II SA/Ol 933/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (spr.) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Skarga R. B. (dalej jako: "zobowiązany", "strona", "skarżący") dotyczy postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako: "PWIS", "organ odwoławczy") z 28 października 2024 r. utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako: "PPIS", "organ I instancji", "wierzyciel") z 6 września 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z akt sprawy wynika, że PWIS prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego z 28 lutego 2024 r. nr [...] obejmującego wykonanie ustawowego obowiązku polegającego na poddaniu dziecka M. B. (dalej jako: "dziecko") obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu, odrze, śwince i różyczce (dalej zbiorczo: "chorobom zakaźnym"). Odpis tytułu wykonawczego został doręczony w dniu 26 marca 2024 r. W piśmie z 28 marca 2024 r. zobowiązany, powołując art. 33 §1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a.", zgłosił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wskazując na: 1/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 924), dalej jako: "u.z.ch.z.", poprzez pominięcie przez wierzyciela podania podstawy prawnej obowiązku przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, 2/ brak wymagalności obowiązku, z uwagi na niewykluczenie przeciwskazań i niewystawienie zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 3/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 §3e u.p.e.a. w zw. z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, 4/ naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 §2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj.: a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 1 ust. 2 i 4 u.z.ch.z., b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Nadto zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Opisanym na wstępie postanowieniem z 6 września 2024 r. PPIS, będący wierzycielem, oddalił zarzut wniesiony w niniejszej sprawie w zakresie pkt 1, 2 i 3. Natomiast co do podstawy zarzutu wskazanej w pkt 4 ppkt a i b stwierdził, że nie wypełnia ona dyspozycji art. 33 §1 w zw. z art. 33 §2 u.p.e.a., zatem nie jest zobligowany do ustosunkowania się do niej. Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego PPIS stwierdził, że dotyczy on organu egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia strony PWIS wydał zaskarżone postanowienie, w którym zaznaczył, że do rozpatrzenia zarzutu właściwy jest wierzyciel, natomiast do rozpatrzenia żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego właściwy jest organ egzekucyjny. Podkreślił, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa. Organ odwoławczy ocenił, że w tytule wykonawczym wskazano w sposób wystarczający właściwe przepisy prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 u.z.ch.z. oraz § 2 pkt 1, 2, 5, 6, 7, 10, 11 i 12, §3 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077, ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 27 września 2023 r.". Natomiast powołane przez stronę przepisy art. 17 ust. 2 i 4 u.z.ch.z., stanowiące, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem lekarskim i wydaniem stosownego zaświadczenia, zdaniem PWIS nie są przepisami, z których bezpośrednio wynika egzekwowany obowiązek, a jedynie wskazują na sposób jego realizacji. W ocenie PWIS wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane. Odnosząc się do podniesionego przez stronę braku wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka, z uwagi na brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwskazania do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, PWIS wyjaśnił, że poszczególne terminy określone w §3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. nie powinny być rozumiane jako dające zobowiązanemu prawo do samodzielnego wyznaczania momentu, w którym ma dojść do zaszczepienia dziecka, a tym bardziej jako terminy, których upływ stanowi dopiero o wymagalności tego obowiązku. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu z 27 września 2023 r. aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do tych osób albo ich opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym w nim terminie badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia i samemu szczepieniu, pod warunkiem jednak, że w wyniku badania kwalifikacyjnego nie stwierdzono istnienia przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo ewentualnego przedstawienia zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Ponadto obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie z 27 września 2023 r. Badanie lekarskie powinno zostać zakończone wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonej kwalifikacji. W przypadku, w którym przeprowadzone lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, obowiązkiem lekarza jest skierowanie osoby objętej obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.ch.z), co oznacza, że jedynie lekarz specjalista może zadecydować o długotrwałym odroczeniu wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. PWIS podniósł, że strona nie przedłożyła zaświadczenia z ww. konsultacji specjalistycznej, które potwierdziło lub wykluczyłoby przeciwskazania do danego szczepienia. Z przedłożonej przez nią kserokopii skierowania do poradni specjalistycznej wystawionego w dniu 22 kwietnia 2024 r. wynika wyłącznie, że małoletnie dziecko zobowiązanego zostało skierowane przez lekarza POZ do Poradni Immunologicznej. W rozpoznaniu lekarskim z 22 kwietnia 2024 r. wpisano "Inne niedobory odporności". Również z dołączonego wydruku z 19 września 2024 r. z systemu [...], tj. historii wizyty z 22 kwietnia 2024 r. w Przychodni Lekarskiej T. (dalej jako: "Przychodnia") wynika, że do przychodni zgłosiła się matka bez dziecka. Jak wynika z w/w historii wizyty, została ona "poinformowana o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych, matka ma wątpliwości co do szczepień dziecka, z wywiadu brak wskazań do odroczenia szczepień, na prośbę matki wydano skierowanie do poradni kwalifikacji szczepień". Brak jest zatem zdaniem organu odwoławczego podstaw do uznania, że w dniu 22 kwietnia 2024 r. szczepienia te zostały odroczone. Zobowiązany nie przedstawił żadnego innego zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych wobec dziecka i odroczenie ich np. na określony czas. Z kolei ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z 18 września 2023 r. wynika, że 24 stycznia 2019 r. pielęgniarka z Przychodni powiadomiła matkę dziecka o obowiązkowych szczepieniach telefonicznie, natomiast matka odmówiła szczepienia. Nadto organ odwoławczy wskazał, że dziecko zobowiązanego w dniu 21 października 2024 r. ukończyło 6 rok życia, więc znajduje się w przedziale wiekowym zakreślonym przez rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym to powinien być zrealizowany obowiązek szczepień wskazany w tytule wykonawczym. W związku z tym obowiązek szczepień jest wymagalny. PWIS stwierdził także, że brak wskazania numeru PESEL strony zobowiązanej w treści upomnienia nie dyskwalifikuje tego dokumentu ani też jego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy wywiódł, że upomnienie stanowi wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przypomnienie o wykonaniu obowiązku i wezwanie do dobrowolnego jego wykonania. Uznał, że skoro zobowiązany nie kwestionuje faktu doręczenia upomnienia, a jego numer PESEL był znany wierzycielowi, gdyż został zamieszczony w tytule wykonawczym, to bezzasadny jest zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W skardze wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając rozstrzygnięciu: 1/ błędną ocenę materiału dowodowego - art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: "k.p.a.", 2/ pominięcie istotnych okoliczności sprawy - art. 78 k.p.a., 3/ naruszenie art. 10 §1 k.p.a. Strona nie została poinformowana o wszczętym postępowaniu, 4/ brak wymagalności obowiązku oraz naruszenie przepisów art. 6, 7, 9 oraz 77 §1 k.p.a., 5/ wadę upomnienia wydanego przez Państwowy Inspektorat Sanitarny, 6/ naruszenie art. 124 §2 k.p.a. - brak uzasadnienia w postanowieniu oraz naruszenie norm art.: 7, 9, 10, 36 §1 i 61 §4 k.p.a., 7/ naruszenie przepisów ustawy o prawach pacjenta, 8/ naruszenie art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, 9/ naruszenie art. 17 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, 10/ obowiązek został spełniony. 11/ naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a. Nadto zgłoszono wnioski dowodowe, tj.: 1/ z rejestru wizyt w przechodni lekarskiej E. z 22 stycznia 2019 r. celem wykazania, że doszło do wizyty lekarskiej w celu przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka, 2/ ze skierowania do Poradni Immunologicznej z 22 kwietnia 2024 r. celem wykazania, że doszło do wizyty lekarskiej w celu przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka, 3/ dowód z badań klinicznych preparatów szczepionkowych na okoliczność wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych, których nie załączono do skargi. Zdaniem strony PWIS pomija bardzo istotną okoliczność sprawy, że 22 kwietnia 2024 r. matka dziecka udała się do Przychodni celem zasięgnięcia opinii lekarskiej dotyczącej dziecka. Lekarz wystawił skierowanie do Poradni Immunologicznej z rozpoznaniem ICD10:D84 Inne niedobory odporności, miejsce: poradnia immunologiczna, zaś do tej pory specjalista, z uwagi na długą kolejkę oczekiwania nie badał dziecka. Zatem, biorąc pod uwagę przepisy prawa, zdrowy rozsądek oraz kwestie karne, należy wstrzymać się z egzekucją w administracji do czasu wydania orzeczenia lekarskiego w tej sprawie przez uprawnionego lekarza. Wydanie skierowania z 22 kwietnia 2024 jest jak najbardziej wynikiem wątpliwości lekarskich co do przesłanek zdrowotnych wykonania szczepienia. Inną ważną okolicznością sprawy jest w ocenie zobowiązanego niewłaściwe doręczenie upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 §3e u.p.e.a. Na upomnieniu inicjującym postępowanie musi być numer PESEL zobowiązanego, zatem skoro takiego numeru w upomnieniu nie było, winno być ono jego zdaniem skierowane do uzupełnienia braków formalnych. Końcowo strona zauważyła, że rodzice, wykonując władzę rodzicielską, muszą stosować się do norm Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, który nakłada na nich obowiązek dochowania należytej staranności m.in. w zakresie zdrowia dziecka. W związku zaś z doniesieniami medycznymi dostępnymi w naukowych periodykach medycznych sygnalizującymi, że w wyniku szczepień u części dzieci może dojść do niepożądanych odczynów poszczepiennych, zobowiązany wraz z drugim rodzicem dziecka wyrażają wątpliwość, czy zastosowanie konkretnie tych szczepionek nie niesie zagrożenia dla zdrowia ich dziecka. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew twierdzeniom skarżącego odpowiada prawu. Zgodnie z art. 33 §1 i §2 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wniesiony w niniejszej sprawie zarzut oparte został na podstawach opisanych w art. 33 §2 pkt pkt 4, 5 i 6 lit. c u.p.e.a. Skarżący wskazał bowiem, m.in. na: wadę upomnienia wydanego przez Państwowy Inspektorat Sanitarny i niewłaściwe w związku z tym doręczenie (brak numer PESEL zobowiązanego), brak wymagalności obowiązku oraz jego spełnienie. Zdaniem sądu zarzuty te nie mają jednak usprawiedliwionych podstaw w okolicznościach niniejszej sprawy, zaś zgromadzony w przez organy materiał dowodowy był wystarczający do oddalenia tych zarzutów. Wymaga przede wszystkim podkreślenia, że obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom zakaźnym wynika wprost z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.ch.z. i dotyczy osób określonych w rozporządzeniu z 27 września 2023 r., w którym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ww. ustawy określono m.in.: (-) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, (-) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, (-) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, (-) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, (-) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych. Wskazać w tym miejscu należy, że w §3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. uregulowano przedział czasu, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia. Natomiast w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia wskazano schematy obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Jednocześnie zgodnie z §8 rozporządzenia z 27 września 2023 r. lekarz przeprowadzający konsultacje specjalistyczną osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, ma obowiązek odnotować w dokumentacji medycznej (tj. w karcie uodpornienia, książeczce szczepień oraz w dokumentacji medycznej zainteresowanego) wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Specjalista powinien również ustalić indywidualny program szczepień, ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek. Ustawodawca pozostawił więc decyzji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (jak zauważył organ odwoławczy) określenie zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i wytycznymi merytorycznymi zawartymi w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, czy szczepienie obowiązkowe może zostać przeprowadzone, a także kiedy powinno zostać przeprowadzone, co tym samym aktualizuje obowiązek wykonania szczepienia. Lekarz sprawozdający organowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej stan zaszczepienia osób objętych przez niego podstawową opieką zdrowotną przekazuje jednocześnie informację o osobach, które pomimo wysłanych do nich powiadomień nie poddały się szczepieniom obowiązkowym w terminach wskazanych w powiadomieniu. W rozporządzeniu z 27 września 2023 r. wśród chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych wymieniono także te, których brak w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych stwierdzono w odniesieniu do dziecka skarżącego, tj. przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu, odrze, śwince i różyczce (vide: §2 pkt 1, 2, 5, 6, 7, 9, 10, 11 i 12 tego rozporządzenia). Dziecko skarżącego znajduje się (jak zauważył organ odwoławczy) w przedziale wiekowym (ur. 21 października 2018 r., a w dniu 21 października 2024 r. ukończyło 6 rok życia) osób objętych obowiązkowymi szczepieniami przeciwko ww. chorobom zakaźnym, o którym mowa w §3 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a-c, pkt 4, pkt 5 lit. a-c, pkt 7 wspomnianego na wstępie tej części rozporządzenia. Zgodnie natomiast ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, stanowiącym załącznik nr 1 do przedmiotowego rozporządzenia, obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciwko tym chorobom obejmuje zarówno szczepienia podstawowe (pkt I), jak i szczepienia przypominające (pkt II). Dziecko skarżącego znajduje się w przedziale wiekowym, w którym podawane są ww. obowiązkowe szczepienia ochronne (czego strona nie kwestionuje). W tytule wykonawczym z 28 lutego 2024 r. wierzyciel prawidłowo zatem oznaczył, że obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.ch.z. oraz §2 pkt 1, 2, 5, 6, 7, 9, 10, 11 i 12, jak również §3 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 rozporządzenia z 29 września 2023 r. Natomiast powołane przez stronę w skardze przepisy art. 17 ust. 2 i 4 u.z.ch.z., stanowiące, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem lekarskim i wydaniem stosownego zaświadczenia, jak trafnie podniósł PWIS w zaskarżonym postanowieniu nie są przepisami, z których bezpośrednio wynika egzekwowany obowiązek, a jedynie wskazują na sposób jego realizacji. Należy także podzielić stanowisko organu odwoławczego, że brak wskazania numeru PESEL zobowiązanego w treści upomnienia (podstawa zarzutu ujęta w pkt 5 skargi) nie dyskwalifikuje tego dokumentu ani też jego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie dane zawarte w upomnieniu pozwalają na zidentyfikowanie zobowiązanego. Ponadto jak zauważył organ odwoławczy stanowi on wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, czyli jest przypomnieniem o wykonaniu obowiązku i wezwaniem jednocześnie do dobrowolnego jego wykonania (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2024, sygn. akt II GSK 1170/23). Z akt wynika natomiast, że upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu 5 stycznia 2024 r. (czego strona nie kwestionuje). Z treści upomnienia wynika ponadto, że poza numerem PESEL zobowiązanego, upomnienie to posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany bowiem został wskazany w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić o kogo konkretnie chodzi. Oceniając skuteczność upomnienia należy wziąć też pod uwagę, że działania organu sygnalizujące konieczność realizacji obowiązku szczepień były podejmowane już od 2022 r. (pisma z: 15 czerwca, 4 sierpnia, 3 października, 22 listopada 2023 r.). Zatem strona miała świadomość ciążących na niej obowiązków. Ta świadomość występowała nawet wcześniej, już od 2019 r. (o czym świadczy pismo Przychodni z 18 września 2023 r.). Skarżący wiedział zatem, jaki organ i w jakiej sprawie do niego występuje, a w konsekwencji, że doręczone mu upomnienie nie jest pomyłką. Upomnienie zawiera jednak przede wszystkim prawidłowe dane osobowe skarżącego, to jest jego imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania. Nie zachodzą zatem w ocenie sądu wątpliwości co do osoby zobowiązanego. Innymi słowy, co do tożsamości podmiotu zobowiązanego. Jak wskazał też PWIS w odpowiedzi na skargę, zobowiązany nie kwestionuje faktu doręczenia upomnienia, a co więcej, że numer PESEL był znany wierzycielowi, co znajduje swoje potwierdzenie w jego zamieszczeniu w tytule wykonawczym, to nie ma podstaw, aby zasadnie można było podważać brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz jego skuteczność, (por. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2029/23). Zgodnie zaś z art. 26 §5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego, co miało miejsce wraz z doręczeniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w dniu 26 marca 2024 r. Odnośnie natomiast do podstawy zarzutu spełnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku szczepienia (pkt 4 i 10 skargi) należy wskazać, że dziecko skarżącego nie zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym (zgodnie ze schematem szczepień). Tymczasem, jak już podano, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom zakaźnym obejmuje zarówno szczepienia podstawowe (tak jak w tej sprawie), jak i szczepienia przypominające. Aktualny pozostaje zatem obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, będący przedmiotem egzekucji administracyjnej w kontrolowanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że matka dziecka 18 stycznia 2024 r. stawiła się z dzieckiem w przychodni. W trakcie wizyty przeprowadzono badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień przeciw chorobom zakaźnym (dawek przypominających). Po wykluczeniu przeciwwskazań do szczepienia wydane zostało zaświadczenie obejmujące wskazanie daty i godziny przeprowadzonego badania. Pomimo braku przeciwwskazań nie poddano dziecka szczepieniu. Skoro zaś skarżący nie przedstawił żadnego innego zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych wobec dziecka, to obowiązek szczepień jest wymagalny. Z kserokopii skierowania do poradni specjalistycznej wystawionego w dniu 22 kwietnia 2024 r. (wbrew twierdzeniu strony) wynika wyłącznie, że małoletnie dziecko zobowiązanego zostało skierowane przez lekarza POZ do Poradni Immunologicznej (w rozpoznaniu lekarskim wpisano "Inne niedobory odporności"). Jednocześnie, jak zauważył organ odwoławczy z dołączonego wydruku z 19 września 2024 r. z systemu [...] tj. historii ww. wizyty z 22 kwietnia 2024 r. wynika, że do przychodni zgłosiła się matka bez dziecka. Z historii wizyty wynika też, że: (-) została ona poinformowana o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych, (-) miała wątpliwości co do szczepień dziecka, (-) z wywiadu brak wskazań do odroczenia szczepień, (-) na prośbę strony wydano skierowanie do poradni. W aktach sprawy znajduje się również inny dokument z Poradni lekarza POZ z 26 stycznia 2021 r. gdzie z rozpoznania "Potrzeba szczepienia skojarzonego przeciwko innym kilku chorobom zakaźnym" oraz wywiadu wynika, że: "(...) ZALECENIA: (...) Dziecko zdrowe, może być szczepione. Zaproponowano szczepionkę (...) – matka nie wyraża zgody.". A jak wskazuje się w orzecznictwie obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia (por. wyrok NSA z 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 957/24). A zatem, brak stwierdzenia przez lekarza przeprowadzającego konsultację specjalistyczną długotrwałych przeciwwskazań do szczepienia (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) oznacza, że samo stawienie się na badanie kwalifikacyjne i skierowanie dziecka przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do konsultacji specjalistycznych nie może być jeszcze uznane za odroczenie czy wykonanie obowiązku szczepień (jak próbowała to zrobić matka dziecka w Przychodni). Ponadto strona, jak słusznie podniósł PWIS, nie przedłożyła zaświadczenia z w/w konsultacji specjalistycznej, które potwierdziłoby lub wykluczyłoby przeciwskazania do danego szczepienia, a tylko taki dokument mógłby spowodować nieaktualność wcześniejszych ustaleń, że dziecko skarżącego kwalifikuje się szczepień i nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań. W myśl bowiem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego (z którego wynika taki obowiązek) jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Wskazać również należy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia powoduje, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Należy też pamiętać, że to na opiekunie prawnym (rodzicach) spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Powyższe wskazuje, że działania matki dziecka miały jedynie pozorować wypełnienie obowiązków ustawowych dotyczących obowiązku szczepienia. Sama strona ani nie zgłosiła się do lekarza na badanie ani na szczepienie dziecka, co jak słusznie podniósł organ jednoznacznie świadczy o braku zamiaru zaszczepienia dziecka. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył też (jak już wspomniano wcześniej) zaświadczenia z w/w konsultacji specjalistycznej, które potwierdziłoby lub wykluczyłoby przeciwskazania do szczepienia. A z art. 17 ust. 3 u.z.ch.z. wprost wynika, że obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny, liczone od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu wystawionym przez lekarza. Zatem egzekwowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu. Słusznie zatem przyjęto, że nie można faktem nieprzeprowadzenia badania dziecka, na które nie zgłoszono się z dzieckiem, uzasadniać niewykonalność szczepienia. Należy w tym miejscu przywołać treść pisma (oświadczenia) przychodni z 18 września 2023 r.: "(...) dziecko B. M. (...) nie był w Przychodni badany celem kwalifikacji do szczepienia z uwagi na niezgłoszenie się do przychodni celem szczepienia, tj. nie był na badaniu kwalifikacyjnym do szczepień w naszej przychodni. Dziecko zostało zapisane do Przychodni z Przychodni E., skąd otrzymaliśmy kartę szczepień z adnotacją o uchylaniu się od szczepień i zgłoszeniu do PSSE 24.01.2019 r. Pielęgniarka szczepień powiadomiła matkę o obowiązkowych szczepieniach telefonicznie, matka odmówiła szczepienia.". Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględniania zarzutu naruszenie art. 10 §1 k.p.a. (pkt 3 skargi), z uwagi na to, że strona nie została poinformowana o wszczętym postępowaniu. Przede wszystkim zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony, a nie jest rolą sądu doszukiwanie się motywów stawianych w skardze zarzutów. Ponadto strona nie wykazała, że uchybienie to miało jakikolwiek wpływ na prawidłowość przyjętego rozstrzygnięcia. Przy tym, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, koniecznym jest wykazanie, że jej naruszenie uniemożliwiło skarżącemu przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania odwoławczego, zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) należy oceniać z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 329/22). Zdaniem sądu na akceptację nie zasługiwały również zarzuty naruszenia: (-) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego; (-) art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności sprawy; (-) art. 6, art. 7, art. 9 oraz art. 77 §1 k.p.a.; (-) art. 124 §2 k.p.a. – z uwagi na brak uzasadnienia w postanowienia; (-) art. 36 §1 i art. 61 §4 k.p.a. (pkt. 1, 2, 4 w zakresie dotyczącym naruszenia art. 6, art. 7, art. 9 oraz art. 77 §1 k.p.a. i 6 skargi). Również w tym przypadku skarżący przedmiotowych zarzutów nie uzasadnił. Niemniej jednak w ocenie sądu w sprawie zgromadzono materiał dowodowy, który uprawniał PWIS do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wbrew zarzutowi naruszenia art. 77 §1 k.p.a.). Trudno też (wbrew twierdzeniu strony) uznać aby ocena tego materiału była błędna oraz, że organ pominął w sprawie istotne okoliczności (skoro wykazano bezsprzecznie, na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, że strona pomimo ciążącego na niej obowiązku) nie poddała dziecka zarówno kwalifikacji przed szczepieniem, jak i samemu procesowi szczepienia. Nie przedłożyła również zaświadczenia z konsultacji specjalistycznej (na którą się powołuje), które potwierdziłoby lub wykluczyłoby przeciwskazania do danego szczepienia. W ocenie sądu jej działania miały jedynie charakter pozorowania prawidłowości postępowania w tej sprawie, a faktycznie była to próba uniknięcia wykonania obowiązku szczepienia dziecka, pomimo braku wykazania jakichkolwiek przeciwskazań do takiej procedury medycznej. Uwzględniając szczegółową treść zaskarżonego rozstrzygnięcia (zawierającą wszystkie wymagane prawem elementy), trudno uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 124 §2 k.p.a. Wobec powyższego trudno też uznać, że doszło do naruszenia wskazywanych w skardze zasad: praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz informowania stron (art. 9 k.p.a.). Niewielkie bo kilkudniowe odstępstwo w zakresie terminu do załatwienia sprawy (art. 35 §3 k.p.a.) w ocenie sądu nie stanowi uchybienia, które miałoby jakikolwiek wpływ na prawidłowość przyjętego rozstrzygnięcia. Należy też pamiętać, że przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia (co nie miało miejsca w tej sprawie) oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny. Strona mogła też skorzystać z instytucji ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., czego nie uczyniła. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 61 §4 k.p.a., z którego wynika, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 26 §1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne (i to ten przepis jest kluczowy w tym zakresie) wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (co miało w tej sprawie miejsce 25 marca 2024 r.). Wobec powyższego właściwy organ dokonał prawidłowej identyfikacji i zawiadomił stronę postępowania (czego skarżący przecież nie neguje biorąc udział w tym postępowaniu). Analogicznej treści tytuł wykonawczy został również skierowany do matki dziecka (co jest sądowi wiadomo z urzędu). W ocenie sądu nie zasługują również na akceptację pozostałe zarzuty skargi (pkt 7, 8, 9 i 11 skargi). Strona ich bowiem w ogóle nie uzasadniła, a nie jest rolą sądu doszukiwanie się stawianych w skardze zarzutów. Jednocześnie sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony zawartego w skardze. Zgodnie z art. 106 §3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek zawiera nieuwierzytelnione kserokopie dokumentów. W orzecznictwie uznaje się natomiast, że kopie dokumentu są uznawane za dowód wyłącznie wtedy, gdy są uwierzytelnione. Przy czym należy podkreślić, że status dokumentów mają jedynie ich oryginały i to one stanowią właściwy środek dowodowy (por. uchwała SN z 29 marca 1994 r., sygn.. akt III CZP 37/94; wyrok NSA z 21 września 1999 r., sygn. akt III SA 7375/98, czy też wyroku WSA w Krakowie: z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 784/21; z 8 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1531/21, z 10 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 540/24. Wskazać też trzeba, że dowód objęty punktem 2 wniosku znajduje się w aktach sprawy, zaś dokumentów objętych punktem 1 i 3 strona nie dołączyła. Ponadto przedłożone dokumenty muszą mieć walor dowodów uzupełniających i przy założeniu, że są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (co w tej sprawie nie miało miejsca). Sąd nie zastępuje ponadto organów w prowadzeniu postępowania i rozstrzyganiu danej sprawy (nie jest też III instancją), a tego typu dowody winny być przedkładane na etapie toczącego się postępowania administracyjnego a nie postępowania sądowego. Trzeba też pamiętać, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 §3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze podatkowej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może też zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe. W świetle powyższych argumentów brak było podstaw do uznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec niewykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. W związku z powyższym sąd nie znalazł również podstaw do umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.