej wentylacji PINB w ramach czynności wyjaśniających ustalił, że: w dniu 5 maja 2021 r. został sporządzony protokół wskazujący na sprawdzenie komina w budynku przy ul. [...]; stwierdzenie, że komin stwarza zagrożenie, tj. może się zawalić oraz informację o rozebraniu komina przy pomocy podnośnika; zarządca budynku A sp. z o.o. w piśmie z dnia 25 marca 2022 r. wskazał, że w 2021 r. planowany był remont dachu, do którego nie doszło, obecnie trwają prace związane z przygotowaniem dokumentacji do odbudowy komina (w tym przetarg na wyłonienie projektanta na opracowanie projektu). Mając powyższe na względzie PINB postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2022 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 23 września 2022 r. oraz z dnia 27 września 2022 r.) nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej wszystkich przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), występujących w budynku przy ul. [...]. W dniu 31 października 2023 r. do PINB wpłynęła ocena stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), przedmiotowego budynku sporządzona przez A. L. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno- budowlane. W powołanym orzeczeniu technicznym autor wskazał, iż w ramach wizji lokalnej w dniu 6 września 2023 r. wykonał oględziny przewodów wentylacyjnych i spalinowych w mieszkaniach na dachu budynku, sprawdzono jak wyprowadzone są przewody wentylacyjne w kominach. Ponadto stwierdzono zgodność rzutu z podłączeniami do przewodów ze stanem faktycznym (stanowiącym szkic przewodów kominowych i podłączeń dołączony do ww. oceny). W powołanej ocenie technicznej, w punkcie 4.2 oceny technicznej przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), budynku mieszkalnego przy ul. [...] wskazano następujące zalecenie: - zaleca się wykonanie wentylacji grawitacyjnej łazienki w mieszkaniu nr [...] (np. montaż dwupłaczszowego izolowanego komina w wyprowadzeniem ponad dachem); - w mieszkaniu nr [...] zaleca się demontaż okapu w kuchni; - w piwnicach należy wyczyścić przewody spalinowe, - pozostawić drzwiczki wycierowe do czyszczenia przewodów spalinowych dla pieca w mieszkaniu nr [...] oraz kominka w mieszkaniu nr [...] - pozostałe drzwiczki wycierowe zamurować; - komin, który jest częściowo rozebrany - odbudować w wersji poprzedniej, wysokość komina nie powinna być mniejsza niż 40cm od kalenicy. Pismem z dnia 28 lutego 2024 r. autor ww. oceny technicznej sprecyzował, że zalecenia określone w punkcie 4.2 są pracami niezbędnymi do wykluczenia stanu zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania w tym zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska. Mając powyższe na względzie organ I instancji decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r. (wydaną w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a Pb) nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] - reprezentowanym przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ww. budynku - usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące wszystkich przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w powołanym budynku mieszkalnym- zawarte w punkcie 4.2 oceny technicznej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła jej błędne skierowanie do Zarządu Wspólnoty przedmiotowego budynku, podczas gdy nie ma on zdolności prawnej do występowania przed organami państwowymi, a ponadto w ocenie odwołującej umowa o zarządzaniu nieruchomością wspólną zawartą w dniu 16 lipca 2010 r. pomiędzy współwłaścicielami budynku ul. [...], a A sp. z o.o. nie została w 2024 r. parafowana przez obecnych współwłaścicieli, a tym samym spółka ta nie ma umocowania do występowania w imieniu Wspólnoty. Wskazała ponadto na błędne ustalenia zawarte w ocenie technicznej autorstwa A. L. w zakresie sposobu podłączeń urządzeń w poszczególnych mieszkaniach do przewodów kominowych. Wniosła o powołanie biegłego sądowego kominiarza, który oceniłby czy przewody kominowe przynależne do mieszkania nr [...] (kominowe: spalinowe, dymowe i wentylacyjne) przynależą wyłącznie odwołującej i nie ma w nich innych podłączeń oraz pozostawienia wszystkich drzwiczek wycierowych, ponieważ mogłoby to wywołać szkodliwe skutki w przyszłości, gdyby np. trzeba było usunąć gniazdo ptasie lub martwe ptactwo. W uzasadnieniu własnej decyzji z 9 sierpnia 2024 r. WINB wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 66 Pb służy usunięciu nieprawidłowości (np. stanu technicznego obiektu/jego części, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest użytkowany w taki sposób, bądź znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, ratio legis analizowanej regulacji przemawia za jak najszybszym usunięciem takiego stanu. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 Pb, określającej termin wykonania wymienionego w nim obowiązku nie oznacza, że dopiero z chwilą wydania bądź powstania stanu wymagalności określonego w niej obowiązku (ostateczności decyzji), właściciela/zarządcę obiektu obciąża ciężar wykonania obowiązku wynikającego z powołanej normy prawnej. Decyzja ta bowiem potwierdza nienależyte wykonywanie obowiązków przez właściciela/ zarządcę budynku/jego części w okresie poprzedzającym jej wydanie. Organy nadzoru budowlanego działając w trybie art. 66 ust. 1 ww. ustawy nie badają przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Ocena tego, kto ponosi winę na zaistniały nieodpowiedni stan techniczny tzn. stan wyczerpujący dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 3 Pb nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. WINB stwierdził, że analiza całokształtu materiału dowodowego (w tym protokołu z kontroli PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. oraz ocena techniczna przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, przedmiotowego budynku sporządzona przez A. L. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno- budowlane nr [...]) potwierdza zasadność wydania przez organ I instancji decyzji w trybie art. 66 ust. 1 Pb. Zakres nałożonego obowiązku jest zgodny z punktem 4.2 oceny technicznej - jako niezbędne prace eliminujące stan zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania w tym zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (co potwierdza m.in. pismo A. L. z dnia 28 marca 2024 r. uzupełniające ww. ocenę techniczną). Organ odwoławczy nie podziela zastrzeżeń skarżącej w zakresie prawidłowości i rzetelności powołanej oceny technicznej. Ustalenia zawarte w tym opracowaniu są spójne z pozostałym materiałem dowodowym w tym z ustaleniami PINB z czynności kontrolnych z dnia 10 sierpnia 2022 r. oraz dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy. A. L. oparł swoje ustalenia m.in. o następujące normy prawne: rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; ustawę Prawo budowlane; rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. Ustalenia faktyczne przywołane w ww. ocenie technicznej autor oparł na podstawie oględzin wszystkich mieszkań, piwnic oraz przewodów kominowych na dachu budynku (o czym świadczą zapisy powołanego orzeczenia technicznego). Szkic przewodów kominowych załączony do oceny technicznej pokrywa się ze szkicem sporządzonym przez organ I instancji do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 10 sierpnia 2022 r. Okoliczności istotne dla rozpatrzenia sprawy co do istoty (tj. wystąpienie przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb) zostały ustalone, dlatego nie ma potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego sądowego kominiarza, który oceniłby czy przewody kominowe przechodzące przez mieszkanie nr [...] (kominowe: spalinowe, dymowe i wentylacyjne) przynależą wyłącznie odwołującej i nie ma w nich innych podłączeń (czego strona się domaga). Natomiast przewody kominowe są częścią wspólną budynku (nie przynależą jak np. instalacja elektryczna do poszczególnych lokali), zatem zupełnie bezpodstawnym żądaniem jest wydzielenie przewodów kominowych na wyłączność właścicielki lokalu nr [...]. Korzystanie z przewodów kominowych musi jedynie spełniać warunek bezpieczeństwa użytkowania (do czego zmierza zakres nałożonych obowiązków). A. L. posiadający uprawnienia budowlane w powołanej ocenie technicznej ocenił zasadność rozmieszczenia drzwiczek wycierowych (uznając m.in., że należy pozostawiać drzwiczki wycierowe do czyszczenia przewodów spalinowych dla pieca w mieszkaniu nr [...] skarżącej i pieca w mieszkaniu [...] oraz kominka w mieszkaniu nr [...], pozostałe drzwiczki wycierowe zamurować). Tym samym zarzut podniesiony w odwołaniu, aby pozostawić pozostałe drzwiczki wycierowe na wypadek "gdyby trzeba było usunąć gniazdo ptasie czy martwego ptaka", jest niezasadny, albowiem nie temu one mają służyć. Otwory wycierowe (wyczystki) to miejsca w kominie, gdzie zbiera się (opada) sadza i inne zanieczyszczenia powstałe w procesie spalania. Drzwiczki wycierowe powinny zatem zapewniać możliwość zrobienia przeglądu kominiarskiego oraz umożliwiać usunięcie zgromadzonej tan sadzy, na skutek czyszczenia przewodu kominowego lub opadającej samoistnie w wyniku odklejenia się od ścian komina. Tym samym zakres nałożonego obowiązku dotyczącego drzwi wycierowych był związany z aktualnymi ustaleniami faktycznymi: - w lokalu nr [...] oraz w lokalu nr [...] stwierdzono piec na opał stały (węgiel), zaś w lokalu nr [...] kominek. Adresat nałożonego obowiązku został ustalony na podstawie art. 61 Pb - zobowiązanymi są współwłaściciele budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] (mają oni prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Zarząd powołanej wspólnoty mieszkaniowej (ustalony na podstawie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] z dnia 2 grudnia 2020 r.) pełni jedynie funkcję reprezentacji wspólnoty na podstawie art. 21 ust. 1-2 ustawy o własności lokali. Organy nadzoru budowlanego obu instancji jako stronę postępowania uznały również A sp. z o.o., tj. zarządcę przedmiotowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] (umowa z dnia 16 lipca 2010 r.) do prowadzenia czynności zwykłego zarządu ww. nieruchomości), została zawarta na czas nieokreślony (co potwierdza § 10 tej umowy). Umowa ta nie została wypowiedziana w formie pisemnej (pod rygorem nieważności wg § 11 tej umowy), zatem zmiana poszczególnych współwłaścicieli budynku nie wpływała na ważność tej umowy (nowi właściciele poszczególnych lokali wchodzą jako następcy prawni poprzedników). Tym samym wbrew zarzutom odwołującej umowa ta dla swej ważności nie wymagała "parafowania" w 2024 r. przez obecnych współwłaścicieli budynku. WINB dodał, że zakres prac nie wymaga ustanowienia kierownika robót oraz prowadzenia dziennika budowy (a w konsekwencji przedłożenia oświadczenia kierownika robót o zakończeniu prac). W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję WINB skarżąca wniosła o jej uchylenie, unieważnienie bądź zmianę ewentualnie wydanie nowej decyzji, która nakaże odbudowę nielegalnie rozebranego komina bez zamurowania wyczystek kominowych. Ponadto wniosła o: uchylenie bądź unieważnienie nierzetelnej oceny technicznej dotyczącej wszystkich przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...], wykonanej przez technika budowlanego A. L.; nakazanie przez Sąd wykonania przeglądu przewodów kominowych przez biegłego sądowego kominiarza w związku z odbudową nielegalnie zdemontowanego komina oraz wskazania, czy do przewodów kominowych skarżącej nie ma nielegalnych podłączeń, gdyż taki problem występował w przeszłości, a nie ma pewności czy został on usunięty. Przytoczyła ponadto argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie skarżąca w całości podtrzymała dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga podlega oddalaniu, bowiem ani jej zarzuty, ani kontrola sądowadministracyjna przeprowadzona w oparciu o kryterium legalności, nie dostarczyły podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu kwalifikującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie administracyjne spełnia wymogi art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego i wyprowadziły stanowcze wnioski dotyczące nieprawidłowego stanu technicznego budynku w zakresie obejmującym konieczność: wykonania wentylacji grawitacyjnej, zdemontowania okapu w kuchni, wyczyszczenia przewodów spalinowych, pozostawienia drzwiczek wycierowych do czyszczenia przewodów spalinowych oraz kominka (pozostałe drzwiczki wycierowe zamurować), udrożnienia wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nr [...] w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania pieca gazowego i kuchni gazowej, przywrócenia komina (który jest częściowo rozebrany) do stanu poprzedniego. Bezspornym w sprawie jest, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się według przepisów Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanego "Utrzymanie obiektów budowlanych". W myśl art. 61 pkt 1 Pb: "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2". Z kolei zgodnie z tym ostatnim przepisem: "obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". W przypadkach wymienionych w ustawie (art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 Pb) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w obiekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości. Stosownie zaś do treści art. 66 ust. 1 Pb, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nie budzi wątpliwości, że obowiązki wynikające z art. 66 Pb należy, zgodnie z art. 61 tej ustawy, nakładać na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zaznaczyć też trzeba, że art. 66 Pb nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności. Dodać należy, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 Pb zaliczane są do kategorii tzw. decyzji związanych. Związany charakter decyzji wynika właśnie z tego, że ustalenie przez organ nadzoru budowanego, iż zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1–4 Pb, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyroki NSA: z 20 maja 2011 r., II OSK 916/10; z 14 lutego 2013 r., II OSK 1917/11; z 2 września 2014 r., II OSK 3075/13, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb organ stwierdził nieodpowiedni stan techniczny budynku, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co zostało jednoznacznie udokumentowane wynikami kontroli PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. oraz oceną techniczną przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, przedmiotowego budynku sporządzoną przez osobę posiadającą (wbrew twierdzeniom skarżącej, a co wynika z akt sprawy) uprawnienia konstrukcyjno-budowlane, uzupełnioną pismem z dnia 28 marca 2024 r. Z dowodów tych jednoznacznie wynika obowiązek wykonania wentylacji grawitacyjnej, wyczyszczenia przewodów spalinowych, udrożnienia wentylacji grawitacyjnej przywrócenia komina do stanu poprzedniego. Stwierdzony w ten sposób stan techniczny budynku mieszkalnego w oczywisty sposób wyczerpywał dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb, bowiem stanowił zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, a w konsekwencji obligował organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań mających na celu wykonanie przez właścicieli konkretnie określonych robót budowlanych, określonych w punkcie 4.2 oceny technicznej. Analiza skargi oraz składanych przez skarżącą w toku postępowania pism wskazuje natomiast, że skarżąca w istocie domaga się przeprowadzenia przeglądu przewodów kominowych oraz odbudowy komina. Organy obu instancji wydając w sprawie rozstrzygnięcia skoncentrowały się na powyższych kwestiach, czego zdaje się nie zauważać skarżąca. Ponadto organy odniosły się również do stanu technicznego budynku i nie czyniły większych ustaleń w zakresie przyczyn zaistniałych nieprawidłowości. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego działały w tym zakresie zgodnie z wynikającymi z obowiązujących przepisów regułami. Sąd podziela bowiem jednoznaczne stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r. (sygn. akt II OSK 1152/17 - LEX nr 2426725), w myśl którego ,,Zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt 1-4 tego przepisu zobowiązuje organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie". Ze wskazaną jednolitą linią orzeczniczą idą zresztą w parze poglądy doktryny. W Komentarzu do ustawy Prawo budowlane Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WKP 2018 r. w sposób wyraźny zaznaczono, że "Celem art. 66 jest to, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule". Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia. Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Organ kieruje decyzję zawierającą stosowne nakazy do ustalonego z zastosowaniem art. 61 adresata (por. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98, LEX nr 53391). Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem. Ustaleniu podlega jedynie fakt istnienia złego stanu technicznego i wskazanie robót mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji o zastosowaniu nakazu nie decyduje również stopień zawinienia właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w powstaniu przesłanek obligujących do działania. Nie ma racji skarżąca stwierdzając, że część przewodów kominowych stanowi jej własność. Wyjaśnić zatem należy, że kominy i przewody wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego kanału przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do konkretnego lokalu w znaczeniu prawnym. Podobnie wyraził się NSA w wyroku z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1403/16 (CBOSA), stwierdzając, że kominy i przewody instalacji wentylacyjnej należą do części wspólnej budynku i właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Tak więc sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o jego przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym. Natomiast WSA w Olsztynie w wyroku z 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 426/17, podniósł, że w myśl art. 3 pkt 1 Pb, obiekt budowlany to m.in. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Natomiast kanały dymowe to kanały wykonane w ścianach budynku lub przybudowane do tych ścian, wraz z ich wyposażeniem, służące do odprowadzania dymu ponad dach, zaś kanały wentylacyjne to kanały wykonane w ścianach budynku lub przybudowane do tych ścian, wraz z ich wyposażeniem, służące do odprowadzania zanieczyszczonego powietrza z pomieszczeń. Chociaż kanały wentylacyjne i dymowe odprowadzają odpowiednio powietrze i dym z poszczególnych lokali w budynku, to stanowią instalację będącą częścią składową budynku, a nie element poszczególnych lokali. Tym samym niesprawność występująca w poszczególnych lokalach, dotyczy instalacji budynku stanowiących całość techniczno-użytkową. W kwestii dotyczącej zamurowania wyczystek Sąd w całości podziela argumentację organu, że otwory wycierowe (wyczystki) to miejsca w kominie, gdzie zbiera się (opada) sadza i inne zanieczyszczenia powstałe w procesie spalania. Drzwiczki wycierowe powinny zatem zapewniać możliwość zrobienia przeglądu kominiarskiego oraz umożliwiać usunięcie zgromadzonej tan sadzy, na skutek czyszczenia przewodu kominowego lub opadającej samoistnie w wyniku odklejenia się od ścian komina. Zgodnie z § 146 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: "Przewody spalinowe i dymowe powinny być wyposażone, odpowiednio, w otwory wycierowe lub rewizyjne, zamykane szczelnymi drzwiczkami, a w przypadku występowania spalin mokrych - także w układ odprowadzania skroplin". Skoro w mieszkaniu skarżącej znajduje się piec na opał stały (węgiel), to pozostawienie wyczystek jest jak najbardziej zasadne. Tym samym argumentacja aby pozostawić w budynku pozostałe drzwiczki wycierowe na wypadek "gdyby trzeba było usunąć gniazdo ptasie czy martwego ptaka", jest niezasadna, albowiem nie temu one mają służyć. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej dotyczącego powołania biegłego kominiarza należy wskazać, że zgodnie z art. 1 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane zostały do kontrolowania działalności administracji publicznej, a nie rozstrzygania spraw administracyjnych. Rozwiązanie to rzutuje m.in. na specyficzne regulacje w zakresie postępowania dowodowego prowadzonego przez sądy administracyjne, które zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. ograniczone jest wyłącznie do uzupełniającego dowodu z dokumentów, który można przeprowadzić, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisu tego wynika wprost, że sąd administracyjny nie powołuje biegłych i nie przeprowadza dowodu ze sporządzonej przez nich opinii. Ponadto przedstawienie takiej opinii przez stronę skarżącą nie może prowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy odmiennego od przyjętego przez orzekające w sprawie organy, a jedynie może wskazywać, że organy te nieprawidłowo ustaliły istniejący stan w stopniu mającym istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Nie można zatem skutecznie stawiać zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie przedstawia stosownych dowodów z dokumentów i jedynie oczekuje powołania biegłych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję uznał, że zarówno ona jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w pełni odpowiadają wymogom określonym w ustawie Prawo budowlane i nie naruszają przepisów procedury administracyjnej. Decyzje organów obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniły, z jakich przyczyn zostały nałożone na właścicieli budynku określone obowiązki. Zdaniem Sądu zarzuty i argumentacja podniesione w skardze nie znajdują więc uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesiona skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło