II SA/Ol 970/13

WyrokWSA w Olsztynie2014-02-11

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak, Dorota Radaszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która odmówiła przyjęcia propozycji pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, może być uznana za osobę, która "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniającej do specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w kontekście art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd stwierdził, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która odmawia podjęcia pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Skutki prawne utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu odmowy podjęcia pracy z przyczyn opiekuńczych są tożsame z rezygnacją z zatrudnienia, co jest zgodne z celem świadczenia, jakim jest wsparcie osób rezygnujących z aktywności zawodowej na rzecz opieki.
Stan faktyczny
Skarżąca D.S. wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad mężem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jej ostatni stosunek pracy ustał w 1994 r., a mąż uzyskał znaczny stopień niepełnosprawności dopiero w 2010 r. Skarżąca argumentowała, że od 1994 r. nie mogła podjąć pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem, a w 2008 r. została wyrejestrowana z urzędu pracy z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, co było spowodowane opieką nad mężem i chorą matką.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 11 czerwca 2013 r. D.S. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem M.S., wobec którego orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, oraz który wymaga pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Do wniosku załączono świadectwo pracy oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu wniosku, działająca z upoważnienia Burmistrza Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] orzekła o odmowie przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem M.S. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013 r. poz. 3) oraz art. 104, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267). W uzasadnieniu zacytowano przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazano, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje tylko wyłącznie osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki. Natomiast krąg osób zobowiązanych do alimentacji należy ustalać w oparciu o art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a w miarę potrzeby także wychowania (obowiązek alimentacji) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawczyni sprawuje osobistą opiekę nad mężem, który z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej opieki ze strony innych osób. Ustalono także, że wnioskodawczyni nie pracuje, zaś ostatni stosunek pracy ustał z dniem [...] 1994 r. z powodu wygaśnięcia umowy o pracę. Nadto z przesłanego raportu SEPI wynika, że w okresie od [...] 1994 r. do [...] 2008 r. z przerwami strona była zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna. Nadto w okresie od 1 marca 2010 r. do 31 kwietnia 2012 r. i od 1 maja 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. decyzją SKO zostało wnioskodawczyni przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Stwierdzono, że w obecnym stanie prawnym treść art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przeciwieństwie do zapisu w art. 17 ust. 1 tej ustawy pozwala na przyznanie świadczenia jedynie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej a nie obejmuje już sytuacji, kiedy osoba taka nie podejmuje już zatrudnienia z powodu sprawowanej opieki. Ustalono zatem, że w tej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż strona nie wykonuje pracy od [...] 1994 r., natomiast mąż znacznym stopniem niepełnosprawności legitymuje się od dnia [...] 2010 r., przy czym po utracie zatrudnienia strona była zarejestrowana jako bezrobotna do [....] 2008 r. Poza tym obowiązek alimentacyjny obciąża w pierwszej kolejności na mocy art. 128 k.r.i.o. krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zatem wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia a co najwyżej nie podjęła tego zatrudnienia oraz brak jest związku pomiędzy sprawowaną opieką a rezygnacją z zatrudnienia. Od decyzji tej D.S. złożyła odwołanie wnosząc o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, gdyż wcześniejszą decyzją z dniem 1 lipca 2013 r. wygaszono jej decyzję przyznającą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na czas nieokreślony. Z tego powodu złożyła nowy wniosek i spełnione zostało w jej rodzinie kryterium dochodowe, natomiast stawiany jest jej zarzut, że powinna pracować i w związku z opieką nad mężem powinna zrezygnować z tej pracy lecz jej ostatnia praca ustała w wyniku likwidacji sklepu przez pracodawcę. Była następnie zarejestrowana jako bezrobotna. W 1996 r. mąż przeszedł trzecią operację kręgosłupa i od tego momentu stan jego zdrowia uległ pogorszeniu. Nie mogła już podjąć zatrudnienia, gdyż musiała podjąć się stałej opieki nad mężem. Kilkakrotnie proponowano jej podjęcie zatrudnienia lecz z powodu konieczności opieki nad mężem nie mogła przyjąć pracy i z tego też powodu została decyzją Starosty z dniem [...] 2008 r. wyrejestrowana z rejestru osób bezrobotnych, jako powód podano brak gotowości podjęcia zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia wskazano, że z dniem 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), która wprowadziła nowe zasady dotyczące przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego oraz w art. 16a ust. 1 i nast. ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzająca nową instytucję pomocy tj. specjalny zasiłek opiekuńczy. Przytoczono treść tego przepisu, jak również wskazano, że mąż wnioskodawczyni M.S. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] został zaliczony do osób niepełnosprawnych na stałe, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] 2010 r., zaś niepełnosprawność istnieje od [...] 1989 r. Z zebranego materiału wynika, że wnioskodawczyni nie pozostaje w zatrudnieniu od dnia [...] 1994 r., natomiast do [...] 2008 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku bądź bez. Łączny dochód rodziny w 2011 r. wyniósł 8.241, 50 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 343,40 zł. Ustalono, że w sprawie tej nie występują negatywne przesłanki do przyznania świadczenia określone w art. 16a ust. 8 ustawy. Poza sporem pozostaje również kwestia sprawowania codziennej opieki nad mężem. Nie spełniona została natomiast przesłanka rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, gdyż odwołująca się nie pracuje od [...] 1994 r., natomiast niepełnosprawność męża datuje się od [...] 1989 r. a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności od dnia [...] 2010 r., a więc w okresie pozostawania wnioskodawczyni bez pracy. Na tę decyzję D.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w całości. Zarzuciła, że podjęte rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Po raz kolejny przedstawiła okoliczności, które spowodowały, że nie mogła dalej pracować od [...] 1994 r., gdy mąż był po drugiej operacji kręgosłupa i potrzebował jej opieki. Podkreśliła, że będąc zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż tego wymagał MOPS w K. do otrzymania jakiejkolwiek pomocy, w dniu 19 lutego 2008 r. odmówiła przyjęcia pracy, gdyż opiekowała się mężem z I grupą inwalidzką oraz 80-letnią chorą matką i z tego powodu została wyrejestrowana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2012 r. Dz.U. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie zasad postępowania, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego tj. art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2006 r. Dz.U. Nr 139, poz. 992, ze zm) poprzez błędną wykładnię w zakresie pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia". Organ odwoławczy uznał bowiem, że skoro ostatnie zatrudnienie skarżącej ustało w związku z wygaśnięciem umowy o pracę, to w takim przypadku nie może być mowy o rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]., w którym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od [...] 1989 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności od dnia [...] 2010 r. Przede wszystkim należy wskazać, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowił art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) dalej: u.ś.r., który został wprowadzony do ustawy na skutek ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) zwanej dalej: ustawą zmieniającą z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2013 r. Przepisem tym ustawodawca do porządku prawnego wprowadził nowe świadczenie tj. specjalny zasiłek opiekuńczy, które zostało obwarowane licznymi warunkami. I tak stosownie do art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Istota sporu pomiędzy skarżącą a organem odwoławczym sprowadza się do uznania przez organy orzekające w sprawie, że skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia tj. przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wprawdzie w decyzji organu I instancji zawarto również stwierdzenie, że w stosunku do wnioskodawczyni nie znajduje zastosowania regulacja wynikająca z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którą obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, lecz organ odwoławczy nie podzielił tego poglądu. Organy orzekające w tej sprawie przyjęły zgodnie, że ostatni okres zatrudnienia skarżącej ustał z dniem [...] 1994 r. na skutek upływu okresu, na jaki umowa została zawarta, a zatem zatrudnienie to nie ustało na skutek rezygnacji w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, skoro od dnia [...] 1994 r. do [...] 2008 r. z przerwami skarżąca była zarejestrowana jako bezrobotna, natomiast niepełnosprawność męża istnieje od [...]1989 r., zaś znaczny stopień niepełnosprawności męża ustalono od [...] 2010 r. a więc już w okresie pozostawania wnioskodawczyni bez pracy. W takim przypadku brak jest możliwości przyznania wnioskowanego zasiłku pomimo ustalenia w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że skarżąca sprawuje całodobową opiekę nad mężem będącym osobą z ograniczoną możliwością poruszania się, gdyż przemieszcza się przy pomocy kul w domu, przy którym musi wykonywać wszelkie czynności pielęgnacyjno-higieniczne, gdyż nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez żony. W tym miejscu należy wskazać, że błędne jest przekonanie organu odwoławczego, że dla uznania, iż określona osoba rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności musi nastąpić określony sposób zakończenia umowy o pracę lub rezygnacja z innej pracy zarobkowej i nie jest to ta forma, która miała miejsce w niniejszej sprawie tj. wygaśnięcie umowy o pracę. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawodawca w art. 16a ust. 1 u.ś.r. poza wskazaniem przesłanki, że osoba musi rezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie wskazał bardziej szczegółowych wymogów co do przyjęcia, że w danych okolicznościach ma miejsce rezygnacja z zatrudnienia. O tym, czy w określonym stanie faktycznym organ przyjmie spełnienie warunku, że osoba rezygnuje z zatrudnienia będą stanowiły okoliczności faktyczne sprawy, z których wynikać będzie faktyczny związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Organy obu instancji w niniejszej sprawie przyjęły, że skarżąca od dnia [...]1994 r. jest bierna zawodowo, a zatem w takim przypadku nie jest możliwe wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Inaczej mówiąc pomimo ustalenia, że skarżąca od dłuższego czasu, gdyż w poprzednim stanie prawnym miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na męża, które wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r., pomaga mężowi i sprawuje nad nim całodobową opiekę z uwagi na znaczny stopień jego niepełnosprawności, to wobec niepozostawania w zatrudnieniu lub nie wykonywaniu innej pracy zarobkowej, brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca rezygnuje z ww. form aktywności zawodowej w celu konieczności sprawowania stałej opieki nad mężem. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób niepełny oceniły materiał dowodowy, tym samym nie można przyjąć, że wyjaśniony został stan faktyczny będący podstawą podjętych rozstrzygnięć. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty z dnia [...] o utracie przez skarżącą z dniem [...] 2008 r. statusu osoby bezrobotnej z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ podjął takie rozstrzygniecie wobec faktu, że w dniu [...] 2008 r. skarżąca otrzymała propozycję pracy w Sklepie [...] lecz propozycji tej pracy nie przyjęła informując na piśmie, że ponieważ opiekuje się 80-letnią chorą matką oraz mężem, który ma orzeczoną I grupę inwalidzką nie może podjąć tej pracy. Stwierdzono, że konieczność sprawowania opieki nad chorymi i niepełnosprawnymi osobami czyni niemożliwym nadal posiadanie statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu ta okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem winna zostać poddana wszechstronnej ocenie organu odwoławczego w rzeczonej sprawie. W tym kontekście należy bowiem wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych podług poprzednio obowiązującego tj. do dnia 1 stycznia 2013 r. stanu prawnego, a dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego stwarzało możliwość przyznania go osobie bezrobotnej (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2008 r. sygn.. akt I OSK 1758/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa. gov.pl). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, wypracowane na gruncie dotychczasowych przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego sposoby wykładni przepisów regulujących zasady uzyskania prawa do tego świadczenia wydają się być również aktualne w procesie wykładni przepisów dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego, skoro celem obu tych świadczeń jest wsparcie finansowe - rekompensata Państwa wobec osób, które z uwagi na potrzebę sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność - nie pozostają w zatrudnieniu lub nie wykonują innej pracy zarobkowej. Ustawodawca wprowadzając od dnia 1 stycznia 2013 r. obok świadczenia pielęgnacyjnego specjalny zasiłek opiekuńczy, w którym dla osoby podejmującej się opieki określił wymóg jedynie rezygnacji z zatrudnienia - art. 16a ust. 1 u.ś.r. - jednocześnie, w art. 16a ust. 8 tej ustawy enumeratywnie określił przypadki (podmioty), którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o ten zasiłek, to z pewnością takie zastrzeżenie uczyniłby prawodawca w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Ga 550/13, dostępna w CBOSA). Z tego powodu należy przyjąć, że tak jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, tak samo w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba zarejestrowana w urzędzie pracy ma prawo ubiegać się o przyznanie tego świadczenia. Oznacza to, że pojęcie "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym posłużono się w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy wykładać szeroko, tj. mając na uwadze realia, w których znajduje się osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy. Podkreślić pozostaje, że "bezrobotnym" zgodnie z definicją legalną określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 674) jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, którą cechuje m.in. gotowość do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. W tej sytuacji należy ocenić czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która otrzymuje propozycje pracy i z niej rezygnuje z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą chorą i niepełnosprawną nie rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem pozbawia się (choć potencjalnie) możliwości uzyskania i wykonywania pracy. Potwierdza to analiza art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego jasno wynika, że uzyskanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego pozbawia osobę zarejestrowaną jako bezrobotną tego statusu, a w konsekwencji pozbawia taką osobę uzyskania za pośrednictwem urzędu pracy zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), co należy w takim przypadku utożsamiać z pojęciem "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", o którym mowa w art. 16 a ust. 1 u.s.r. Należy uwzględnić skutki wyłączenia możliwości uzyskania zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy i skutki samodzielnej decyzji o rezygnacji z zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania stałej osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną – są one w istocie takie same, co oznacza, że dana osoba nie wykonuje pracy zawodowej, gdyż czas ten poświęca opiece nad osobą niepełnosprawną. Reasumując należy wskazać, że literalne odczytywanie art. 16a ust. 1 u.ś.r. polegające na przyjęciu, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenie to przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, li tylko w przypadku rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy nie jest do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że Kolegium pomijając fakt zarejestrowania skarżącej jako osoby bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. i sposób utraty statusu osoby bezrobotnej z uwagi na wskazane w decyzji dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej przyczyny, w sposób niepełny rozpatrzyło materiał dowodowy, czym naruszyło art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), a ponadto dokonało błędnej wykładni art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji winien dokonać oceny stanu faktycznego, według wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz mieć na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą to wykładnią jest związane z mocy art. 153 ustawy ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło