II SAB/Ol 53/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. H. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w B. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego w B. do rozpoznania pkt 3 wniosku skarżącego z dnia [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje adwokatowi K. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z 17 listopada 2024 r., P. H. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżący"), powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej jako: "u.d.i.p."), zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w B. (dalej jako: "Dyrektor ZK lub organ") m.in. o udostępnienie wszystkich zarządzeń, instrukcji i wytycznych Dyrektora ZK obowiązujących od 2022 r. do dnia 20 października 2024 r. Pismem z 6 grudnia 2024 r. Dyrektor ZK – powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z 1 sierpnia 2024 r, sygn. akt I SAB/SZ 52/23), poinformował wnioskodawcę w ww. zakresie, że zasady organizacji, funkcjonowania Służby Więziennej, podział kompetencji i zadań między jej poszczególnymi organami określa ustawa o Służbie Więziennej. Na tej podstawie organy Służby Więziennej wydają zarządzenia, instrukcje, wytyczne w celu wykonywania powierzonych im obowiązków. Treści wnioskowanych dokumentów nie można zasadnie wpisać w informację, o której stanowi u.d.i.p., ponieważ ustawa ta nie ingeruje w relacje między skazanym, a organami służby więziennej, bowiem taka ingerencja mogłaby utrudniać czy wręcz niweczyć efektywną realizację obowiązków spoczywających na organach Służby Więziennej. Z szerszej perspektywy byłaby nie do pogodzenia z ochroną porządku publicznego i bezpieczeństwa, do których nawiązuje art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnik skarżącego, ustanowiona w ramach przyznanego mu prawa pomocy, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, którą sformułowała jako skargę na decyzję z 4 lutego 2025 r. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ZK z 23 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej w zakresie jadłospisów szczegółowych posiłków dla kuchni wszystkich diet żywnościowych za okres od 7 stycznia 2024 r. do 17 listopada 2024 r., jak również w zakresie udostępnienia wszystkich zarządzeń, instrukcji i wytycznych Dyrektora ZK obowiązujących od 2022 r. do 20 października 2024 r. Uzasadniając zarzut nieudostępnienia wszystkich zarządzeń, instrukcji i wytycznych, pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że w orzecznictwie nie było wątpliwości, że wniosek o udostępnienie takich danych stanowi informację publiczną, pojawiały się natomiast twierdzenia, że z uwagi na znaczny nakład pracy przy ich rozpoznaniu, niekiedy uznawano je za informację przetworzoną i oczekiwano wykazania przez wnioskodawcę "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Jednak w tej sprawie, organ nie wskazywał na przetworzony charakter informacji i nie wzywał do wykazania interesu publicznego, dlatego tym bardziej wnioskowana informacja winna była zostać skarżącemu udzielona. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 7 maja 2025 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi skarżącego na bezczynność Dyrektora ZK w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie udostępnienia wszystkich zarządzeń, instrukcji i wytycznych obowiązujących od 2022 r. do 20 października 2024 r. i zarejestrowano ją pod sygnaturą II SAB/Ol 53/25. Jednocześnie zarządzono uwierzytelnioną kopię skargi doręczyć organowi i wezwać do nadesłania w terminie 14 dni odpowiedzi na skargę wraz z jej odpisem oraz całości akt sprawy związanej ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia wszystkich zarządzeń, instrukcji i wytycznych obowiązujących od 2022 r. do 20 października 2024 r. W odpowiedzi na skargę z 22 maja 2025 r., organ wskazał, że skarga z 3 marca 2025 r. została wniesiona na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie, co prowadzi do wniosku, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego powinien być Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, a nie Dyrektor ZK; z treści skargi w żaden sposób nie wynika, aby skarga dotyczyła bezczynności organu, tj. Dyrektora ZK. Niemniej, gdyby Sąd nie zgodził się z powyższym, organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że w sposób prawidłowy załatwił sprawę poprzez wskazanie, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, wobec czego nie można w sprawie mówić o jakiejkolwiek bezczynności. Również w decyzji z 23 grudnia 2024 r. Dyrektor ZK odniósł się do ww. kwestii, więc tym bardziej przeczy to bezczynności. Ostatecznie Dyrektor ZK podkreślił, że dokumentacja organu o charakterze wewnętrznym, która służy realizacji jego zadań – tak jak w przypadku wnioskowanych przez skarżącego informacji – nie stanowi informacji publicznej. Ocena, czy dana informacja podlega udostępnieniu i czy jest informacją publiczną nie zależy od uznania organu, ani podmiotu żądającego informacji, lecz jest okolicznością obiektywną i każdorazowo należy badać jej treść. Wnioskowane przez skarżącego informacje dotyczą kwestii związanych z organizacją i porządkiem jednostki, co wyłącza im przymiot informacji publicznej, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Natomiast w świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec powyższego, w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Natomiast w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności skargi wskazać trzeba, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w tym wniesienie ponaglenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi przewidziane w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11 CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może zostać skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności – tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, co wprost potwierdza przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie". Z kolei z przepisu art. 57 § 3 p.p.s.a. wynika, że w jednym piśmie skarżący może wnieść skargę na kilka aktów lub czynności, zaś sąd, do którego wniesiona została skarga, zobowiązany jest rozdzielić skargi, nadać każdej ze skarg nową, odrębną sygnaturę, po czym orzekać w każdej z tych spraw indywidualnie (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II GZ 199/22, LEX nr 3365114). Mając powyższe na uwadze, tutejszy Sąd uznał skargę na bezczynność Dyrektora ZK w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wniesioną w niniejszej sprawie, za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Dyrektora ZK w sprawie udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich aktualnie obowiązujących zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora ZK za okres od 2020 r. do 20 października 2024 r. Wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Przepisy u.d.i.p. służą realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w przepisie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne, w tym organy władzy publicznej, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1869, dalej jako: "u.s.w."), Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r. poz. 706) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 7 pkt 3 u.s.w., organem Służby Więziennej jest dyrektor zakładu karnego. Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. zakłady karne (art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w.). Koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa (art. 6 u.s.w.). W myśl art. 13 ust. 1 u.s.w. zakładem karnym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora zakładu karnego należy m.in. realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Wobec powyższego, nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego, mając na względzie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno-technicznej (zob. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, LEX/el. 2025). Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy informacje objęte wnioskiem skarżącego z 22 listopada 2024 r., dotyczące obowiązujących zarządzeń, instrukcji i wytycznych Dyrektora ZK stanowią informację publiczną. Punkt wyjścia do rozważań w tym przedmiocie stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak uwzględnianie treści art. 6 u.d.i.p., który zawiera przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej. Wśród przykładowych informacji publicznych wskazano m.in. informacje o organizacji oraz przedmiocie działalności i kompetencjach organów władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.d.i.p.), a także o zasadach funkcjonowania takich podmiotów, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Nadto informacją publiczną są dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W orzecznictwie podkreśla się również, iż informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej. Jednocześnie akcentuje się powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 113/22, LEX nr 3442266 i powołane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie skarżący poprosił o udostępnienie wszystkich zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora ZK obowiązujących od 2020 r. do 20 października 2024 r. Z treści wniosku nie można jednocześnie wyprowadzić wniosku, że skarżący zażądał udostępnienia ich pełnej treści. Organ natomiast pismem z 6 grudnia 2024 r. wskazał, że w jego ocenie żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, bowiem dotyczą kwestii "wewnętrznych" funkcjonowania Służby Więziennej, a przepisy u.d.i.p. nie mogą ingerować w relacje między skazanym, a organami Służby Więziennej. Tutejszy Sąd z argumentacją się nie zgadza z niżej wskazanych przyczyn. W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że przynajmniej część zarządzeń czy instrukcji, o których udostępnienie zwrócił się skarżący, może dotyczyć ustawowych obowiązków, czy uprawnień osadzonych (np. na podstawie upoważnień zawartych w ustawie konkretyzować sposób realizacji ustawowych obowiązków i uprawnień). Zatem w ocenie tutejszego Sądu informację o takich dokumentach, należy zakwalifikować jako informację publiczną, zwłaszcza jeżeli została ona wytworzona i znajduje się w posiadaniu organu. Z odpowiedzi udzielonej przez Dyrektora ZK wynika, że organ potraktował wszystkie żądane dokumenty jako dokumenty wewnętrzne, tymczasem wskazać należy, że dokumenty wewnętrzne służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą określać zasady działania w określonych sytuacjach, ale mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r.,sygn. akt I OSK 851/10, CBOSA). Cechą dokumentów wewnętrznych jest to, że zostają wytworzone tylko na potrzeby podmiotu, który je wytworzył i nie przedstawiają jego stanowiska na zewnątrz, nie zostają bezpośrednio wykorzystane w szeroko rozumianym procesie decyzyjnym (por. P. Szustakiewicz, Problemy dostępu do informacji publicznej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, "Samorząd Terytorialny" 2015 r., nr 4, s. 62; oraz wyrok NSA z 17 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1139/15, CBOSA). Natomiast jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12 (OTK-A 2013/8/122) "z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają [...] treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. [...]. Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej". W niniejszej sprawie nie można z góry przesądzić, że wszystkie żądane przez skarżącego zarządzenia, wytyczne i instrukcje spełniają kryterium dokumentu wewnętrznego, natomiast organ w swojej odpowiedzi nie sprecyzował i nie podał, jakie aktualnie obowiązujące w Zakładzie Karnym wytyczne, zarządzenia i instrukcje spełniają powyższą cechę, a więc nie stanowią informacji publicznej. Co więcej, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i c), art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p., żądane przez wnioskodawcę informacje o obowiązujących w Zakładzie Karnym zarządzeniach, wytycznych i instrukcjach mogą być zebrane w rejestrach czy ewidencjach takich aktów. W tym zakresie informacja o treści funkcjonujących w podległej danemu organowi jednostce organizacyjnej rejestrów, wykazów, czy ewidencji takich aktów stanowi informację publiczną (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 113/22, CBOSA). Wobec tego niezasadne jest twierdzenie organu, iż żądane informacje w zakresie wszystkich aktualnie obowiązujących w danym okresie zarządzeń, wytycznych i instrukcji związane są wyłącznie z wewnętrzną organizacją i działalnością jednostki, więc nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2678/16, LEX nr 2587608). W ocenie tutejszego Sądu, skoro podmiot wytworzył przedmiotowe dane, czy też znajdują się one w jego posiadaniu i obowiązują funkcjonariuszy oraz pracowników, to informację publiczną stanowi informacja o obowiązywaniu takich aktów (zarządzeń, instrukcji, wytycznych), oznaczonych konkretnym znakiem i nazwą. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Dyrektor ZK dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzeczono w punkcie II. wyroku. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażące naruszenie prawa jest okolicznością szczególną; tak kwalifikowane mogą być jedynie przypadki bezczynności organu mające cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawa. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia. Sformułowanie "rażące" oznacza natomiast działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok NSA z 6 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2637/24, LEX nr 3884025). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, noszące cechy oczywistej sprzeczności z prawem, wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ w odpowiednim czasie zareagował na wniosek skarżącego i w ustawowym terminie udzielił odpowiedzi, błędnie jednak przyjmując, że nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych dokumentów. Wobec tego, w pkt I. wyroku zobowiązano organ do rozpoznania pkt 3 wniosku w terminie 14 dni. O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).