II SA/Ol 980/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2016 r. wniosku S. T. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 7 października 2015r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu granic gospodarstwa rolnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 12 sierpnia 2015r. Z. T., działając w imieniu ojca S. T., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia "[...]" o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]" nr "[...]" w części dotyczącej zatwierdzenia na rzecz S. T. granic gospodarstwa rolnego Nr "[...]", położonego – w dniu wydania decyzji - na obszarze wsi M. G.R.N. M.. Do skargi strona skarżąca załączyła potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na mocy zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 września 2015r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: złożenie dwóch egzemplarzy odpisów skargi, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oraz uzupełnienia wpisu sądowego od wniesionej skargi o kwotę 100 zł. Wezwania doręczone zostały pełnomocnikowi w dniu 14 września 2015r. W dniu 15 września 2015r. pełnomocnik przesłał tutejszemu Sądowi wymagane odpisy skargi oraz kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przed notariuszem, którym S. T. i I. T. udzielili swojemu synowi Z. T. pełnomocnictwa do reprezentowania przed wszystkimi sądami, organami administracji rządowej i samorządowej oraz osobami fizycznymi i prawnymi w sprawie toczącej się przed WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 463/04. Zaznaczył, że oryginał pełnomocnictwa znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Wyznaczony termin do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 100 zł upłynął bezskutecznie. Postanowieniem z dnia 7 października 2015r. tutejszy Sąd odrzucił skargę i zwrócił stronie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedłożone przez pełnomocnika umocowanie dotyczy tylko przedmiotu postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 463/04. Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia 5 maja 2005r. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia "[...]" r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody z dnia "[...]" r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z "[...]" r. o wykonaniu aktu nadania na rzecz J. T. prawa własności gospodarstwa o powierzchni 1,39 ha. WSA w Warszawie rozstrzygnął, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w trybie nadzwyczajnym było Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W najkorzystniejszym dla strony ujęciu można byłoby ewentualnie przyjmować, że przedłożone pełnomocnictwo dotyczy umocowania do dochodzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" r. o wykonaniu aktu nadania. Niniejsza skarga dotyczy zaś stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, ale z dnia "[...]"r. o ustaleniu granic gospodarstwa. Sąd wskazał, że są to odrębne decyzje, chociaż dotyczą tego samego gospodarstwa. Każda z wymienionych decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wymaga odrębnego postępowania nadzwyczajnego, a następnie odrębnego postępowania sądowego. Skoro pełnomocnictwo zostało wyraźnie ograniczone do przedmiotu postępowania o konkretnie wyszczególnionej sygnaturze sądowej, a przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być tylko konkretny akt administracyjny, to nie sposób przyjąć, że przedłożone pełnomocnictwo upoważnia do prowadzenia wszelkich spraw administracyjnych dotyczących tego gospodarstwa. Tym samym z przedłożonego przez Z. T. dokumentu nie wynika, aby był on osobą uprawnioną do złożenia skargi w niniejszej sprawie w imieniu S. T. Sąd uznał, że okoliczność ta obliguje do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi. Niezależnie od powyższego Sąd uwzględnił, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., wobec nieuiszczenia wpisu w wymaganej wysokości 200 zł, a jedynie w kwocie 100 zł. Mimo prawidłowo doręczonego wezwania, w którym wyraźnie wskazano, że wymagane jest uzupełnienie wpisu o kwotę 100 zł oraz zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku, strona skarżąca zaniechała tego obowiązku. Postanowienie to doręczone zostało S. T. w dniu 16 października 2015r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. W dniu 22 października 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła korespondencja do sprawy II SA/Ol 980/15, bez pisma przewodniego. Z koperty adresowej nadanej w dniu 21 października 2015r. wynikało, że nadawcą jest S. T., a przesyłka zawierała pełnomocnictwo udzielone przed notariuszem w M. w dniu 20 października 2015r. przez S. T. i I. T. synowi Z. T. do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu każdego z małżonków. W dniu 21 października 2015r. na koncie tutejszego Sądu odnotowany został też wpływ kwoty 100 zł od S. T., wpłaconej w dniu 21 października 2015 w urzędzie pocztowym. Pismem procesowym z dnia 17 lutego 2016r. S. T., reprezentowany przez Z. T., wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie wraz z zażaleniem na to postanowienie. Pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 10 lutego b.r. zmartwiony długim oczekiwaniem na decyzję Sądu, zadzwonił do informacji sądowej i dowiedział się o odrzuceniu skargi i przesłaniu tego postanowienia ojcu. Zadzwonił do ojca, który potwierdził powyższe i podał, że przesłał nowe pełnomocnictwo oraz dokonał opłaty 100 zł. Poprosił ojca o przesłanie mu otrzymanych pism. Pełnomocnik nie zgodził się z oceną Sądu co do nieuzupełnienia braku formalnego w zakresie pełnomocnictwa. Podniósł, że przesłane pełnomocnictwo, zgodnie z art. 39 p.p.s.a. powinno z samego prawa obejmować umocowanie również do przedmiotowej skargi, gdyż udzielone było w związku z prowadzonym procesem unieważnienia wykonania aktu nadania, na które składały się dwie decyzje Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z "[...]"r. i z dnia "[...]", o której mowa w niniejszej skardze. Zarzucił, że Sąd nie doręczył mu postanowienia. Natomiast z racji tego, że był autorem skargi, powinien otrzymać postanowienie albo chociaż zostać poinformowany, że Sąd nie uznał go za pełnomocnika i postanowienie zostało wysłane do strony. Podniósł, że ojciec z racji wieku (86 lat) i podupadłego zdrowia nie był w stanie ocenić treści pisma i zobowiązań, jakie z niego wynikają. Wyrywkowo zapamiętał tylko pewne hasła i na nie zareagował, wysyłając pełnomocnictwo i dokonując wpłaty. Zważył też, że jeśli Sąd uznał Z. T. za osobę nieuprawnioną do reprezentowania S. T., to ojciec jako strona powinien był zostać powiadomiony o wadliwym złożeniu skargi, bądź wezwany do jej uzupełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Analizując spełnienie pierwszego z wymienionych warunków Sąd uwzględnił, że skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jak podał, w dniu 10 lutego 2016r. Z przedmiotowym wnioskiem wystąpił zaś w dniu 17 lutego 2016r. (data nadania pocztowego). W związku z tym należało przyjąć, że skarżący zachował termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku. Zważyć należy bowiem, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (tak: NSA w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II OZ 779/10, publ. w LEX nr 663839). W niniejszej sprawie skarżący sprecyzował zaś swój zamiar w zakreślonym 7-dniowym terminie. Nie można jednak uznać, że uchybienie przez S. T. terminowi do wniesienia zażalenia było przez niego niezawinione. Skarżący własnoręcznie pokwitował odbiór postanowienia z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia w dniu 16 października 2016r. Następnie podjął działania, z których wynika, że zrozumiał treść postanowienia. Uzupełnienie braków formalnych skargi po jej odrzuceniu nie mogło jednak odnieść zamierzonego skutku, gdyż zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może nastąpić tylko na wniosek strony. Obecnie skarżący domaga się przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, zarzucając, że postanowienia nie doręczono pełnomocnikowi, a strona z powodu podeszłego wieku i stanu zdrowia nie zrozumiała pouczenia. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zważyć należy, że skarga została odrzucona z dwóch powodów, tj. nieudokumentowania posiadania pełnomocnictwa oraz braku uiszczenia wymaganego wpisu. W prawidłowym trybie pełnomocnik został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi. Jednak przedłożył dokument, który nie pozwalał uznać go za umocowanego do działania w imieniu ojca w niniejszej sprawie. Prawidłowość tego ustalenia potwierdza fakt sporządzenia przed notariuszem dopiero w dniu 20 października 2016r., a więc po odrzuceniu skargi, pełnomocnictwa ogólnego dla syna Z. T. Skoro w dacie wydania postanowienia przez Sąd brak było podstaw do przyjęcia, że Z. T. posiada umocowanie do reprezentowania ojca, to konsekwentnie postanowienie należało doręczyć osobiście S. T., w imieniu którego skarga została wniesiona, aby miał możliwość zapoznania się ze stanem sprawy i podjęcia stosownych działań. Poza tym strona nie uwiarygodniła w żaden sposób, że z powodu wieku lub stanu zdrowia ma ograniczone zdolności poznawcze, które uniemożliwiły jej wniesienie zażalenia w terminie. Same twierdzenia strony, niepoparte żadnymi dokumentami źródłowymi obrazującymi stan zdrowia skarżącego, nie mogą przekonywać o braku winy w uchybieniu terminu. Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. Z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W warunkach niniejszej sprawy nie można stwierdzić wystąpienia takich okoliczności. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego. W tym stanie rzeczy, należało postanowić jak w sentencji.