II SAB/Ol 15/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-05-21

Skład orzekający: Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji materialnej i podawała sprzeczne lub niepełne dane dotyczące swoich dochodów i wydatków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego wyjątku od zasady ponoszenia kosztów sądowych. Strona nie przedstawiła kompletnych i spójnych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej zdolności płatniczych.
Stan faktyczny
I. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną związaną z emeryturą, wychowywaniem niepełnosprawnego syna, kosztami leczenia i utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na sprzeczności i niepełność danych przedstawionych przez skarżącego w różnych postępowaniach. Skarżący wniósł sprzeciw, jednak sąd uznał, że nadal istnieją wątpliwości co do jego sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego sprawie ze skargi I. Ż. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I. Ż. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem z dnia 7 marca 2010r. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku I. Ż. podał, iż jest emerytem posiadającym na wychowaniu niepełnosprawnego syna, wymagającego ciągłego leczenia i rehabilitacji. Wydatki z tym związane są bardzo duże i wynoszą około 500 zł miesięcznie. Do wydatków wnioskodawca zaliczył też koszty utrzymania mieszkania wynoszące około 800 zł miesięcznie. Ponadto w wyniku postanowienia sądowego z dnia "[...]" i ustalenia separacji małżeńskiej ponosi koszty alimentów w wysokości 400 zł. W konsekwencji, poniesienie kosztów sądowych nie jest w jego przypadku praktycznie możliwe. Byłoby to równoznaczne z pozbawieniem jego rodziny środków do życia, a ponadto wymagałoby zaciągnięcia pożyczki, której spłacenie wydaje się być niemożliwe, a na pewno bardzo utrudnione. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z synem (rubryka nr 6 formularza wniosku). W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie własnościowe około 47 m2 i samochód osobowy marki "[...]" (rocznik 2001), który służy głównie do przewozu syna na rehabilitację (rubryka nr 7 formularza wniosku). W rubryce nr 10 formularza wniosku ("Dochody"), skarżący wykazał emeryturę własną i rentę socjalną syna w łącznej kwocie 2.049,76 zł, która – co wynika z przedłożonych w dalszym toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy wyciągów z rachunku bankowego Nr "[...]" – stanowi kwotę netto. W rubryce nr 11 formularza wniosku skarżący dodał, iż jest zadłużony u rodziny na kwotę 500 zł. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania I. Ż. prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, iż z uwagi na ilość spraw prowadzonych przez skarżącego przed tut. Sądem oraz prowadzonych w ich ramach postępowań wyjaśniających w zakresie prawa pomocy za zasadne uznano włączenie w poczet niniejszej sprawy materiału dowodowego z innych spraw. W związku z tym wskazano, iż w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, mających na celu aktualizację danych na temat obecnej sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego i jego syna, I. Ż. przesłał oświadczenie z dnia 26 lutego 2010r., w którym wskazał przeznaczenie i wysokość ponoszonych przez niego i syna wydatków [opłaty mieszkaniowe – ok. 300 zł (pozostała kwota 200 zł pokrywana jest przez żonę), opłaty za energię elektryczną i gaz – ok. 160 zł, opłaty za telewizję, Internet i telefony – ok. 140 zł, wyżywienie – ok. 700 zł, środki higieny – ok. 120 zł, lekarstwa – ok. 130 zł, odzież – ok. 200 zł, podręczniki i przybory szkolne – 50 zł, utrzymanie samochodu niezbędnego do przewozu syna – 300 zł]. Oświadczył, iż żona mieszka z nim i synem. Partycypuje w utrzymaniu mieszkania (250 zł) i w zakupie żywności (300 zł) oraz w różnych kosztach utrzymania syna (150 zł). Wydatkuje na ten cel 400 zł, które uzyskuje w formie alimentów oraz około 300 zł ze świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 520 zł. Na jej osobiste potrzeby (odzież, leki, telefon, itp.) pozostaje ok. 220 zł. Żona sprawuje opiekę nad synem i nie pracuje. Skarżący wyjaśnił, iż nie wie, czy może liczyć na dalsze pożyczki od rodziny (na opłacenie kosztów postępowania sądowego) i nie zamierza się nawet o nie starać. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego i syna wszystkich rachunków bankowych za luty 2010 r., skarżący przedłożył wyciągi z trzech rachunków bankowych w "[...]" – dwa za okres od 1 stycznia 2010 r. do 26 lutego 2010 r. oraz trzeci za okres od 27 stycznia 2010 r. do 26 lutego 2010 r. oraz z jednego w "[...]" za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 stycznia 2010 r. Na ostatnim ze wskazanych wyżej wyciągów skarżący umieścił dodatkowo oświadczenie, zgodnie z którym "dla rachunku "[...]" (...) saldo końcowe pozostaje bez zmian co najmniej od 6 miesięcy i wynosi 0,70 zł. Z uwagi na to, że nie były dokonywane na nim obroty, nie jest możliwe wydrukowanie wyciągu". W złożonym oświadczeniu skarżący wyjaśnił ponadto, iż od dnia 22 lutego 2010r. nie jest już współwłaścicielem rachunku bankowego w "[...]", który stanowił dotychczas rachunek podstawowy rodziny. Syn nie posiada własnego konta, a jego renta socjalna wpływa na wskazane wyżej konto, będące obecnie w użytkowaniu żony. Do przedmiotowego oświadczenia skarżący załączył pismo "[...]", potwierdzające, iż od wskazanej wyżej daty nie jest już współwłaścicielem konta w tym banku. Wskazano, iż w związku z nieprzedłożeniem wszystkich wyciągów z rachunków bankowych oraz wątpliwościami, jakie pojawiły się przy porównaniu oświadczeń majątkowych w innych sprawach wezwano ponownie skarżącego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W odpowiedzi skarżący przedłożył pismo z dnia 15 marca 2010 wraz z dokumentami, z których wynika, iż deklaracje zawarte w tych dokumentach charakteryzują się brakiem zgodności co do składu osobowego gospodarstwa domowego. Analizując dokumenty złożone w niniejszej sprawie oraz w innych postępowaniach dotyczących prawa pomocy zainicjowanego przez skarżącego, toczących się w tutejszym Sądzie, stwierdzono, iż brak przedłożenia przez skarżącego, mimo wezwania, wszystkich dokumentów źródłowych, jak również złożenie oświadczeń, które nie są ze sobą zgodne lub pozostają w sprzeczności, uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny. Tym samym nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Oświadczenia strony, które budzą wątpliwości, nie mogą stanowić podstawy przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. I. Ż. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał, iż w sposób wiarygodny wykazał dochody i wydatki swojej rodziny, dostarczając na tę okoliczność wszelkie możliwe dowody. Podniósł, iż w obecnym stanie finansowym nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych, a sprzedaż domu lub samochodu nie jest możliwa. Koszty jakie poniósłby skarżący na rozpatrzenie 19 spraw, w tym 9 wymagających ustanowienia adwokata lub radcy prawnego są wyższe niż dwumiesięczne dochody całej rodziny. Podał, iż tut. Sąd rozpatruje ponadto jeszcze kilka innych wniosków o przyznanie prawa pomocy, a zatem kwota, jaką musiałby ponieść sięgałaby 3-miesięcznych dochodów rodziny. Podniósł ponadto, że wcześniej - kiedy był w lepszej sytuacji finansowej - przyznawano mu prawo pomocy. Postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy wywołuje u skarżącego negatywne skojarzenia polegające na chęci ukrycia przez sąd błędnych orzeczeń oraz uniemożliwienia mu składania skutecznie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeśli natomiast osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to w świetle art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznawane jest prawo pomocy w zakresie częściowym. Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. (Sygn. akt FZ 478/04, niepublik.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, strona powinna zatem należycie go uzasadnić. Rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Przede wszystkim należy wskazać, iż postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie jest jednym z wielu postępowań toczących się obecnie w tut. Sądzie z wniosków skarżącego. Zatem dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego Sąd oparł się na dokumentach i oświadczeniach skarżącego składanych w innych toczących się równolegle sprawach, gdyż dotyczą one tego samego okresu. Przy czym dokonując analizy tych dowodów Sąd doszukał się wielu sprzeczności, co szczegółowo wykazano w postanowieniu Referendarza sądowego, będącego przedmiotem sprzeciwu. Na przykład w odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 marca 2010r. skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych w "[...]" Nr "[...]" za okres od dnia otwarcia, tj. 25 października 2004r. do 12 marca 2010 r., Nr "[...]" za okres od dnia otwarcia, tj. 29 listopada 2005r. do 12 marca 2010r. oraz Nr "[...]" za okres od dnia otwarcia, tj. 25 października 2004r. do 12 marca 2010r. Zamiast wymaganego zaświadczenia z "[...]" skarżący oświadczył, iż dostarcza wyciągi z wszystkich posiadanych w nim rachunków, odzwierciedlające termin ich założenia oraz fakt, iż nadal funkcjonują. Wyjaśnił, iż zaświadczenia nie dostarcza z tego powodu, iż w jego mieście nie ma placówki tego banku i nie ma możliwości uzyskania takiego zaświadczenia, a ponadto jego koszt wyniósłby 150 zł. Skarżący we wcześniej rozpatrywanej sprawie o sygnaturze II SO/Ol 14/09 nie wyszczególnił wszystkich rachunków bankowych – m.in. rachunku Nr "[...]" pomimo tego, że był wzywany do przedłożenia wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego. Nie został też wskazany rachunek Nr "[...]" (przedłożony dopiero na skutek wezwań), a wykazany pierwotnie w oświadczeniu skarżącego z dnia 1 marca 2008r., złożonym w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 2/08, natomiast w sprawie II SO/Ol 2/08, co można stwierdzić obecnie, skarżący nie wykazał także rachunków Nr "[...]" i Nr "[...]". Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny wiarygodności i zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczeń i działań podejmowanych przez skarżącego w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy. Jeżeli bowiem skarżący - mimo wezwania - nie przedkłada wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, czy też w przedstawionym wykazie pomija niektóre z nich, rodzi to istotne wątpliwości co do rzeczywistej ilości posiadanych przez niego rachunków bankowych oraz zgromadzonych na nich środków. Wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych pozbawia jednocześnie Sąd możliwości oceny realnych zdolności płatniczych skarżącego i to niezależnie od tego, że ostatecznie okazało się, że na wskazanych wyżej rachunkach bankowych nie zgromadził on znacznych środków pieniężnych. Wskazać jednocześnie należy, iż niewielka ilość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych nie usprawiedliwia nie przedkładania wyciągów z tych rachunków bez jakichkolwiek w tym zakresie wyjaśnień, w sytuacji, gdy jednocześnie składane są wyciągi z innych rachunków także o niskim saldzie. Rzeczą wymagającą pewnej uwagi jest także to, że skarżący – jako osoba posiadająca stałe źródło dochodu, posiada tak wiele rachunków bankowych i jednocześnie ubiegając się o przyznanie prawa pomocy, nie wskazuje wszystkich posiadanych rachunków. Wyjaśnienie takiego postępowania skarżącego może być dwojakie, albo nie jest w danym czasie odtworzyć tego, jakie rachunki w danym banku posiada z uwagi na ich wielość, albo nie chce tego uczynić z powodów tylko jemu wiadomych. Jednak niezależnie od tego z jakiej przyczyny skarżący nie podaje rzeczywistych informacji o ilości posiadanych rachunków bankowych, stwierdzić należy, że nie może się on skutecznie ubiegać o przyznanie prawa pomocy, bo osoby, która nie jest w stanie precyzyjnie wskazać ile posiada rachunków bankowych nie sposób uznać za niezdolną ze względów finansowych do uiszczenia wpisu sądowego. Podnieść także należy, iż w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 14/09, skarżący deklarował, iż środki gromadzone na koncie Nr "[...]" mają służyć na opłacenie turnusu rehabilitacyjnego dla syna, którego przewidywany termin to grudzień 2009r. lub lato 2010r., natomiast przedłożony wyciąg za styczeń 2010r. dokumentuje wydatki o całkowicie innym charakterze (ubezpieczenie, koszty sądowe sprawy cywilnej). Dlatego też zażądano dowodów poniesienia przez skarżącego kosztów turnusu rehabilitacyjnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył wyciąg z przedmiotowego rachunku bankowego za okres od 1 października 2009r. do 1 marca 2010r., z którego wynika, iż między 3 listopada 2009r., kiedy stan konta wynosił +1.141,72 zł, a 1 marca 2010r., kiedy stan konta wynosił +3,27 zł, dokonano dwóch przelewów na opłacenie kosztów sprawy cywilnej i ubezpieczenia oraz jednej wypłaty z bankomatu na łączną kwotę 1.130,00 zł. Przedkładając kopię rachunku za turnus rehabilitacyjny syna z dnia 22 czerwca 2007r., skarżący poinformował jednocześnie, iż w 2009r. syn z turnusu takiego nie korzystał. Podniósł też, iż w zamian za to zakupiony został sprzęt rehabilitacyjny, czego potwierdzenie stanowią kserokopie dowodów zakupu takiego sprzętu. Zauważyć należy, iż nie są to faktury z listopada i grudnia 2009r., czy też stycznia 2010 r., lecz z marca, września i października 2009r. Natomiast zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia 15 marca 2010r., złożonym na wezwanie do wyjaśnienia okoliczności zaciągnięcia przez niego pożyczki w kwocie 500 zł oraz uiszczenia w styczniu 2010r. kosztów sądowych w sprawie cywilnej, skarżący wskazał m.in., iż przedmiotową pożyczkę zaciągnął w styczniu 2010r. właśnie w celu pokrycia kosztów sądowych w tej sprawie. Jednakże z wyciągu bankowego wynika, iż koszty te zostały pokryte ze środków zarezerwowanych na turnus rehabilitacyjny. Środki pieniężne pochodzące z tej pożyczki nie trafiły zatem na rachunek bankowy sądu, nie trafiły również na rachunek Nr "[...]", bilansując niejako wcześniejszy wydatek pokryty ze środków na tym rachunku. W świetle przedstawionych wyżej faktów oświadczenia składane przez skarżącego trudno uznać za wiarygodne. Wskazać także należy, iż z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący oprócz wydatków wyszczególnionych w oświadczeniu z dnia 26 lutego 2010r. w łącznej kwocie 2.100 zł, płaci alimenty w kwocie 400 zł. Powyższe oznacza, że wydatkuje miesięcznie 2.500 zł, mimo iż środki, jakimi dysponuje wraz z synem, z tytułu emerytury i renty socjalnej wynoszą tylko 2.049,76 zł. Wydatki przewyższają zatem dochód rodziny skarżącego, nawet jeśli uwzględni się okresowe otrzymywanie świadczeń socjalnych (w 2010r. w kwocie 360 zł – zgodnie z wyciągiem z rachunku bankowego Nr "[...]"). Sytuacja ta nie ulegnie zmianie, nawet przy założeniu, iż skarżący i jego syn ponoszą wydatki wspólnie z żoną skarżącego ze wspólnych dochodów wszystkich tych osób. Jeżeli bowiem zsumuje się wydatki żony skarżącego w kwocie 700 zł (na utrzymanie syna, mieszkania i zakup żywności) oraz w kwocie 220 zł (na potrzeby osobiste) z wydatkami skarżącego i jego syna w łącznej kwocie 2.100 zł, to daje to wynik 3.020 zł, podczas gdy suma dochodów wszystkich tych osób to 2.569,76 zł (emerytura: 1.545,72 zł + renta socjalna: 504,04 zł + świadczenie pielęgnacyjne: 520 zł). Podkreślić należy, iż brak staranności w zakresie wskazania wysokości ponoszonych wydatków, czy też wysokości uzyskiwanych dochodów pozbawia Sąd możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Skarżący miał świadomość potrzeby precyzyjnego przedstawienia swojej sytuacji finansowej, gdyż w poprzednio rozpoznawanych sprawach w przedmiocie prawa pomocy wzywany był do podania dowodów potwierdzających uzyskiwane dochody, jak i ponoszone wydatki. Ponadto mimo drobiazgowego opisania sprzeczności w oświadczeniach skarżącego, dokonanego przez Referendarza sądowego w niniejszej sprawie, skarżący w złożonym sprzeciwie w żaden sposób się do nich nie odniósł, ani rozbieżności tych nie wyjaśnił. W związku z tym Sąd nie ma możliwości rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego, a tym samym nie ma możliwości przyznania mu prawa pomocy. Wyjaśnić przy tym należy, iż aby uiścić wpis sądowy w niniejszej sprawie skarżący nie musi sprzedawać domu ani samochodu. Nikt w żadnej ze spraw takiego rozwiązania nie sugerował. Natomiast jego obowiązkiem jest w pierwszej kolejności zabezpieczenie kosztów postępowania we własnym zakresie, do granic możliwości finansowych. Przy czym skarżący nie może podnosić okoliczności, iż niemożność uiszczenia wpisu sądowego wiąże się z ilością skarg, jakie wniósł do tutejszego Sądu. Wskazać bowiem należy, iż skargi wniesione obecnie do sądu dotyczą w głównej mierze spraw z zakresu informacji publicznej lub skarg na uchwały Rady Miejskiej w "[...]", przy czym nie dotyczą one bezpośrednio skarżącego (np. żądanie udzielenia informacji w przedmiocie wykazu rachunków jeszcze nie opłaconych, a związanych z budową ""[...]"" oraz obchodów 1000 rocznicy "[...]", skarga na uchwałę zmieniającą Statut Miasta "[...]" w zakresie insygniów, które Burmistrz Miasta i Przewodniczący Rady Miejskiej mogą nosić w trakcie wykonywania funkcji, scedowania na Burmistrza prawa do określenia zasad używania herbu i barw miasta, komisji stałych i komisji rewizyjnej, dokumentowania przebiegu sesji Rady, toku prac nad uchwałami oraz tworzenia klubów radnych, itp.). W takiej sytuacji okoliczność, ile skarg i kiedy zostanie wniesionych do sądu zależy tylko i wyłącznie od woli skarżącego. Skoro bowiem skargi te nie dotyczą bezpośrednio osoby skarżącego, ani żadnych jego żywotnych interesów, to trudno uznać, aby był zmuszony do wnoszenia takiej ich ilości. Skarżący ma prawo do żądania udzielenia informacji publicznej, bądź skarżenia uchwał organu gminy podobnie, jak ma i prawo do sądu. Jeżeli jednak wnoszone skargi nie dotyczą bezpośrednio jego interesu prawnego, to powinien poczynić oszczędności, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów sądowych we własnym zakresie. Przy czym wskazać należy, iż większość tych spraw nie jest związana z żadnym terminem materialnym czy też procesowym. Zatem skarga może być wniesiona w każdym czasie. Istnieje zatem możliwość takiego rozłożenia ilości wnoszonych skarg w czasie, aby nie dochodziło do takich ich kumulacji. Nie sposób jest też oprzeć się wrażeniu, że skarżący jako obowiązującą zasadę przyjął zwalnianie go od kosztów sądowych, gdyż w każdej z wielu wniesionych w ostatnim czasie przez niego spraw do sądu wnosił o zwolnienie go od uiszczenia wpisu. Przy czym za każdym razem twierdzi, iż uiszczenie kosztów sądowych pozbawiłoby jego i jego rodzinę środków do życia, podczas gdy, w żadnej z kilkudziesięciu spraw wniesionych w ostatnich dwóch latach, nie uiścił on wpisu, ani też nie ustanowił pełnomocnika na własny koszt. Skarżący nie może przy tym skutecznie powoływać się na okoliczność, iż w innych sprawach przyznawano mu prawo pomocy. Każda sprawa wniesiona do sądu jest sprawą indywidualną i podlega odrębnemu rozpoznaniu. Dlatego fakt, iż skarżący wcześniej był zwalniany od uiszczenia wpisu sądowego, nie oznacza, iż musi być zwolniony także w niniejszej sprawie. Ponadto – jak wskazano wyżej – w sprawach rozpatrywanych wcześniej sąd orzekał o przyznaniu prawa pomocy na podstawie niepełnych i nierzetelnych danych, co ujawniło się dopiero przy kolejnych sprawach. Zatem stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie jest analogiczny do spraw wcześniejszych. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło