II SAB/Ol 36/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-06-27

Skład orzekający: WSA Adam Matuszak, WSA Beata Jezielska, WSA Ewa Osipuk (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może skutecznie domagać się udostępnienia informacji publicznej od spółki w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Gmina, jako organ wykonujący zadania publiczne, nie jest podmiotem prawa prywatnego, a zatem nie może skutecznie domagać się udostępnienia informacji publicznej od innego podmiotu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Celem ustawy jest zapewnienie dostępu do informacji o stanie spraw publicznych podmiotom prawa prywatnego, a nie przekazywanie informacji pomiędzy podmiotami wykonującymi zadania publiczne.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na bezczynność Spółki A w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej sieci napowietrznych i pasów służebności przesyłu. Po kilku wymianach pism i doprecyzowaniu wniosku, Spółka poinformowała o niemożności udostępnienia informacji w ustawowym terminie i zobowiązała się do tego do 10 marca 2017 r. Mimo upływu terminu, informacja nie została udzielona. Spółka argumentowała, że wniosek był zbyt ogólny i wymagał doprecyzowania, a następnie wydała decyzję w sprawie, której Gmina nie zaskarżyła.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy na bezczynność Spółki A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy na bezczynność Spółki A w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę. Gmina "[...]" wniosła skargę na bezczynność "[...]" w udostępnieniu informacji publicznej. Podniosła, że wnioskiem z dnia 19 września 2016 r. wystąpiła do "[...]", zwanej dalej "Spółką", z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej polegającej na przekazaniu dokumentacji związanej z posadowieniem w granicach miasta "[...]" sieci napowietrznych: niskiego, średniego i wysokiego napięcia, które stanowią własność Spółki wraz z określeniem szerokości pasów służebności przesyłu tych sieci. W odpowiedzi na wniosek, Spółka zwróciła się o doprecyzowanie obszaru, na których zlokalizowana jest infrastruktura elektroenergetyczna przez wskazanie obrębów i numerów działek, co Gmina uczyniła w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r., załączając do pisma nośnik elektroniczny z wykazem działek, przez które przebiega obiekt liniowy lub powierzchniowy związany z siecią elektroenergetyczną. W piśmie z dnia 31 stycznia 2017 r. Spółka wskazała, że udostępnienie informacji publicznej nie może dojść do skutku w ustawowym terminie i zobowiązała się udostępnić informację publiczną nie później niż do dnia 10 marca 2017 r. Pomimo upływu tego terminu, Spółka nie udzieliła wnioskowanej informacji, tym samym, zdaniem Skarżącej Gminy, pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę, Spółka wniosła o jej oddalenie, jako niezasadnej. Wyjaśniła, że przedmiotowy wniosek zawierał zbyt ogólne sformułowania i wymagał doprecyzowania, jakiej dokumentacji (budowlanej, podatkowej, decyzji administracyjnych, innej) oraz jakich nieruchomości (numery ksiąg wieczystych, numery działek, numery obrębów) dotyczył. Z tego względu Spółka, pismem z dnia 3 października 2016 r., wezwała Skarżącą do sprecyzowania pisma. Wprawdzie przy piśmie z dnia 14 listopada 2016 r., Gmina przekazała płytę CD zawierającą wykaz aż 3.072 działek objętych przedmiotowym wnioskiem, lecz nie wskazała, jaką dokumentację obejmuje ten wniosek. Wobec powyższego, pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. kolejny raz wezwano Skarżącą do sprecyzowania o wniosku i w tym celu zaproponowano spotkanie. W piśmie z dnia 13 stycznia 2017 r., Gmina sprecyzowała, że wnosi o wskazanie aktualnych danych w zakresie przebiegu i parametrów sieci elektroenergetycznych znajdujących się na wskazanych działkach wraz z określeniem szerokości pasa służebności przesyłu dla tych sieci. Z uwagi na bardzo obszerny zakres przedmiotowy wniosku, Spółka poinformowała, że rozpoznanie wniosku nastąpi w terminie do dnia 10 marca 2017 r. Rozpoznanie wniosku wymaga bowiem ogromnego nakładu pracy wielu osób, co wiąże się ze znacznymi kosztami. Spółka podała ponadto, że dnia 6 kwietnia 2017 r., wydała decyzję w niniejszej sprawie. Ponieważ Gmina nie wyczerpała przysługujących jej środków odwoławczych, to zdaniem Spółki, skargę należy odrzucić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt. 1, 2 i 3 p.p.s.a.), a także w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H.Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), dalej powoływana jako: "u.d.i.p.", służy do realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskania informacji o działaniach władzy i sprawach publicznych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483., z późn. zm.), obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zakres prawa do informacji określa art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Z kolei ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3 art. 61 Konstytucji RP). Natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej przyznaje prawo dostępu do takiej informacji każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysował się pogląd, zgodnie z którym ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej, a racjonalny ustawodawca, używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym sformułowanie "każdy" należy rozumieć, jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 13.12 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 386/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 100/14, CBOSA). Przy dokonywaniu wykładni użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "obywatel" oraz użytego w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdy" należy mieć na względzie przede wszystkim cel przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej. Celem tym jest zapewnienie swego rodzaju "społecznej kontroli" nad organami władzy publicznej, transparentności działania tych organów. Prawo do informacji o działalności władz jest ważnym elementem kontroli opinii publicznej nad działalnością podmiotów, którym powierzono wykonywanie zadań publicznych. Nie chodzi więc o zawężenie dostępu do informacji publicznej wyłącznie do osób fizycznych posiadających obywatelstwo polskie, gdyż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że uprawnienie to przysługuje także obywatelom innych państw, bezpaństwowcom oraz osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Niemniej jednak zasadne jest przyznanie takich uprawnień wyłącznie podmiotom prawa prywatnego. W rozpoznawanej sprawie podmiotem, który zwrócił się o udzielenie informacji publicznej do Spółki jest Prezydent "[...]", który jest organem gminy stosownie do art. 11 a) ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.). Gmina zaś – w myśl art. 2 ust. 1 ustawy - wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Kryterium podmiotowe określone terminem "każdy", w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. nie może odnosić się do organów administracji publicznej, gdyż celem ustawy jest zapewnienie dostępu do informacji o stanie spraw publicznych podmiotom prawa prywatnego, a nie do przekazywania informacji publicznej pomiędzy podmiotami wykonującymi zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Gmina nie jest podmiotem prawa prywatnego i dlatego uzyskanie żądanej informacji nie mogło nastąpić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji, skarga na bezczynność organu w udostępnieniu gminie informacji publicznej jest niezasadna. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło