II SA/Ol 851/14
WyrokWSA w Olsztynie2015-03-19
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Hanna Raszkowska, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy magazynowanie części samochodowych i pojazdów na prywatnej posesji, które pozostały po wcześniejszej działalności gospodarczej, stanowi magazynowanie odpadów w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska i ustawy o odpadach, uzasadniające wymierzenie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji przedwcześnie wymierzyły skarżącemu opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów. Rozstrzygnięcie oparto na wadliwie ustalonej podstawie faktycznej, gdyż organy nie wykazały, jakie konkretnie ilości odpadów znajdowały się na nieruchomości w I półroczu 2012 r. oraz czy rzeczywiście stanowiły one odpady w rozumieniu przepisów, co wymagało ponownego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia D.K. podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów w I półroczu 2012 r. bez wymaganej decyzji. Organ pierwszej instancji ustalił, że na nieruchomości skarżącego znajdowało się 160 pojazdów i elementów pochodzących z demontażu, magazynowanych przez około 4 lata. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję w części dotyczącej wymierzenia opłaty, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do zapłaty. Skarżący kwestionował uznanie przechowywanych przedmiotów za odpady, twierdząc, że były to towary handlowe i majątek osobisty pozostałe po wcześniejszej działalności gospodarczej, a duża ilość pojazdów wynikała z choroby. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wymierzenia podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. K. kwotę 168 zł (sto sześćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r., Marszałek Województwa W. wymierzył D.K. opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów o kodach: 17 04 05, 16 01 19, 16 06 01, 16 01 03, 20 03 01, 16 01 22 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za I półrocze 2012 r., w kwocie 4.188,00 zł oraz zobowiązał go do wpłaty powyższej kwoty wraz z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych liczonymi od 1 sierpnia 2012 r. na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły: art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 oraz art. 293 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) dalej powoływanej jako: "p.o.ś.", obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M.P. Nr 94, poz. 958) oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) dalej powoływanej jako: "O.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "K.p.a."
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia 28 września 2012 r., Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w O. Delegatura w E. (dalej jako: WIOŚ) poinformował, iż 30 maja oraz 6 i 13 września 2012 r. przeprowadzono kontrolę na terenie należących do strony działek o numerach: "[...]" w związku z wykryciem przez Izbę Celną w O. Wydział Zwalczania Przestępczości referat Grupy Mobilnej w E. oraz Policję z T., nielegalnie prowadzonej działalności gospodarczej. W toku kontroli stwierdzono magazynowanie od około 4 lat odpadów w postaci zużytych lub nienadających się do użytkowania 160 pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz elementów pochodzących z demontażu pojazdów. W tej sytuacji, zostało wszczęte postępowanie w celu wymierzenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób
i miejsce magazynowania lub składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Wójt Gminy "[...]", ostateczną decyzją z 30 listopada 2012 r., nakazał stronie usunięcie odpadów i w dniu 14 marca 2013 r. został poinformowany przez stronę o ich usunięciu. Jednocześnie, D.K. przekazał dokumenty potwierdzające ten fakt. Z kart przekazania odpadów wynika, że strona usunęła 1,065 Mg odpadu żelaza i stali (17 04 05), 0,42 Mg baterii i akumulatorów ołowiowych (16 06 01), 2,2 Mg zużytych opon (16 01 03), 0,2 Mg tworzyw sztucznych (16 01 19), 0,9 Mg niesegregowanych odpadów komunalnych (20 03 01) i 0,8 Mg innych niewymienionych elementów (16 01 22). Organ zwrócił się do zobowiązanego o zweryfikowanie danych, zawartych w zgromadzonej dokumentacji oraz o potwierdzenie okresu, w którym odpady były magazynowane. W odpowiedzi strona wyjaśniła, że w latach 2009 - 2012 na terenie przedmiotowych działek nie były magazynowane odpady, a zgromadzone przedmioty stanowiły jej majątek własny. Organ podniósł w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202 z późn. zm.), demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być przeprowadzony wyłącznie
w stacjach demontażu. Na terenie stacji demontażu następuje wstępne przetwarzanie odpadu w postaci zużytego pojazdu, którego efektem jest wytwarzanie nowych rodzajów odpadów, w związku z czym wymagana jest decyzja z zakresu gospodarki odpadami - pozwolenie na wytwarzanie odpadów wraz z elementami zezwolenia na odzysk odpadów, które określa miejsce magazynowania odpadów. Strona w okresie, w którym korzystała ze środowiska, nie posiadała stosownego zezwolenia. Magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji, określającej sposób i miejsce magazynowania, traktowane jest jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji, zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Za składowanie odpadów bez uzyskania takiej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Ponieważ strona
w okresie korzystania ze środowiska nie posiadała pozwolenia na magazynowanie odpadów, zasadne było wymierzenie w drodze decyzji opłaty podwyższonej. Strona nie przedłożyła wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska
i o wysokości należnych opłat, wobec tego organ, zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., wymierzył opłatę na podstawie dokonanych ustaleń i wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Przy wymierzaniu opłaty, Marszałek Województwa oparł się na ilościach odpadów wynikających z kart przekazania pojazdu. Czas składowania odpadów - 4 lata - przyjęto zaś na podstawie protokołu z kontroli WIOŚ, w którym strona oświadczyła, że "działalność polegającą na skupowaniu pojazdów powypadkowych
i niekompletnych, demontażu przedmiotów wyposażenia i części do ponownego użycia, usuwanie z pojazdów elementów i substancji niebezpiecznych, mechanice samochodowej oraz sprzedaży części do ponownego użycia prowadzi od około 4 lat".
W odwołaniu, złożonym od decyzji Marszałka Województwa "[...]" z dnia 2 stycznia 2014 r., D.K. zakwestionował prawidłowość dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Stwierdził, że na terenie swojej nieruchomości nigdy nie prowadził nielegalnej działalności, lecz sporadycznie sprzedawał części samochodowe pozostałe po prowadzonej działalności gospodarczej, polegającej na sprzedaży samochodów, części i akcesoriów samochodowych oraz na naprawie samochodów. Na terenie swojej posesji przechowywał - stanowiące towary handlowe - części samochodowe, pozostałe po prowadzonej wcześniej, przez okres 4 lat (w okresie od 1 września 2001 r. do 31 października 2004 r. oraz od 1 września do 14 listopada 2005 r.), działalności. Na posesji znajdowały się również samochody, które przeznaczone były do naprawy. Dodał, że grunt i pomieszczenia gospodarcze służyły również do przechowywania sprzętu, niezbędnego do obsługi prowadzonego gospodarstwa rolnego. Odwołujący się zaprzeczył, jakoby na terenie posesji przechowywał 160 pojazdów. Wyjaśnił, że duża ilość pojazdów na jego posesji była następstwem choroby - na co przedstawił zaświadczenie - objawiającej się m.in. maniakalnym gromadzeniem pojazdów. Odwołujący się przyznał, że powyższe może być uciążliwe, lecz panujący na posesji nieporządek został już usunięty. Wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność, że na swojej posesji nie demontował samochodów, a także, że teren, na którym znajdowały się pojazdy i ich części był utwardzony oraz na okoliczność choroby. Nie zgodził się ponadto z organem, że na terenie swojej posesji magazynował odpady. Zauważył, że nie zostało udowodnione, że jakikolwiek przedmiot znajdujący się na jego terenie był faktycznie odpadem. Wszystkie przedmioty kupował jako sprawne i służyły mu one do celów prywatnych lub zawodowych. Jeżeli stwierdzał, że jakaś rzecz jest mu niepotrzebna, zbędna lub uległa naturalnemu zużyciu, przekazywał je firmom recyklingowym i dopiero w tym momencie stawała się ona odpadem.
Decyzją z dnia 2 czerwca 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej jej pkt. 2., tj. zobowiązania D.K. do wpłaty kwoty 4.188,00 zł wraz z odsetkami na wskazane konto w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, i umorzyło postępowanie w tym zakresie; w pozostałej części utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wymierzenia stronie opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów o kodach 17 04 05, 16 01 19, 16 06 01, 16 01 03, 20 03 01 oraz 16 01 22 bez wymaganej decyzji, określającej sposób i miejsce magazynowania za I półrocze 2012 r. Zdaniem Kolegium, w postępowaniu zebrano, rozpatrzono i oceniono w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiał dowodowy. Wyjaśniono, że zasadniczy dowód w sprawie stanowił protokół z kontroli nieruchomości strony, przeprowadzonej przez WIOŚ w okresie od 30 maja 2012 r. do 13 września 2012 r., oparty na wynikach oględzin nieruchomości, które miały miejsce w dniu 30 maja 2012 r. Z dokumentacji przekazanej przez WIOŚ wynika, że na terenie działek, należących do skarżącego znajdowało się 160 pojazdów w dużym stopniu zdemontowanych, skorodowanych i znacząco uszkodzonych. Na potwierdzenie tego faktu, WIOŚ przekazał uzyskany z Izby Celnej w O. Wydział Zwalczania Przestępczości Referat Grupy Mobilnej w E. spis z natury pojazdów. Na wskazanej posesji stwierdzono również magazynowanie odpadów powstałych z demontażu pojazdów: metalowych elementów, akumulatorów, przewodów elektrycznych i elementów z tworzyw sztucznych. Natomiast z dokumentacji, uzyskanej z Urzędu Gminy "[...]" wynikało, że na tej nieruchomości znajdowało się kilkadziesiąt sztuk części zdemontowanych samochodów, głównie części karoserii, wewnętrzne części kabiny oraz ponad 100 zużytych opon. Zdaniem Kolegium, brak było podstaw do uwzględnienia wyjaśnień skarżącego, gdyż poza twierdzeniem, że nie posiadał na swojej posesji odpadów, nie przedstawił on w tym zakresie jakichkolwiek dowodów. Kolegium zaznaczyło ponadto, że w ustawie Prawo ochrony środowiska brak jest podstaw prawnych do odstąpienia od naliczenia opłat podwyższonych z uwagi np. na brak zawinienia strony z powodu choroby psychicznej. Kolegium uznało, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, dotyczący błędnego zdefiniowania przez organ pierwszej instancji pojęcia "odpady". Wyjaśniło, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21), odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest zatem ustalenie, że posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. O uznaniu danego przedmiotu za odpad decyduje więc moment, w którym następuje zasadnicza zmiana sposobu jego użytkowania. Pozbyciem się będzie przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie przedmiot ten wykorzystywał w odmienny sposób. W niniejszej sprawie, w momencie przekazania danej substancji, czy przedmiotu określonemu podmiotowi z przeznaczeniem go na części, przestał on spełniać swoją podstawową funkcję i stał się odpadem, co nie wyklucza możliwości wprowadzenia do obrotu części powstałych po jego zdemontowaniu. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wskazał orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Kolegium wyjaśniło także, że w sprawie brak było podstaw prawnych do określenia w zaskarżonej decyzji terminu płatności podwyższonej opłaty z uwagi na fakt, że termin płatności tej opłaty minął, stosownie do art. 47 § 3 O.p., z upływem ostatniego dnia,
w którym, zgodnie z przepisami prawa materialnego, wpłata opłaty obliczonej przez stronę powinna nastąpić (art. 285 p.o.ś.). Termin ten jest materialnym terminem, którego uchybienie powoduje powstanie zaległości, zgodnie z art. 51 § 1 O.p. oraz obowiązek naliczania odsetek za zwłokę stosownie do art. 53 § 1 O.p. Z uwagi na powyższe, zaskarżona decyzja w tej części została uchylona.
W skardze, złożonej do tut. Sądu, D.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 6 K.p.a., poprzez:
- błędną subsumcję art. 288 ust. 1 i 2 w związku z art. 293 ust. 1 i 2 p.o.ś. w sprawie, w której normy te nie mają zastosowania;
- niewłaściwą wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o odpadach poprzez uznanie, że przechowywane na posesji skarżącego towary handlowe oraz należące do majątku osobistego przedmioty są odpadami;
- nieuwzględnienie art. 289 ust. 1 p.o.ś. i niezgodne z przepisami określenie wysokości opłat za magazynowanie odpadów,
- naruszenie: art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 8 w związku z art. 80, art. 9 K.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów, naruszenie obowiązku informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, pominięcie wnioskowanych przez skarżącego dowodów; art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez błędy w gromadzeniu materiału dowodowego, a także błędną ocenę tego materiału; obrazę art. 9 K.p.a., poprzez zaniechanie właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy
i prawidłowego umotywowania decyzji i naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. wobec braku pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji. W uzasadnieniu skarżący powtórzył wyjaśnienia zawarte w odwołaniu, dotyczące przechowywania części samochodowych pozostałych po prowadzonej wcześniej działalności, przeznaczonych do naprawy samochodów oraz przechowywanego sprzętu, niezbędnego do obsługi gospodarstwa rolnego. Zaznaczył, że duża ilość pojazdów na posesji była następstwem choroby. Skarżący zaprzeczył, aby było to 160 pojazdów. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie, a oparł się jedynie na ustaleniach innych instytucji. Jednocześnie organ pominął wyjaśnienia skarżącego,
z których wynikało, że nie magazynował on odpadów i nie posiadał odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji. Skarżący kilkakrotnie wskazywał, że kontrola WIOŚ nie wykazała na jego posesji ani jednego odpadu, a jedynie znaczną ilość części samochodowych i samochodów. Przedmioty te były kupowane w związku z prowadzoną wcześniej działalnością gospodarczą lub na potrzeby własne. Wyjaśnił również, że dla celów działalności wynajmował wcześniej 400 m² powierzchni magazynowej w "[...]". Musiał jednak pilnie zakończyć działalność i w sposób chaotyczny przewiózł na swoją posesję wszystkie rzeczy, które wykorzystywał w działalności. W 2012 r. zdał jednak wszystkie rzeczy, które uznał za zbędne w trakcie porządkowania nieruchomości. Skarżący stwierdził ponadto, że przyjęcie przez organy administracji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, że oddane śmieci przetrzymywał na swojej nieruchomości przez okres 4 lat, było nieuzasadnione. Nadto, nie zgodził się również ze stanowiskiem organów w kwestii definicji pojęcia "odpady". W jego ocenie, za odpad uważa się każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub jest do pozbycia zobowiązany. Przedmiot staje się odpadem, gdy spełnia jednocześnie przewidziane w tej ustawie wymagania. Nie zostało natomiast udowodnione, że jakikolwiek przedmiot znajdujący się na terenie posesji jest faktycznie odpadem. Wszystkie przedmioty skarżący kupował jako sprawne i służyły mu one do celów prywatnych lub zawodowych. Jeżeli stwierdzał, że jakaś rzecz jest mu zbędna lub uległa naturalnemu zużyciu, przekazywał je firmom recyklingowym i dopiero w tym momencie stawała się ona odpadem. Powołał się na definicję odpadu zawartą w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U.UE.L 2006.114.9 ze zm.) oraz Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L 2008.312.3 ze zm.), a także orzecznictwo ETS dotyczące interpretacji pojęcia "odpadów".
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r., skarżący podniósł, że tylko na nieruchomości nr "[...]"zgromadzone były przedmioty w postaci części pojazdów i samych pojazdów. Podał, że Izba Celna w E. w 2014 r. umorzyła prowadzone przeciwko niemu postępowanie w przedmiocie prowadzonej przez niego nielegalnej działalności gospodarczej. Odnośnie do kontroli przeprowadzonej w dniu 30 maja 2012 r. przez WIOŚ skarżący wyjaśnił, że pracownicy organu nie sporządzili dokumentu z tej czynności, a jedynie przeprowadzono z nim rozmowę i zrobiono kilka zdjęć. Podczas tej rozmowy poinformował pracowników, że zaistniały stan jest wynikiem prowadzonej wcześniej przez niego działalności gospodarczej w "[...]"przez okres 4 lat, zakończonej w 2005 r., ale w później sporządzonym protokole zapisano, że skarżący przez ostatnie 4 lata prowadził działalność w "[...]", co nie odpowiada prawdzie. Przyznał natomiast, że po zakończeniu działalności gospodarczej nabywał samochody w celu ich naprawy i dalszej odsprzedaży. Podkreślił, że obrót był prowadzony także w I połowie 2012 r. Podał, że podczas kontroli organ nie dokonał żadnych pomiarów, dotyczących części samochodowych, ani zanieczyszczenia ziemi. Skarżący stwierdził także, że organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie wyliczył podwyższoną opłatę, gdyż nie zostały przeprowadzone badania, nie sprawdzono kategorii, rodzaju ani wagi odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji
o wymierzeniu skarżącemu opłaty podwyższonej za magazynowanie na należącej do niego nieruchomości odpadów o kodach: 17 04 05, 16 01 19, 16 06 01, 16 01 03, 20 03 01, 16 01 22 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za
I półrocze 2012 r. oraz uchylono decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zobowiązania skarżącego do wpłaty kwoty 4.188,00 zł wraz z odsetkami na wskazane konto w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 p.o.ś., opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Z przepisu art. 275 w związku z art. 3 pkt 20 p.o.ś. wynika, że do ponoszenia tych opłat są zobowiązane podmioty korzystające
ze środowiska, czyli:
a) przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.) oraz przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
b) jednostka organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia
2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,
c) osoba fizyczna niebędącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.
Sytuację korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji reguluje art. 276 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Na podstawie art. 293 ust. 2 p.o.ś., magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska. Należy również zauważyć, że wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów (art. 274 ust. 5 p.o.ś.).
W rozpoznawanej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 30 maja oraz
6 i 13 września 2012 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. Delegatury w E. na terenie należących do skarżącego działek o numerach: "[...]", stwierdzono magazynowanie zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Na działkach tych znajdowały się również, poza uszkodzonymi pojazdami oraz ich wrakami, elementy pochodzące z pojazdów m.in. rury samochodowe, opony, felgi, chłodnice, silniki, lusterka boczne, metalowe elementy karoserii, akumulatory, drzwi wraz z szybami, maski, szyby, oświetlenie, zawieszenie kół jezdnych, lampy, przewody elektryczne, elementy gumowe i inne. Po przeprowadzeniu postępowania w celu wymierzenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, w drodze decyzji, wymierzono skarżącemu opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów o kodach: 17 04 05, 16 01 19, 16 06 01, 16 01 03, 20 03 01, 16 01 22 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za I półrocze 2012 r. w kwocie 4.188,00 zł. Organy obu instancji, na podstawie protokołu z kontroli nieruchomości skarżącego, przeprowadzonej przez WIOŚ dnia 30 maja oraz dnia 6 i 13 września 2012 r. przyjęły, że odpady były składowane przez skarżącego od 4 lat.
W ocenie Sądu, podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie, w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy. Organy obu instancji, wymierzając skarżącemu opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów
w I półroczu 2012 r., nie dokonały bowiem żadnych ustaleń w kwestii ilości odpadów, która znajdowała się w tym okresie na nieruchomości strony. Jedynie w oparciu o zapisy
z protokołu kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w dniach 30 maja oraz 6 i 13 września 2012 r. przyjęły, że odpady wskazane w decyzji znajdowały się na nieruchomości od 4 lat. Skarżący w toku postępowania wyjaśniał, że na nieruchomości w "[...]" nie prowadził nielegalnej działalności gospodarczej, jak również nie magazynował odpadów,
a znajdujące się tam pojazdy i części samochodowe pozostały mu po prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży samochodów,
części i akcesoriów samochodowych oraz na naprawie samochodów. Działalność
ta była prowadzona w "[...]" przez okres 4 lat, tj. w okresie od dnia 1 września 2001 r. do dnia 31 października 2004 r. oraz od dnia 1 września do dnia 14 listopada 2005 r., a po jej zakończeniu rzeczy te zostały przewiezione na posesję skarżącego w "[...]". Tylko w oparciu o takie zapisy protokołu kontroli oraz informacje dotyczące wielkości odpadów, które w 2012 r. zostały przez skarżącego oddane, w wyniku wykonania decyzji Wójta Gminy "[...]" nakazującej usunięcie odpadów, organy orzekające w tej sprawie przyjęty, że ta sama wielkość konkretnych kategorii odpadów pozostawała na jego posesji w I półroczu 2012 r., chociaż takiemu stwierdzeniu przeczy chociażby załączony do akt sprawy dokument w postaci kserokopii postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia 5 lipca 2012 r. (k. 48 akt adm.) w przedmiocie dowodów rzeczowych, tj. spisanych umów kupna - sprzedaży w poz. od 1 do 208, z którego to dokumentu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nabywał pojazdy w latach 2009, 2010, 2011 i w 2012 r. Powyższe oznacza, że nie sposób jednoznacznie stwierdzić, aby ilość odpadów usuniętych z nieruchomości w 2012 r. przez stronę była tożsama z ilością odpadów znajdujących się na nieruchomości w I półroczu 2012 r.
Organy nie wyjaśniły również, które znajdujące się na posesji skarżącego rzeczy należało uznać za odpady. Odpadem, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku
nr 1 do tej ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Oznacza to, że obydwa te warunki muszą być spełnione łącznie, aby określony przedmiot lub substancja była odpadem w rozumieniu prawa polskiego i wspólnotowego. W procesie stosowania tego uregulowania należy najpierw ustalić, czy określony przedmiot lub substancja należy do jednej z kategorii wskazanych
w załączniku nr 1. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, konieczne jest ustalenie woli posiadacza, bądź ustalenie, czy obowiązek pozbycia się tego przedmiotu nie wynika
z obowiązującego prawa. O istocie odpadu w zasadzie rozstrzyga termin pozbywanie się, które może być działaniem faktycznym (pozbywa się), zamierzonym (pozbyć się zamierza) lub nakazanym (do którego pozbycia się jest obowiązany), przy czym w prawie wspólnotowym używa się pojęcia usunąć. W konsekwencji, rozstrzygnięcie o tym, czy
w konkretnym przypadku w odniesieniu do określonej sytuacji lub przedmiotu powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące odpadów, zależne jest od tego, czy w danym przypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz ten przedmiot lub substancję usuwa, zamierza usunąć lub jest obowiązany usunąć. Oznacza to, że regulacje krajowa
i wspólnotowa dotyczące gospodarki odpadami, posługuje się pojęciem odpady
w znaczeniu subiektywnym a nie obiektywnym. Zatem decydującym kryterium do zaliczenia przedmiotu lub substancji do odpadów jest intencja posiadacza (właściciela) pozbycia się tego przedmiotu lub substancji. Wyjątkiem od tego jest ustalenie przepisu prawa krajowego, który nakłada na niego taki obowiązek, czyli obowiązek pozbycia się tego przedmiotu lub substancji (vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt
II OSK 1463/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA ).
W toku postępowania skarżący podnosił, że na jego nieruchomości znajdowały się nie tylko pojazdy, ale również części samochodowe pozostałe po prowadzonej działalności gospodarczej, które były sporadycznie sprzedawane, Skoro na nieruchomości skarżącego znajdowały się części samochodowe, to tylko te części, które były zużyte lub nie nadawały się do użytkowania stanowiły odpad w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy
o odpadach (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 332/12, dostępny
w CBOSA).
Zaniechanie przez organ wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy stanowi naruszenie ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów art. 80 k.p.a. Zaznaczyć trzeba, że z zasady dążenia do prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a., wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., nakładający na organ obowiązek wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również art. 80 K.p.a., nakazujący organowi dokonywanie oceny w przedmiocie udowodnienia danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.
Nadto z treści art. 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. wynika, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie przedłożył wykazu, zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 2 - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, przy czym stosownie do ust. 2 tego przepisu marszałek województwa dokonuje własnych ustaleń na podstawie: 1) pomiarów dokonanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat; 2) innych danych technicznych lub technologicznych.
Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyjaśnić, czy w I półroczu 2012 r. na nieruchomości skarżącego w "[...]" magazynowane były odpady i jaka była faktyczna ilość tych odpadów, jak również czy przedmioty się tam znajdujące stanowiły odpady. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń możliwe będzie podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy w pkt. 2. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło