II SA/Ol 838/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-12-21
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa elektroenergetycznej sieci kablowej o długości 10 metrów, służącej do przyłączenia dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, może być uznana za inwestycję celu publicznego wymagającą wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Budowa elektroenergetycznej sieci kablowej o długości 10 metrów, służącej wyłącznie do przyłączenia dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, nie stanowi inwestycji celu publicznego. Jest to przyłącze, a nie rozbudowa sieci, a jego celem jest zaspokojenie indywidualnego interesu, a nie potrzeb zbiorowości lokalnej. W związku z tym, roboty budowlane polegające na budowie takiego przyłącza, które nie wymagają pozwolenia na budowę, nie wymagają również wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy elektroenergetycznej sieci kablowej nN 0,4 kV o długości 10 m, mającej służyć do przyłączenia dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, uznając inwestycję za przyłącze, które nie wymaga pozwolenia na budowę, a tym samym decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji co do kwalifikacji inwestycji jako przyłącza i braku jej charakteru celu publicznego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną kwalifikację prawną i naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia " [...] " nr " [...] " w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że decyzją z [...] r. Wójt Gminy E., (dalej organ pierwszej instancji) odmówił wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanego zamierzenia określonego przez wnioskodawcę jako budowa elektroenergetycznej sieci kablowej nN 0,4 kV położonej na działkach nr [...], [...] i [...] w N., obręb geodezyjny N., gmina E.
W uzasadnieniu decyzji, Organ pierwszej instancji wskazał, że Inwestor złożył wniosek dotyczący "warunków przyłączenia" do sieci elektroenergetycznej dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach nr [...] i [...] w N. Zgodnie z warunkami przyłączenia należało zainstalować złącze kablowo-pomiarowe i dwa układy pomiarowe i to złącze powiązać obustronnie za pomocą linii kablowej (sieci) z już istniejącą linią kablową. Celem inwestycji było zapewnienie dostawy energii do każdego z obiektów. Odcinek sieci wyprowadzonej z sieci istniejącej na działce nr [...] dla potrzeb przyłączenia wnioskowanych budynków, określono jako odcinek długości 10 m. Organ I instancji stanął na stanowisku, że wniosek dotyczy tylko realizacji wyposażenia niezbędnego do współpracy z istniejącą siecią, dla potrzeb dwóch budynków mieszkalnych - jednorodzinnych. Jak stwierdził organ gminy, 10-metrowy odcinek sieci to integralna część przyłącza dla potrzeb włączenia dwóch budynków prywatnych odbiorców. Odcinek ten nie ma charakteru rozwojowego o znaczeniu lokalnym, nie ma znaczenia dla dalszego rozwoju sieci, czy zapewnienia niezawodności zasilania odbiorców dotychczas zasilanych, a włączenie czy wyłączenie przedmiotowego odcinka nie będzie miało wpływu na innych odbiorców. Mając na uwadze powyższe Organ przyjął, że przedmiotowa inwestycja to przyłącze. W kontekście powyższego wskazano, że budowa przyłącza nie wymaga decyzji pozwolenia na budowę. Z kolei nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołań od powyższej decyzji SKO decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, wskazało, że Organ I instancji trafnie przyjął, że zgodnie z treścią art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, a do nich zalicza się m.in. budowę przyłączy elektroenergetycznych. W tym kontekście Kolegium powołało art. 29 ust. 1 pkt. 23a prawa budowlanego. Jak wywiódł dalej Organ II instancji, w przypadku ustalenia, że zamiarem inwestora jest budowa przyłącza do sieci brak jest wymogu uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadku zaś, gdy organ pierwszej instancji ustali, że wolą inwestora jest budowa sieci elektroenergetycznej, to niezbędne jest jeszcze ustalenie, czy owa sieć stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można bowiem przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń służy celon publicznym - interesowi publicznemu. Istotą inwestycji celu publicznego jest jej nakierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego.
W dalszej części argumentacji Kolegium wskazało, że niezależnie od stosowanej przez inwestora nomenklatury, wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczył klasycznego przyłączą do sieci elektroenergetycznej, a nie rozbudowy sieci elektroenergetycznej. Pokreślono, że za przyjęciem powyższej tezy przemawiała analiza modyfikowanego i doprecyzowanego wniosku, a także jego załącznika graficznego. Zaznaczono, że zakres prac związanych z realizacją wnioskowanego przedsięwzięcia to zainstalowanie złącza kablowo-pomiarowego na dwa układy pomiarowe i powiązanie go obustronnie za pomocą linii kablowej z już istniejącą linią kablową. Długość linii kablowej wyprowadzonej z istniejącej sieci to 10 m. Inwestycja polegać ma zatem na budowie krótkiego odgałęzienia sieci w ściśle określonym celu - zasilenia konkretnie wskazanych dwóch budynku mieszkalnych jednorodzinnych. Na kwalifikacje przedsięwzięcia jako przyłącza, nie ma wpływy konieczność budowy krótkiego odcinka sieci, gdyż stanowi on właśnie część owego przyłącza, bez którego podłączenie wskazanych budynków nie byłoby możliwe.
Kolegium zaznaczało również, że "przyłącze" jest pojęciem języka prawnego i nie może być dowolnie interpretowane. Zgodnie z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej z siecią przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz tego podmiotu usługę przesyłania energii elektrycznej. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, użyte w ustawie określenie "sieci" to instalacje połączone i współpracujące ze sobą służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Mając na uwadze powyższe Kolegium przyjęło że "przyłącze" definiować należy jako odcinek lub element sieci, który służy tylko połączeniu urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu będącego osobą fizyczną lub prawną z siecią przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Jednocześnie Kolegium zastrzegło, że "przyłącze" to nie tylko złącze wraz z zabezpieczeniami i wyłącznikiem głównym, ale również część (odcinek) instalacji tworzącej sieć przedsiębiorstwa, która służy doprowadzeniu odpowiedniego zasilania, zakończona złączem wraz z zabezpieczeniami i wyłącznikiem głównym. Przyłącze nie obejmuje natomiast urządzeń, instalacji lub sieci tego podmiotu, na rzecz, którego usługa jest świadczona.
W oparciu o przedstawioną wyżej analizę prawną Kolegium przyjęło, że stanowiąca przedmiot postępowania inwestycja dotyczy budowy klasycznego przyłącza które, dla umożliwienia podłączenia do sieci, zawiera m.in. odcinek linii kablowej. Kolegium zanegowało przy tym forsowany w odwołaniu pogląd, że budowa każdego odcinka linii kablowej stanowi rozbudowę sieci samej w sobie. Ten sposób rozumowania prowadziłby do przyjęcia, że każde przyłącze to rozbudowa sieci, co pozostaje w sprzeczności z przywołaną definicją oraz z liniowym traktowaniem sieci jako całości. Każde przyłącze poszerza zakres oddziaływania sieci poprzez zaopatrzenie w energię, ale nie stanowi jej rozbudowy sensu stricte. W konsekwencji Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że faktycznym zamierzeniem inwestycyjnym była budowa przyłącza elektroenergetycznego do sieci, co w ogóle nie wymaga wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, skoro nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Kolegium zaznaczyło równocześnie, że z uwagi na treść wniosku inwestora i jego doprecyzowanie organ I instancji był zobligowany do rozpoznania go w kontekście decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium dokonało następnie analizy pojęcia "inwestycja celu publicznego" przez pryzmat obowiązujących przepisów jak i poglądów judykatury. W tym kontekście wskazano, że istotą inwestycji celu publicznego jest jej nakierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Kolegium stanęło na stanowisku, ze inwestycją celu publicznego może być tylko takie zamierzenie, które jest technicznie konieczne do realizacji jednoznacznie określonego celu publicznego, nie zaś takie, które ma jedynie sprzyjać osiągnięciu takiego celu. Zwrócono przy tym uwagę, iż inwestycje publiczne są uprzywilejowane względem pozostałych inwestycji, m.in. poprzez ułatwienia proceduralne, zmniejszone wymagania dotyczące kształtowania ładu przestrzennego, a zwłaszcza możliwość wywłaszczenia terenów na cele publiczne, bądź ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez ich właścicieli. Z tych względów wskazane jest zdaniem Kolegium, aby katalog sytuacji, w których wydawane są decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego był interpretowany w sposób zawężający. Odnosząc się do treści wniosku inwestora Kolegium wskazało, że realizacja stanowiącej przedmiot postępowania inwestycji ma na celu zasilanie w elektryczność konkretnie wskazanych, dwóch budynków mieszkalnych - jednorodzinnych. Ma ona zatem charakter całkowicie indywidualny, a nie służący określonej społeczności lokalnej, nawet rozumianej bardzo wąsko. Inwestycja nie służy więc zaspokojeniu potrzeb ogólnych. Nie służy interesowi publicznemu, który nie został wykazany.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła A. (dalej Skarżąca, Spółka energetyczna). Zaskarżonej decyzji zarzucała:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 50 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez niezastosowanie tj. błędne uznanie, że budowa przedmiotowej elektroenergetycznej sieci kablowej nN 0,4 kV nie wymaga decyzji o pozwolenie na budowę i w związku z tym nie stosuje się do tej linii decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
- art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 50 ust.1 oraz 52 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez uznanie, że inwestycja polegająca na budowie elektroenergetycznej sieci kablowej oraz powiązania tej sieci z istniejącą linią napowietrzną 0,4 kV nie stanowi realizacji celu publicznego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż realizowanie inwestycji w stosunku do jednej działki nie stanowi o tym, że nie ma ona charakteru lokalnego.
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 80 k.p.a. - poprzez niewłaściwą i błędną ocenę materiału dowodowego sprawy polegającą na nieuprawnionym przyjęciu przez Organ, że przedmiotowa inwestycja nie ma charakteru publicznego o znaczeniu lokalnym;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo iż była ona wadliwa.
Mając na uwadze powyższe Spółka energetyczna wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej tj. decyzji Wójta Gminy E. z [...]r.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca Spółka wskazała, że Organy dokonały błędnej oceny inwestycji przyjmując, że nie ma ona celu publicznego oraz nie można jej zaliczyć do inwestycji o charakterze lokalnym. Jak zaznaczono, przedmiotowa inwestycja wprawdzie ma na celu doprowadzenie zasilania elektroenergetycznego do dwóch domów jednorodzinnych jednak powyższe nie przesądza o braku celu publicznego oraz jej indywidualnym, a nie lokalnym charakterze. Spółka zaznaczyła, że w doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Zaznaczono, że nawet wykonanie przyłączenia pojedynczej nieruchomości pośrednio ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspakaja jej potrzeby. Spółka odwołała się także do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 29 października 2013 r. (sygn. akt: II OSK 1280/13) w którym Sąd wskazał, że: "Dostarczanie wody jest jednym z fundamentalnych wymogów cywilizacyjnych i podstawowych zadań gminy. Bezzasadne jest twierdzenie, że rozbudowa nitki miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej mająca na celu doprowadzenie wody choćby do jednego budynku nie jest inwestycją publiczną". Spółka uznała, że wskazane wyżej stanowisko, zachowuje swoją aktualność w realiach niniejszej sprawy i może być odnoszone do przyłącza energetycznego. Jak wywiodła, energia elektryczna jest standardem w dzisiejszym świecie i żadna osoba fizyczna, prawna, czy też jednostka organizacyjna nie jest w stanie funkcjonować bez przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Nawet jeśli inwestycja ma na celu przyłączenie tylko jednego podmiotu, to realizacja takiej inwestycji ma na celu rozwój sieci elektroenergetycznych, ich poszerzenie i w konsekwencji umożliwienie przyłączania następnych podmiotów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym z uwagi na ogłoszony stan epidemii oraz brzmienie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz uznaniem rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego jej załatwienia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 2 pkt. 2, art. 51 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm.)., art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.)., art. 29 ust. 1 pkt 23a ustawy prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.). Oś sporu w niniejszej sprawie stanowi zaś kwestia kwalifikacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem z 23 marca 2021r. (k. 3 akt administracyjnych) doprecyzowanego pismem z 12 kwietnia 2021 (data wpływu 12 kwietnia 2021; k. 33 akt administracyjnych). W treści wniosku Inwestor wyraźnie wystąpił o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w zakresie budowy sieci elektroenergetycznej kablowej nN 0,4 kV. Organy dokonały odmiennej od inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia, uznając je nie za odcinek sieci, lecz za przyłącze energetyczne. W konsekwencji odmówiono wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanego zmierzenia, określonego przez wnioskodawcę jako budowa sieci elektroenergetycznej kablowej nN 04 kV, położonej na działkach nr [...], [...] i [...] w N., obręb geodezyjny N., gm. E.
Kontrola zaskarżonej decyzji Kolegium wymaga przede wszystkim analizy poprawności dokonanej przez organy subsumpcji przepisów prawa materialnego i dokonanej w jej wyniku kwalifikacji prawnej wnioskowanego przedsięwzięcia. Inaczej rzecz ujmując, oceny wymaga kwestia czy krótki odcinek sieci kablowej służący zaopatrzeniu w energię indywidualnego odbiorcy klasyfikowany może być jako inwestycja celu publicznego czy też słusznie organy taką możliwość wykluczyły.
W tym kontekście przywołania wymaga stanowisko NSA zawarte w wyroku z 12 grudnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 751/17, orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). NSA wskazał, że punkt wyjścia do rozważań dotyczących kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego stanowić musi art. 50 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie miejscowego planu, a w przypadku jego braku, w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Dalej Sąd wywiódł, że jak wynika z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. pod pojęciem "inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Przepis ten w pkt 2 wymienia natomiast wśród celów publicznych budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zastrzeżono równocześnie, że przepis art. 2 pkt 5 u.p.z.p. wymaga, aby inwestycja mającą być zaliczona do inwestycji celu publicznego miała co najmniej znaczenie lokalne lub ponadlokalne, a ma takie, gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym.
Ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych związanych z lokalizacją zamierzenia inwestycyjnego i określeniem warunków dla tego przedsięwzięcia, tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - stosowanych alternatywnie w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego. Z uwagi na wąskie zdefiniowanie pojęcia inwestycji celu publicznego, ale także odmienne skutki, jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołują bądź mogą wywoływać (możliwość wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Podkreśla się, iż wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać ani rozszerzać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących decyzji lokalizacyjnej należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki, tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, że nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy (por. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 395-396, także wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., II OSK 520/15).
Jak wywodził dalej Naczelny Sąd Administracyjny od pojęciem inwestycji celu publicznego kryją się wszelkie działania, obejmujące swym zasięgiem potrzeby gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe, stanowiące realizację celów wymienionych w art. 6 u.g.n. Nie można jednak przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń służy celom publicznym - interesowi publicznemu. Istotą inwestycji celu publicznego jest jej nakierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 397-398.). NSA zanegował w przywoływanym judykacie możliwość kwalifikowania jako inwestycji celu publicznego zamierzeń których celem jest wyłącznie zaopatrzenie w energię elektryczną konkretnego inwestora, a nie mających za zadanie zaspokojenie potrzeb lokalnych budowę czy rozbudowę sieci elektroenergetycznej. Rozważania te – czynione przez NSA na gruncie oceny przyłączenia do sieci elektroenergetycznej biurowca – przenieść można na grunt niniejszej sprawy. Ponadto NSA zaznaczył, że brak elementu w postaci "celu publicznego", niezależnie od parametrów technicznych inwestycji, musi przesądzić o tym, że inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego.
Przywołana wyżej argumentacja nie jest jedyną przeszkodą dla uznania skargi za zasadną. Podzielić należy bowiem pogląd wyrażony przez organy, że stanowiące przedmiot postępowania zamierzenie inwestycyjne klasyfikować należy jako przyłącze energetyczne – nie rozbudowę sieci sensu stricte. Słusznie podniosły organy, że pojęcie "przyłącza" jest pojęciem języka prawnego i znajduje swoją definicje przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z brzmieniem § 2 pkt. 15 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. Nr 93, poz. 623 z późn. zm.) (dalej Rozporządzenie Ministra Gospodarki) przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, dostosowany do mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.
Już wykładnia językowa przytoczonej definicji pozwala ustalić, że elementem przyłączą może być fragment sieci. Podstawowym warunkiem jest to by fragment ten prowadził do zindywidualizowanego odbiorcy. Trafnie zatem Kolegium wskazało na treść art. 29 ust. 1 pkt. 23 ppkt. a prawa budowlanego zgodnie z którym budowa przyłącza elektroenergetycznego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji zastosowanie do zamierzenia inwestycyjnego jakim jest przyłącze elektroenergetyczne znajduje art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten stanowi, że nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. W stanie faktycznym niniejszej sprawy okolicznością nie budząca wątpliwości jest zaś fakt, że zamierzenie inwestycyjne stanowiące przedmiot postepowania administracyjnego stanowiło przyłącze energetyczne, a nie samodzielną linię energetyczną. Długość linii kablowej lub sama konieczność jej przeprowadzenia nie ma w tym kontekście znaczenia. Istotne jest zastosowanie przedmiotowego odcinka sieci. Powtórzyć należy, że zgodnie z prawną definicją przyłącza zawartą w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, może ono (z technicznego punktu widzenia) obejmować fragmenty sieci. Nie jest zresztą możliwe włączenie jakiegokolwiek budynku do sieci energetycznej bez wykonania choćby najkrótszego połączenia kablowego. Nie oznacza to jednak, że połączenie to stanowić będzie rozbudowę sieci energetycznej sensu stricte.
Odnosząc się do argumentu strony skarżącej opartego na możliwości analogicznego postrzegania i oceny kwestii rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej oraz wykonania przyłącza elektro-energetycznego, wskazać należy, że nie są to zagadnienia tożsame. Poza podnoszoną już wyżej kwestią braku możliwości kwalifikowania budowy przyłącza jako rozbudowy sieci energetycznej wskazać należy, że ustawodawca w art. 7 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm.). wprost zalicza kwestię zaopatrzenia w wodę do zadań własnych gminy. Kwestia zaopatrzenia w energię elektryczną – choć obiektywnie istotna – nie zyskała porównywalnej rangi prawnej. Z tego powodu nie mogą być przenoszone na grunt niniejszej sprawy poglądy judykatury dotyczące rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej.
Wskazać wreszcie należy na pogląd wyrażony już przez WSA w Olsztynie w wyroku z 4 czerwca 2019 r. (sygn. akt II SA/Ol 226/19) który dotyczył zbliżonego stanu faktycznego. Sąd podziela argumentację przywołanego rozstrzygnięcia i uznaje ją za własną. Wskazać należy zatem, że nawet przy przyjęciu, że zamiarem inwestora jest budowa sieci elektroenergetycznej, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a Prawa budowlanego, wymagającej w świetle art. 50 ust. 2a u.p.z.p. uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - to i tak należałoby odmówić wydania tego rodzaju decyzji jeśli nie ma ona charakteru publicznego. Jeśli celem planowanej inwestycji jest wyłącznie zaopatrzenie w energię elektryczną indywidualnie wskazanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a nie zaspokojenie potrzeb lokalnych to budowie, czy rozbudowie sieci elektroenergetycznej nie można uznać za inwestycję celu publicznego. Akcentowane przez inwestora stworzenie możliwości przyłączenia do sieci energetycznej kolejnym podmiotom na terenie gminy nie może stanowić wystarczającego argumentu za zakwalifikowaniem zamierzenia jako inwestycji celu publicznego. Rozbudowa sieci jest bowiem hipotetyczna, nie jest objęta zakresem planowanych przez inwestora prac.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło