II SAB/Ol 56/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2015r. skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia z dnia 1 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 56/12 o odrzuceniu skargi oraz wniosków A. Z. z dnia 11 grudnia 2013r. i 10 lutego 2014r. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie dobudowy wiatrołapu do budynku mieszkalnego postanawia 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. oddalić wnioski o przyznanie prawa pomocy. W dniu 25 czerwca 2012r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę na bezczynność tego organu w załatwieniu jego zgłoszenia o zbadanie legalności robót budowlanych przeprowadzonych we wskazanym budynku mieszkalnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z dnia 27 czerwca 2012r. orzekł o nakazie rozbiórki dobudowanego wiatrołapu. Podał, że A. Z., mimo kierowanych do niego zawiadomień, nie brał udziału w przeprowadzanych oględzinach i nie zapoznawał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a jedynie domagał się odpowiedzi na niezrozumiałe pisma, jak również żądał zwrotu kosztów za uczestnictwo w kontroli. Pismem z dnia 12 września 2012r. skarżący wystąpił do tutejszego sądu o sporządzenie i doręczenie mu odpisów i kopii wyszczególnionych dokumentów. W dniu 17 września 2012r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 52 zł za wykonanie powyższych czynności, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi, wnioskiem z dnia 20 września 2012r. złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013r., sygn. akt II OZ 124/13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie skarżącego na to postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 kwietnia 2013r. skarżący został wezwany ponownie do wykonania zarządzenia z dnia 13 września 2012r. o uiszczeniu opłaty kancelaryjnej. W dniu 26 kwietnia 2013r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 18 września 2013r. tutejszy Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a postanowieniem z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II OZ 951/13 NSA oddalił zażalenie na to postanowienie. Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2013r. skarżący sporządził następny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi. Na podstawie zarządzenia z dnia 17 stycznia 2014r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczone zostało stronie w dniu 6 lutego 2014r. W odpowiedzi skarżący złożył w tutejszym Sądzie wniosek datowany 10 lutego 2014r. o zwolnienie go od wpisu od skargi. Jednocześnie A. Z. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów i referendarzy tutejszego Sądu od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. W dniu 20 listopada 2014r. wpłynęło do tutejszego Sądu postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r., sygn. akt II SO/Bk 5/14 o oddaleniu wniosku A. Z. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 56/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na zasadzie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a., odrzucił skargę A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie dobudowy wiatrołapu do budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazano, że skarga podlegała odrzuceniu wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którym odmówiono przyznania stronie prawa pomocy. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu w dniu 22 grudnia 2014r. W dniu 29 grudnia 2014r. skarżący złożył osobiście w tutejszym Sądzie własnoręcznie sporządzoną i podpisaną skargę kasacyjną (zatytułowaną zażalenie) na powyższe postanowienie, domagając się stwierdzenia jego nieważności w związku z naruszeniem art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 183 § 2 pkt 1 i 3, art. 220 § 3, art. 243 § 1 i art. 254 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżący ponownie zażądał wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od orzekania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2015r., sygn. akt II OW 17/15 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego dotyczącego wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych. Wskazał, że żądanie skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r. i zmierza do uniemożliwienia rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Art. 175 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 175 § 2). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. (por. B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2., Warszawa 2009 r. str. 493.). Tym samym wojewódzki sąd administracyjny powinien odrzucić skargę bez wzywania do usunięcia braków, w sytuacji, gdy skargę sporządzi i podpisze podmiot nieuprawniony (vide: postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, M. Prawniczy 2004, Nr 5, s. 202). W postanowieniu z dnia 15 maja 2008 r. (sygn. akt II GSK 502/07) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, że tryb z art. 49 p.p.s.a. (wezwania do uzupełnienia braków formalnych) przy skardze kasacyjnej jest możliwy do zastosowania tylko do wyjaśnienia, czy osoba która podpisała skargę kasacyjną jest umocowana do jej sporządzenia w świetle art. 175 p.p.s.a. (por. też postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013r., sygn. akt II FZ 1082/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt rozpoznawanej sprawy, nie dała natomiast podstaw do przyjęcia, że skarżący jest podmiotem uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej, wymienionym w art. 175 § 1, 2 p.p.s.a. Skoro więc wniesiona w dniu 29 grudnia 2014r. skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, lecz osobiście przez skarżącego, to należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1. sentencji. Nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, datowane 11 grudnia 2013r i 10 lutego 2014r. Są to kolejne wnioski w sprawie, w których skarżący podaje takie same argumenty jak poprzednio, nie wyjaśniając w dalszym ciągu skąd ma środki na utrzymanie, mimo dwukrotnej prawomocnej odmowy przyznania mu prawa pomocy z powodu uniemożliwienia dokonanie oceny, jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja majątkowa. Podnosząc, że jest osobą ubogą, która nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów, skarżący faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne: CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że A. Z., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał okoliczności, które uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 18 września 2013r. Treść złożonych oświadczeń nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania żądania skarżącego co do częściowego zwolnienia od kosztów, tj. od wpisu od skargi. Wnioskodawca w dalszym ciągu faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Wbrew uprzedniemu wezwaniu, pomimo wielokrotnego wyjaśniania wnioskodawcy potrzeby oszacowania potencjału posiadanych nieruchomości poprzez ustalenie ich położenia i wartości, skarżący w dalszym ciągu pomija te okoliczności. Wnioskodawca przedstawił tylko te dane, które uznał za stosowne. W przedmiotowych wnioskach skarżący nie uzupełnił swoich wyjaśnień pomimo wielokrotnego zwrócenia uwagi przez Sąd I jak i II instancji na potrzebę pełnego i rzetelnego zobrazowania sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej, co uniemożliwiało Sądowi dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności kolejnego wniosku. Jak już wielokrotnie wyjaśniano stronie, wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny. Argumentacja strony sprowadza się zaś po raz kolejny jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu co do oceny możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania, a także do bezpodstawnego kwestionowania stanowiska sądów o konieczności ujawnienia wszelkich danych obrazujących sytuację rodzinną, majątkową oraz finansową wnioskodawcy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w pkt 2. sentencji.