II SAB/Ol 109/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S.F. na bezczynność Burmistrza w udzieleniu informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3) zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego S.F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu 25 sierpnia 2013 r. S. F. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy T. o udostępnienie informacji publicznej – wszystkich umów cywilnoprawnych, które zostały podpisane w imieniu Urzędu Miasta i Gminy T. i w posiadaniu których jest Urząd za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. i za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r., według załączonego do wniosku wzoru. W dniu 9 września 2013 r. Burmistrz przesłał wnioskodawcy zeskanowane rejestry umów za lata 2012 i 2013, według schematu opracowanego i obowiązującego w Urzędzie Miasta. Wnioskodawca w piśmie, przesłanym drogą elektroniczną tego samego dnia, zakwestionował, że udzielona informacja zawiera braki w zakresie wartości umowy i formy. Następnie wnioskodawca wniósł – za pośrednictwem organu - skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w T. w załatwieniu powyższego wniosku, wnosząc o zobowiązanie Burmistrza do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie Burmistrza do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przed przekazaniem skargi do Sądu, w dniu 21 października 2013 r., Burmistrz przekazał wnioskodawcy rejestr umów uzupełniony o żądane informacje. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz T. wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Wskazał, że żądany przez skarżącego zbiór danych nie istniał w Urzędzie w chwili wystąpienia skarżącego wnioskiem, a przetworzenie danych wymagało czasu i zaangażowania, bowiem większość dokumentów źródłowych znajdowała się w archiwum Nie można więc organowi zarzucić nieudzielenia informacji, skoro bezspornie została ona udzielona w odpowiedzi na wniosek z dnia 25 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Ich właściwość w powyższym zakresie dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W przypadku zaś, gdy informacja, o jaką ubiega się strona nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W art. 7, art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), uregulowano sposób udostępnienia informacji publicznej, natomiast odmowa udostępnienia takiej informacji następuje w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawa dopuszcza też stwierdzenie przez organ, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie zainteresowanego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – prawo do uzyskania informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że Burmistrz Miasta i Gminy T. był zobowiązany, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do rozpatrzenia wniosku skarżącego w przewidzianej prawem formie. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są natomiast władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy). Nie budzi też wątpliwości, że przedmiotem żądania była informacja publiczna. Jednocześnie zaś organ przyjął, że nie była to informacja przetworzona, ponieważ nie żądał wykazania przez skarżącego, że żądana informacja jest szczególnie ważna dla interesu publicznego. Burmistrz Miasta i Gminy T. w dniu 21 października 2013 r., przed przekazaniem skargi strony wraz z aktami sprawy do Sądu, usunął stan bezczynności, gdyż udostępnił skarżącemu żądaną informację. Nie budzi wątpliwości, że bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć po wniesieniu skargi, gdyż skarżącemu przekazano żądaną informację. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wyznaczenia organowi terminu do udostępnienia żądanej informacji publicznej stało się więc bezprzedmiotowe i w związku z tym podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu. Umorzenie postępowania przed sądem następuje, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć, co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać tu należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności, to sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Jednocześnie należy stwierdzić, że podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skarg, nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe. Nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, dostępne w CBOSA). Stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma za zadanie umożliwić stronie ewentualne dochodzenie odszkodowania, o którym mowa wart. 417¹ § 3 Kodeksu cywilnego, z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że udzielono informacji skarżącemu w zakresie węższym, od żądanego. Następnie organ, przyjmując, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną, przygotował ją i przekazał zgodnie z wnioskiem strony. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zawarte zostało w pkt. 1 wyroku. W pkt. 3 sentencji Sąd orzekł, na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a. o zwrocie skarżącemu od organu kosztów postępowania. Końcowo wskazać należy, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy zobowiązywanie organu w przedmiocie ukarania dyscyplinarnego pracownika.