II SAB/Ol 34/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant st. Referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015r. sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność organu; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Wójta Gminy na rzecz P. K. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 18 lutego 2015r. P. K. wywiódł skargę na bezczynność Wójta Gminy A w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący w dniu 31 lipca 2014 r. zwrócił się z wykorzystaniem poczty elektronicznej do ww. organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: czy Gmina w okresie od 2012r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie wniósł o udostępnienie treści umowy. Dnia 5 sierpnia 2014r. Urząd Gminy A wezwał stronę za pośrednictwem poczty elektronicznej do przesłania wniosku poprzez skrzynkę podawczą ePUAP lub z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji. Wobec tego skarżący zwrócił się o zobowiązanie Wójta Gminy A do udostępnienia żądanych informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz orzeczenie o kosztach postępowania, a w razie udostępnienia przez organ takich informacji po wniesieniu skargi – o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi na zapytanie dotyczące informacji publicznej w dniu 25 czerwca 2015r. Wobec powyższego wniósł o umorzenie postępowania. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 2 lipca 2015r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącego o wyjaśnienie, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, czy skarżący otrzymał całość żądanej informacji publicznej, jakiej domagał się składając wniosek w dniu 31 lipca 2014r. W odpowiedzi w piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2015r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdzając, że organ udostępnił stronie wnioskowaną przez niego informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 j. t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia udostępnienia informacji to obowiązany jest tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z tych form działania, zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenia, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Powołany przepis art. 149 zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 (dostępnym - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12). Na gruncie niniejszej sprawy udzielenie żądanej informacji nastąpiło z opóźnieniem, z uchybieniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 cyt. ustawy. Termin ten minął 14 sierpnia 2014 r. Wnioskowana informacja publiczna została jednak udzielona skarżącemu w dniu 25 czerwca 2015r., co potwierdził sam skarżący. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w pkt 1 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu, zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Zaistniała bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej wprawdzie naruszył termin ustawowy do udzielenia informacji publicznej, prawdopodobnie jednak uczynił to nieświadomie, będąc przekonanym, że wniosek strony został przedłożony w niewłaściwej formie (droga elektroniczną). Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł oraz kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym i kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.