II SAB/Ol 104/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi B.P. na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w udzieleniu informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz pełnomocnika skarżącej – radcy prawnego E. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W dniu "[...]" B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy w "[...]" w udzieleniu informacji publicznej w związku z jej wnioskiem z dnia "[...]". Podała, że do dnia "[...]" nie otrzymała od organu żadnej odpowiedzi, jak też informacji o terminie załatwienia jej sprawy. Do skargi dołączył swój wniosek z dnia "[...]" skierowany do organu, w którym - powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej - zwróciła się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy w "[...]" o przesłanie wszelkiej dokumentacji, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, na podstawie której Kierownik GOPS w "[...]" oraz komisja socjalna odmówiły jej przyznania bezzwrotnej pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz odmówiły umorzenia części niespłaconej pożyczki z tego funduszu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy w "[...]" wniosła o jej oddalenie. Podniosła, że żądanych dokumentów nie wydano skarżącej przez przeoczenie, bowiem już "[...]" (czyli 2 dni po otrzymaniu wniosku skarżącej) do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z propozycją spłaty pozostałej części pożyczki mieszkaniowej. W wyniku prowadzonej korespondencji strony zawarły w tej kwestii porozumienie w dniu "[...]", a w związku z tym sprawę te uznano za uregulowaną. Jednakże żądane dokumenty zostały doręczone skarżącej wraz z pismem z dnia "[...]". Wyjaśniono kwestie związane z zatrudnieniem skarżącej i udzielanych jej pożyczek, a także ich spłaty oraz opisano korespondencję prowadzoną ze skarżącą. Wskazano, że na wnioski skarżącej organ odpowiadał niezwłocznie wskazując przyczyny podjętych decyzji, a wszelkie dokumenty skarżącej doręczano. Jeśli nawet nastąpiło to z opóźnieniem, to nie spowodowało żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącej, czy tez jakiegokolwiek uszczerbku. Wyjaśniono, że GOPS w "[...]" jest małym ośrodkiem, niezatrudniającym pracowników tylko do czynności administracyjnych, a w natłoku spraw mogło dojść do przekroczenia terminu lecz nie było ono zamierzone ani celowe. W piśmie z dnia "[...]" skarżąca wyjaśniła, że w momencie złożenia przez nią skargi otrzymała od byłego pracodawcy kserokopie jej podań z adnotacjami na odwrocie. Podała, ze przedmiotem skargi był fakt nieudzielenia jej informacji publicznej w sprawie stanowiska Komisji i Kierownika GOPS w sprawie odmowy udzielenia jej pożyczki oraz umorzenia niespłaconej części pożyczki, a nie kwestia zawartej ugody. Podała, ze były pracodawca utrudniał jej dostęp do dokumentacji związanej z udzielaniem pomocy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Podniosła ze jej skarga na bezczynność i niezałatwienie sprawy w terminie jest zasadna, gdyż GOPS nie udzielił jej żądanej informacji jednorazowo, utrudnia dostęp do informacji publicznej, jak i innych oraz nie wykazuje chęci wyjaśnienia spraw na drodze dialogu. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia "[...]" podała, ze skarżąca przyznaje, że otrzymała żądane dokumenty, lecz nastąpiło to dopiero po doręczeniu organowi odpisu skargi. Wcześniej prowadziła długą i nieskuteczną korespondencję z organem, ponosząc koszty pomocy prawnej. Zdaniem pełnomocnika organu taka postawa organu uzasadnia zastosowanie art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 powołanej ustawy) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Podnieść przede wszystkim należy, że w piśmiennictwie oraz judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Jednakże dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej. Wyjaśnić zatem należy, że informacją publiczną - zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm., dalej jako u.d.i.p.) - jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Podkreślenia wymaga, że informacja publiczna odnosi się do faktów, co wynika jednoznacznie z art. 6 u.d.i.p., nie zaś np. do przyczyn lub skutków określonych działań władz publicznych czy podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., II SA 4059/02, LEX nr 78063). Ponadto stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, które są faktycznie w posiadaniu takich informacji. Ustawodawca przewidział, że podstawowym sposobem udostępniania informacji publicznej jest jej ogłaszanie w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępnianym za pośrednictwem sieci teleinformatycznej. Dopiero w sytuacji, gdy określone informacje nie zostały udostępnione w Biuletynie, podlegają udostępnieniu na wniosek bądź w drodze ich wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych lub przez urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tymi informacjami. Udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), natomiast odmowa udzielenia żądanej informacji i umorzenie postępowania wymaga wydania decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zatem bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545). W rozpoznawanej sprawie skarżąca zażądała od Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" przesłania wszelkiej dokumentacji, na podstawie której Kierownik GOPS w "[...]" oraz komisja socjalna odmówiły przyznania jej bezzwrotnej pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz odmówiły umorzenia części niespłaconej pożyczki z tego Funduszu. Należy zatem podnieść, że bez wątpienia Kierownik GOPS jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (bądź odmowy jej udzielenia) pod warunkiem, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Jednakże w ocenie Sądu żądanie skarżącej nie dotyczy tego rodzaju informacji. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie u.d.i.p. nie może zostać uznane żądanie realizacji określonych wniosków we własnych indywidualnych sprawach. Uważa się, że konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym, nie są sprawami publicznymi (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 769/12 i podane w nim orzecznictwo, 17 lipca 2012 r. I OSK 846/12, 24 października 2012 r. I OSK 1284/11, 10 października 2012 r. I OSK 1500/12, I OSK 431/11, I OSK 1797/10, 28 października 2009 r. I OSK 545/09 wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 947/09, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 771/11 opubl. w CBOSA; Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, "Dostęp do informacji publicznej ", Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2012 str. 17). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r (I OSK 1696/12 opubl. w CBOSA) stwierdził, że pisma składane w indywidualnych sprawach (jak w niniejszej sprawie), przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądana informacja nie powinna być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy zatem wskazać, że wprawdzie skarżąca powołuje się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale w rzeczywistości żądana przez nią informacja ma charakter indywidualny (dotyczy kwestii nieudzielenia pożyczki i odmowy umorzenia pożyczki skarżącej), a tym samym – jak wskazano wyżej – nie ma waloru informacji publicznej. W takim wypadku wystarczające jest poinformowanie o tym strony w formie pisemnej. Przy czym ani takie pismo, ani tym bardziej kwestia udzielenia, bądź nieudzielenia odpowiedzi na żądanie strony nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w zakresie właściwości tych sądów wynikającej z art. 3 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. (por. niepubl. postanowienie NSA z dnia 24.01.2006 r., I OSK 982/05). W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy żądana informacja prawidłowo został zakwalifikowana przez organ jako informacja nie mająca charakteru informacji publicznej. W niniejszej sprawie z wyżej wskazanych względów okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Dodatkowo należy wskazać, że z pisma skarżącej z dnia "[...]" wynika, że kwestionuje ona nie tylko działania Kierownika GOPS jako organu administracji publicznej, ale przede wszystkim jako byłego pracodawcy. Podkreślić zatem należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów pracowniczych. Takiemu celowi nie służy także ustawa o dostępie do informacji publicznej. Natomiast odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zastosowanie art. 23 u.d.i.p. wyjaśnić należy, że przepis ten jest jedynym przepisem karnym zawartym w u.d.i.p., a to przesądza, że wymierzenie grzywny na jego podstawie jest możliwe tylko w wyniku ustalenia wyczerpania znamion określonego tam czynu zabronionego w ramach postępowania karnego - a to z kolei oznacza, że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2011r. (Sygn. akt II SAB/Rz 49/10, LEX Nr 953623). Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu radcy prawnego wyznaczonego w ramach prawa pomocy orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a.