II SAB/Ol 36/20

WyrokWSA w Olsztynie2020-09-03

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości za pobyt w domu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ podejmował celowe działania zmierzające do obiektywnego załatwienia wniosku skarżącego, dochował wymogów procesowych, informował o przyczynach opóźnień i wyznaczał nowe terminy. Okresy opóźnień spowodowane były przyczynami niezależnymi od organu, w tym koniecznością weryfikacji istotnych dla sprawy okoliczności oraz zawieszeniem biegu terminów procesowych w związku z epidemią COVID-19. Organ wydał żądaną decyzję z zachowaniem ustawowych terminów.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości za pobyt żony w domu pomocy społecznej oraz o uszczegółowienie należności. Organ prowadził postępowanie wyjaśniające, zlecając wywiad środowiskowy, zbierając informacje o dochodach skarżącego i jego zobowiązaniach finansowych związanych z opieką nad matką. Postępowanie było wielokrotnie przedłużane z powodu konieczności zebrania dokumentacji i wyjaśnień. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO, postępowanie toczyło się ponownie. Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o pomocy społecznej. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przyczyny opóźnień, w tym wpływ epidemii COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. A. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie rozłożenia na raty zaległości za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych sprawy wynika, że 6 kwietnia 2019 r. (data nadania pocztowego) Z. A. (dalej jako: "skarżący"), w związku z otrzymanym upomnieniem do zapłaty za pobyt E. A. w domu pomocy społecznej, wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako: "organ") o uszczegółowienie należności poprzez podanie wysokości opłat za poszczególne miesiące z uwzględnieniem dokonanych przez niego wpłat. Jednocześnie wniósł o rozłożenie na raty pozostałej do spłaty należności. Wniosek ten wpłynął do organu 11 kwietnia 2019 r. 16 kwietnia 2019 r. organ wystąpił do Urzędu Miejskiego z zapytaniem na temat kwot i terminów wywiązywania się przez skarżącego z dotychczasowych płatności. 7 maja 2019 r. organ wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego w B. Pismem z 9 maja 2019 r. organ zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie z uwagi na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia sytuacji socjalno-bytowej skarżącego i zebrania materiału dowodowego. Podano, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 7 czerwca 2019 r. 13 maja 2019 r. organ uzyskał odpowiedź na temat dokonywanych przez skarżącego wpłat z tytułu przedmiotowego zadłużenia w latach 2016-2019. Pismem z 6 czerwca 2019 r. organ poinformował skarżącego, że ze względu na brak wpłat, które powinny być uiszczone za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 20 lutego 2018 r., skarżący zobowiązany jest do zwrotu wydatków w łącznej kwocie 50.542,56 zł. Podano, że w okresie od listopada 2017 r. do kwietnia 2019 r. skarżący wpłacił łącznie 2.454, 80 zł, w związku z tym do spłaty pozostało 48.087, 75 zł. 6 czerwca 2019 r. organ uzyskał informację od pracownika socjalnego w B, że dwukrotnie czyniono starania nawiązania kontaktu ze skarżącym, nie zastano go w miejscu zamieszkania. W dniu 21 maja 2019 r. wysłano wezwanie za potwierdzeniem odbioru i oczekiwano na jego zwrot. 6 czerwca 2019 r. organ zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie z powyższej przyczyny i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – do dnia 18 lipca 2019 r. 21 czerwca 2019 do organu wpłynął protokół z rodzinnego wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego 14 czerwca 2019 r., podczas którego ustalono, że skarżący uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu emerytury w kwocie 4.186,09 zł oraz wynagrodzenia za pracę na 1/8 etatu. W protokole zaznaczono, że skarżący nie podał miejsca pracy ani wysokości wynagrodzenia. Pismem z 24 czerwca organ wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o udostępnienie danych na temat zgłoszenia skarżącego przez pracodawcę do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego oraz danych płatnika składek. Pismem z 26 czerwca 2019 r. organ wezwał skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących uzyskiwanego dochodu z tytułu zatrudnienia, wskazania nazwy pracodawcy i wysokości wynagrodzenia. Skarżący odebrał to pismo 15 lipca 2019 r. 18 lipca organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 6 września 2019 r. z powodu konieczności zebrania niezbędnej dokumentacji w sprawie. Pismem z 27 lipca 2019 r. skarżący poinformował organ, że wysokość jego wynagrodzenia za pracę w wymiarze 1/8 etatu objęta jest zgodnie z umową o pracę klauzulą poufności. Podał organowi dane i adres pracodawcy. Pismami z 5 lipca, 22 sierpnia i 30 września 2019 r. organ bezskutecznie zwracał się do pracodawcy skarżącego o podanie informacji o wysokości uzyskiwanego przez skarżącego dochodu. Pomimo potwierdzenia odbioru pism, organ nie otrzymał żadnej odpowiedzi od pracodawcy. Pismem z 3 września 2019 r. organ zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin załatwienia sprawy do 11 października 2019 r. Pismem z 10 października 2019 r. przedłużono termin załatwienia sprawy do 15 listopada 2019 r., wskazując na konieczność zebrania niezbędnej dokumentacji. 14 października 2019 r., na skutek ponownego zapytania, organ uzyskał informację z ZUS o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu i podstawie wymiaru składek. Decyzją z "[...]" r. organ odmówił skarżącemu rozłożenia na raty objętej wnioskiem należności. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Kolegium zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, która ma charakter uznaniowy. Kolegium uwzględniło przy tym, że 17 grudnia 2019 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego z załączoną fakturą na kwotę 840 zł z tytułu opieki całodobowej nad matką. Kolegium zauważyło, że okoliczność ta, nieznana organowi I instancji w dniu wydania decyzji, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium wskazało, że w przypadku ustalenia, że opłata ta ma charakter regularny, należy ocenić, czy wysokość tej opłaty ma wpływ na możliwości spłaty należności przez skarżącego i dopiero określić formę spłaty. 22 stycznia 2020 r. organ odwoławczy zwrócił akta organowi I instancji. 27 stycznia 2020 r. organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i udokumentowania ponoszenia odpłatność za pobyt matki w Placówce Opieki Całodobowej "[...]". Odrębnym pismem organ zwrócił się o udzielenie informacji na ten temat do tej placówki. W odpowiedzi z 7 lutego 2020 r. (data wpływu do organu 13 luty 2020 r.) placówka poinformowała, że opłata wynosi 3800 zł i ponoszą ją po połowie syn i córka. Pisemne wyjaśnienia skarżący złożył 17 lutego 2020 r. Pismem z 21 lutego 2020 r. organ ponownie zwrócił się do placówki "[...]" o wyjaśnienie na jakiej podstawie skarżący jest obciążany za pobyt matki w tej placówce, czy została zawarta umowa i czy wystawione na skarżącego faktury zostały opłacone. 21 lutego organ zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie z powodu konieczności zebrania dokumentów i wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 27 marca 2020 r. W rozmowie telefonicznej z 2 marca 2020 r. pracownik MOPS ustalił z pracownikiem placówki "[...]", że skarżący nie ma zawartej umowy, skarżący zobowiązał się do regulowania należności za pobyt matki na podstawie porozumienia z siostrą, faktury wystawiane na skarżącego są uregulowane z konta matki skarżącego. Pracownik poprosił o udzielenie odpowiedzi na piśmie. Pismem z 19 marca 2020 r. organ zwrócił się do Urzędu Skarbowego o podanie stanu egzekucji przedmiotowych należności. Pismem z 27 marca 2020 r. organ ponowił zapytanie do wymienionej placówki "[...]". 27 marca organ zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie z powodu konieczności zebrania dokumentów i wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 8 maja 2020 r. 10 kwietnia 2020 r. (data nadania pocztowego) skarżący wystąpił bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ponagleniem w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora MOPS. 30 kwietnia 2020 organ przekazał akta sprawy Kolegium w związku z ponagleniem. Wyjaśnił, że oczekuje na odpowiedź z Placówki Opieki Całodobowej "[...]". Pismem z 22 maja 2020 r, organ ponowił zapytanie do wskazanej placówki w sprawie wyjaśnienia i udokumentowania ponoszenia odpłatności za pobyt matki w tej placówce przez skarżącego. 22 maja 2020 r. organ ponownie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2020 r. 26 maja 2020 r. do organu wpłynęło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznające ponaglenie za nieuzasadnione. Kolegium wskazało, że z dniem 31 marca 2020 r. w związku z art. 15 zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, bieg terminów procesowych, o których mowa w art. 35 k.p.a. uległ zawieszeniu. 15 czerwca 2020 r. tutejszy Sąd przekazał Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej skargę Z. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości za pobyt E. A. w domu pomocy społecznej. Decyzją z "[...]" r. organ odmówił rozłożenia na raty przedmiotowych należności. We wniesionej skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w związku z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy. Akcentował, że organ wielokrotnie zawiadamiał o niezałatwieniu sprawy w terminie i ustanawiał kolejne terminy. Podniósł, że sprawa nie ma charakteru szczególnie skomplikowanego i powinna być załatwiona niezwłocznie. Podał, że pismem z 17 lutego 2020 r. złożył wszelkie wymagane informacje i przedłożył dokumenty. Dodatkowe dowody i dokumenty przedłożył przy piśmie z dnia 10 marca 2020 r. Wyraził niezrozumienie po co organ po raz kolejny wystąpił do placówki "[...]" o udostępnienie danych, które posiada. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, argumentując, że część roszczeń uległa przedawnieniu i nie można żądać ich spłaty. Wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył przebieg postępowania. Wskazał, że odpowiedź placówki "[...]" na trzeci wniosek wpłynęła do organu 13 lipca 2020 r. Organ podkreślił, że z uwagi na epidemię COVID-19 z mocy prawa uległ zawieszeniu bieg terminów procesowych (art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, obowiązujący w okresie od dnia 31.03.2020 r. do dnia 16.05.2020 r.). Bieg terminów uległ zawieszeniu na okres ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego - od 14.03.2020 r. i stanu epidemii - od 20.03.2020 r. Ponownie terminy wznowiły swój bieg od dnia 24.05.2020 r. W tym okresie organ nie mógł skutecznie wzywać podmiotów do dokonania czynności z zakreśleniem terminu do ich dokonania. Zatem w tym przypadku nie można mówić o przewlekłości postępowania. W piśmie procesowym z 20 sierpnia 2020 r., skarżący wskazał, że skarga na przewlekłość postępowania dotyczy okresu od 22 stycznia 2020 r., a zatem po zwrocie sprawy organowi na skutek decyzji kasacyjnej Kolegium z "[...]" r. Podniósł, że Kolegium uznało już na tym etapie postępowania, że materiał dowodowy jest wystarczający. Zdaniem skarżącego Kolegium potwierdziło zasadność jego wniosku z kwietnia 2019 r., pozostawiając organowi I instancji jedynie do ustalenia formę spłaty należności, a nie odmowę rozłożenia na raty. Według skarżącego udokumentował już na przełomie stycznia i lutego stały, miesięczny i regularny charakter opłat za pobyt matki w placówce "[...]". Nie było więc przeszkód, aby decyzja została wydana w marcu 2020 r., przed wejściem w życie ustawy covidowej. Poza tym ustawa ta w żaden sposób nie zabraniała organowi wcześniejszego wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Użyty w tym przepisie zwrot "w granicach sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 265, dalej jako: "k.p.a.") wynika, że bezczynność to stan niezałatwienia sprawy w terminie określonym przepisami art. 35 lub art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość zaś występuje, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2). W orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Natomiast przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje takie przypadki prowadzenia postępowania jak np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Ol 9/12; z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt II SAB/Ol 85/15, publ. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Dostrzec należy, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania związane jest z naruszeniem ustawowego terminu i przepisanej procedury do załatwienia sprawy. Skutkiem przewlekłości jest niezałatwienie sprawy w terminie, a więc bezczynność. W konsekwencji granice między tymi stanami mogą się zacierać. Także użycie przez ustawodawcę spójnika "lub" wskazuje, że stany te mogą występować łącznie. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi MOPS przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z jego wniosku o rozłożenie na raty należności za pobyt jego żony w domu pomocy społecznej. Zaznaczył, że stan przewlekłości trwa od 22 stycznia 2020 r., tj. od momentu zwrotu sprawy organowi, na skutek uchylenia wydanej uprzednio decyzji przez Dyrektora MOPS w tej sprawie. W przekonaniu skarżącego udokumentował on w wystarczającym stopniu, że ponosi opłaty za pobyt matki w placówce opieki całodobowej i nie było podstaw żądania dodatkowych informacji od placówki "[...]" i oczekiwania na odpowiedź tej placówki. Według skarżącego Dyrektor MOPS powinien uwzględnić jego wniosek. W związku z tym wyjaśnić należy przede wszystkim, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności kończących postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 p.p.s.a.), jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie zgodnie wskazuje się na specyfikę badania takich skarg, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął stosownych działań w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany. Oznacza to, że rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie wnika jaka decyzja powinna zapaść w sprawi, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1628/14, publ. w CBOSA). Dla uznania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania konieczne jest ustalenie, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności, że organ nie podjął wymaganych prawem działań, że pozostaje w sprawie w zwłoce. Niniejsza skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż organ od momentu wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie podejmował celowe działania zmierzające do obiektywnego załatwienia wniosku skarżącego, dochował wszystkich wymogów procesowych informując skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zauważyć można, że od dnia wpływu wniosku do organu rozpoczął się bieg terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 k.p.a. Stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, w niniejszej sprawie jest to dzień 11 kwietnia 2019 r. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. W myśl § 3 art. 35 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z tymi unormowaniami organ powinien zakończyć postępowanie decyzją najpóźniej w czerwcu 2019 r. Jednak z przyczyn niezależnych od organu nie dysponował on w tym czasie wystarczającymi danymi do załatwienia wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do biegu terminów nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Wobec zamieszkiwania skarżącego poza terenem właściwości MOPS, organ musiał zlecić w ramach pomocy prawnej przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z udziałem skarżącego w miejscu jego zamieszkania w B. Sam skarżący przyznał, że przebywał wówczas w B., co przyczyniło się do zwłoki w sprawie. Następnie organ zasadnie dochodził ustalenia jaki dochód skarżący uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta miała bezspornie wpływ na wyjaśnienie możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący tej okoliczności nie neguje. Zgadza się, że do czasu wydania decyzji z "[...]" r. Dyrektorowi MOPS nie można zarzucić zwłoki w załatwieniu wniosku. Zaznaczyć należy, że od momentu zwrotu sprawy organowi I instancji 22 stycznia 2020 r. na nowo rozpoczął się bieg terminu do załatwienia sprawy, liczony według art. 35 k.p.a. W tym czasie organ starał się wyjaśnić, do czego zobowiązał go organ II instancji, czy skarżący rzeczywiście ponosi koszty pobytu matki w placówce opieki całodobowej i z jaką częstotliwością. Sam skarżący dopiero pismem z 17 lutego 2020 r. złożył pisemne wyjaśnienia w tej kwestii. Przy czym właściwe, logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego było zamierzenie organu skonfrontowania twierdzeń skarżącego ze stanowiskiem placówki "[...]". Oczekiwanie na odpowiedź tej placówki było tym bardziej zasadne, że w dniu 2 marca 2020 r. pracownik organu uzyskał istotną informację, że płatności za pobyt matki skarżącego w placówce opieki całodobowej regulowane są z jej konta osobistego (notatka służbowa k. 7 tomu II akt administracyjnych). Okoliczność ta podważała twierdzenie skarżącego, że to on ponosi koszty utrzymania matki w tej placówce. Dlatego organ miał racjonalne podstawy, aby oczekiwać na odpowiedź wskazanej placówki. Brak odpowiedzi mógł być spowodowany szczególną sytuacją jaka zaistniała w kraju w związku z zagrożeniem epidemii, z powodu której zaczęły obowiązywać przepisy szczególne, które zawieszały bieg terminów. Mianowicie od 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, zaś z dniem 20 marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 433 oraz z dnia 20 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem 31 marca 2020 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), mocą której do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego artykułu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie powołany przepis stanowił, że w okresie o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się (ust. 10 pkt 1). Dodatkowo w ust. 11 cytowanego art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Powołany wyżej przepis art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia 24 maja 2020 r. (art. 48 pkt 20 i art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - Dz. U. z 2020r., poz. 875 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe szczególne regulacje w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. - Sąd przy dokonywaniu oceny niniejszej skargi nie uwzględnił okresu od 14 marca 2020 r. (stan zagrożenia epidemicznego) do 24 maja 2020 r. (początek na nowo biegu terminu). Wobec zaistniałej sytuacji organ zasadnie pismem z 22 maja 2020 r. ponowił zapytanie do wskazanej placówki w sprawie wyjaśnienia i udokumentowania ponoszenia odpłatności za pobyt matki w tej placówce przez skarżącego. Oczekiwana odpowiedź nie nadeszła i organ wydał żądaną decyzję "[...]" r. z zachowaniem ustawowych terminów. Art. 35 § 5 k.p.a. wyraźnie stanowi, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku z uwagi na konieczność weryfikacji przez organ istotnej dla sprawy okoliczności i oczekiwanie na odpowiedź właściwego podmiotu oraz zawieszenie biegu terminów ze względu na stan zagrożenia epidemicznego. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło