II SA/Ol 800/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia przywrócić termin od wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia L. Ż. wniosła do tut. Sądu skargę na opisane w sentencji postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jednocześnie wskazując, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 26 października 2017 r. Referendarz sądowy zwolnił skarżąca z kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej pierwszą czynność procesową w sprawie podjął w dniu 8 stycznia 2017 r. Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniósł, że zakwestionowane postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 30 sierpnia 2017 r. Data ta została naniesiona przez pracownika pocztowego za pomocą pieczątki. Skarżąca nie posiada i nie używa pieczątki i stwierdza, że w jej ocenie zachowała 30-dniowy termin na wniesienie skargi, co uprawdopodabnia tezę, że doręczenie mogło nastąpić w terminie późniejszym. Dodał, że skarżąca nie została pouczona przez pracownika o obowiązku wpisania daty na potwierdzeniu odbioru pisma i nie przypomina sobie aby w jej obecności pracownik taka pieczątkę przystawił. Wskazał ponadto, że skarżąca ma 95 lat, jest osoba starsza i schorowaną, która ma problemy z prawidłowym odczytywaniem pouczeń i liczeniem terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z rozpatrywanego wniosku, pełnomocnik skarżącej o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w dniu 8 stycznia 2017 r. Ten dzień Sąd przyjął za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. Złożenie wniosku w dniu 11 stycznia 2017 r. należy zatem uznać za dokonane z zachowaniem terminu. Możliwa jest zatem merytoryczna ocena złożonego wniosku, a ocenie podlega wobec tego przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na podeszły wiek skarżącej i uchybienia operatora pocztowego w doręczeniu przesyłki. Wskazać należy, że kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku wskazać należy, że twierdzenia o nieprawidłowym doręczeniu przez pracownika poczty przesyłki zawierającej odpis zakwestionowanego postanowienia i wpisanie nieprawidłowej daty jej odbioru, nie znajdują oparcia w aktach sprawy i są niewiarygodne. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że przesyłka skierowana do skarżącej została doręczona do rąk adresata, tj. L. Ż. w dniu 30 sierpnia 2017 r. Dokument urzędowy, a takim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki doręczanej przez pocztę (art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe) jeżeli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednak podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. Za taki wiarygodny środek dowodowy nie może zostać uznane oświadczenie skarżącego złożone we wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżącej nie przedłożył innych dokumentów, czy dowodów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia w pracy listonosza, np. wydruku z e-monitoringu przesyłek (strona internetowa Poczty Polskiej) . Sąd zauważa, że jeżeli skarżąca kwestionuje działanie operatora pocztowego przy doręczeniu (oznaczaniu) przesyłki to powinna w celu wyjaśnienia tej okoliczności wszcząć postępowanie reklamacyjne na poczcie. Skarżąca tego nie zrobiła, a w sytuacji, gdy z omawianej przesyłki wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia, gołosłowne twierdzenie strony nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Sąd jest świadom, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność choroby czy też podeszły wiek i zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminowi. Powołanie się na te okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że powyższe uchybienie nastąpiło bez winy strony, np. choroba nie pozwoliła na osobiste prowadzenie sprawy czy wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, Lex nr 1493036, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 540/14, Lex nr 1530548). Skarżąca nie wykazała również, by w dokonaniu uchybionej czynności nie mogła skorzystać z pomocy innych osób skoro ma problemy z prawidłowym odczytaniem pouczeń. Jednakże okoliczności tej sprawy są na tyle szczególne, że w ocenie Sądu uzasadniają odstąpienie od poglądu prezentowanego przywołanymi wyrokami, który – co do zasady – Sąd w pełni podziela. Otóż po pierwsze skarżąca L. Ż. jest w wyjątkowo podeszłym wieku (ur. 12 listopada 1922r.) i - jak podaje w skardze – ostatnio stan jej zdrowia się pogorszył, traci wzrok i słuch. Jednocześnie z oględzin podpisu skarżącej na skardze można zasadnie wnioskować, że ma znacznie ograniczone możliwości posługiwania się odręcznym pismem. Jednocześnie oczywisty kontrast charakteru jej podpisu z treścią skargi uprawdopodabnia w stopniu graniczącym z pewnością (niemalże), że nie jest ona autorką samej skargi (jak też pozostałych pism procesowych składanych w toku postępowania administracyjnego), czyli , że jest zmuszona korzystać z pomocy innych osób, czego dowodem jest ustanowiony w postępowaniu administracyjnym pełnomocnik. Reasumując, wynikające z podeszłego wieku ograniczenia zmysłów (zidentyfikowane w skardze) wiele uprawdopodabniają, że u L. Ż. mogła wystąpić trudna do przezwyciężenia okoliczność związana z prawidłowym odzwierciedleniem w jej świadomości daty odbioru skarżonej decyzji, a skoro rzeczona okoliczność jednocześnie pozostaje poza zakresem jej staranności, to trudno by było ją uznać za zawinioną przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.