II SAB/Ol 44/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" w przedmiocie udzielenia pomocy materialnej postanawia odrzucić skargę. W skardze, złożonej do tut. Sądu, "[...]"zarzucił, że przez 3 lata nie otrzymał żadnej pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]". Stwierdził, że pomoc na zakup lekarstw jest przyznawana w niewystarczającej wysokości. Zakwestionował ponadto zasadność i prawidłowość przeprowadzania z nim wywiadu środowiskowego co miesiąc, a nie co 6 miesięcy. Skarżący podał, "[...]". W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]"podał, że nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego ani z wniosku skarżącego, ani z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości kontrolując działania organów administracji publicznej, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Nie wszystkie jednak formy działalności tych organów podlegają kontroli sądowej. Przesądza o tym art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", który określa zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej, wymieniając enumeratywnie akty, czynności, a także ich brak (bezczynność, przewlekłość) jako podlegające ocenie przez sąd administracyjny. Katalog ten został rozszerzony w art. 3 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wśród dopuszczonych przez wymienione regulacje form działalności administracji publicznej znajduje się także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. odnoszących się do obowiązku wydania decyzji, określonego postanowienia czy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (odnoszącym się do interpretacji przepisów prawa podatkowego). Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 pkt 9 p.p.s.a., sąd rozpoznaje także skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowa skarga złożona została w oparciu o art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej powoływanej jako "K.p.a.". Stanowi on, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Z treści skargi, w której skarżący zarzuca organowi administracji brak przyznania pomocy i nieprawidłowe działania, polegające na zbyt częstym przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego, jednoznacznie wynika, że jest to skarga, o której mowa w art. 227 K.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest natomiast pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. O sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 K.p.a., zawiadamia się wnoszącego skargę (art. 237 § 3 K.p.a.). Skarga ta jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dlatego skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w p.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.), nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (tak np. postanowienia NSA z 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 689/09 i z 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13). Przedmiotowa skarga została więc wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Ocena prawidłowości postępowania organu pomocy społecznej w zakresie nieprzyznania świadczeń z pomocy społecznej w oczekiwanym przez skarżącego wymiarze i niewłaściwej, w ocenie skarżącego, częstotliwości przeprowadzania wywiadu środowiskowego, w przypadku, gdy nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne, którego stroną byłby skarżący, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało postanowić, jak w sentencji.