II SAB/Ol 51/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o wyłączenie od rozpoznana tej sprawy Sędziów WSA w Olsztynie: B.J., T.L. oraz Z.Ś. w sprawie ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w rozpoznaniu odwołania z dnia 11 marca 2008 r. od opinii służbowej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy Sędziów WSA w Olsztynie: B.J., T.L. i Z.Ś. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 12 kwietnia 2010 r. A.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w rozpoznaniu odwołania strony z dnia 11 marca 2008 r. o opinii służbowej. Na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. przed przystąpieniem do zreferowania stanu sprawy skarżący zgłosił na piśmie wniosek z dnia 14 lipca 2010 r. o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SAB/Ol 76/09). Z uwagi na nieuwzględnienie w toku rozprawy złożonego wniosku skarżący ponowił jego złożenie, a wobec braku rozpoznania tego drugiego wniosku o zawieszenie postępowania zgłosił do protokołu wniosek o wyłączenie od rozpoznania jego sprawy całego składu sędziowskiego tj. sędzi WSA B.J., sędziego WSA T.L. oraz sędziego WSA Z.Ś. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II SAB/Ol 51/10) oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie wskazanych sędziów od rozpozna niniejszej sprawy. W motywach uzasadnienia wskazano, iż uzasadnionej podstawy do takiego wniosku nie może stanowić kwestionowana zasadność rozstrzygnięć podejmowanych przez sędziów orzekających na rozprawie w dniu 15 lipca 2010r. Na skutek wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2010 r. (sygn. akt I OZ 750/10) uchylił skarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 sierpnia 2010 r. i przekazał wniosek do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. W motywach uzasadnienia wskazano, że instytucja wyłączenia sędziego uregulowana została przepisem art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zawiera zamknięty katalog wyłączenia sędziego z urzędu oraz art. 19 tej ustawy określającym przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony. W każdym jednak przypadku stosownie do art. 22 § 2 tej ustawy rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem przez niego stosownych wyjaśnień. Z przekazanych akt sprawy wynika natomiast, iż sędziowie, o wyłączenie których wystąpił skarżący takich wyjaśnień nie złożyli. Niewypełnienie tego wymogu formalnego uniemożliwiało zatem sądowi I instancji właściwą ocenę istnienia, bądź też braku przesłanek do wyłączenia całego składu orzekającego lub poszczególnych sędziów, niezależnie od podstawy prawnej powołanej we wniosku strony skarżącej. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził także pogląd, iż sam fakt, że sędzia sądu administracyjnego, którego wyłączenia domaga się skarżący był sprawozdawcą w innej jego sprawie, z jego udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 tej ustawy wyłączenie sędziego (vide: postanowienie NSA z dnia 27 września 2005r. sygn. akt I OZ 935/05). Po powrocie akt sprawy wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA w Olsztynie: B.J., T.L. oraz Z.Ś. złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a żadną ze stron lub jej przedstawicielem tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Nadto wskazali, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów uznać należy za nieuzasadniony. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., jak również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 tej ustawy. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. Wskazani sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie złożyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia z orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności z niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów, o których mowa w art. 18 ustawy ppsa.. Skarżącemu należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o arbitralności orzekających sędziów w zakresie braku formalnego rozpoznania ponownego wniosku o zawieszenie postępowania nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy ppsa., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o arbitralności działania orzekających sędziów na skutek braku uwzględnienia w toku postępowania sądowoadministracyjnego zgłoszonego ponownego wniosku dowodowego o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego zwłaszcza, że na rozprawie wniosek ten został już rozpoznany i sąd postanowił o jego oddaleniu. Wyjaśnić pozostaje, iż stosownie do art. 191 ustawy ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Zatem dopiero na tym etapie postępowania można skontrolować wydawane w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym postanowienia, które nie podlegały wcześniej zaskarżeniu. Nie jest dopuszczalne natomiast żądanie wyłączenia sędziów orzekających w tej sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego, gdyż niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2008r. sygn. akt I OZ 665/08 (niepublikowany) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela. Nadto zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędziowie orzekający na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. działają w sposób arbitralny jest całkowicie chybiony, gdyż podjęte przez nich rozstrzygnięcie będzie mogło być ocenione w toku kontroli instancyjnej tj. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej od wydanego rozstrzygnięcia przez sąd wojewódzki. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie skarżącego o arbitralności sędziego - sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego - sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 ustawy ppsa. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008r. sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać pozostaje także skarżącemu, iż stosownie do art. 190 ustawy ppsa. Sąd, któremu sprawa zostaje przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższy przepis znajduje zastosowanie także w odniesieniu do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego na podstawie art. 197 § 2 tej ustawy. W postanowieniu NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 750/10 wypowiedziany został pogląd, iż sam fakt, że sędzia sądu administracyjnego, którego wyłączenia domaga się skarżący był sprawozdawcą w innej jego sprawie, z jego udziałem nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 tej ustawy wyłączenie sędziego i sąd w pełni stanowisko to podziela i akceptuje. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 i art. 18 w związku z art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie jako nieuzasadniony.