II SAB/Ol 68/13

Dnia 27 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu w udzieleniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność organu; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ postanawia o nie wymierzaniu organowi grzywny; 4/ zasądza od Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu na rzecz skarżącego P. B. kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 21 listopada 2012 r. P.B. zwrócił się do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu A w O. o udostępnienie mu treści dwóch losowo wybranych decyzji administracyjnych, doręczonych za pokwitowaniem do imiennie oznaczonego kandydata o nieprzyjęciu na studia stacjonarne pierwszego stopnia, kierunek prawo w roku akademickim 2010/2011 oraz wskazanie imienia i nazwiska co najmniej 2 innych kandydatów, którym doręczono za pokwitowaniem decyzję administracyjną o nieprzyjęciu na studia stacjonarne pierwszego stopnia, kierunek prawo w roku akademickim 2010/2011. Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. (sygn. akt II SAB/Ol 19/13)) zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w zakresie ujawnienia treści udostępnianych decyzji co do liczby punktów, którą uzyskał kandydat, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W dniu 27 kwietnia 2013 r. P.B. wniósł, za pośrednictwem Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu A, skargę na bezczynność tego organu odnośnie wniosku skarżącego z dnia 21 listopada 2012r. w zakresie, w jakim organ nie udostępnił treści żądanych decyzji administracyjnych w części dotyczącej imienia i nazwiska członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, którą to teść organ usunął z udostępnionych stronie aktów poprzez jej zakreślenie. Wobec powyższego wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w zakresie ujawnienia treści udostępnionych decyzji co do imienia i nazwiska członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, 3) stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa lecz wskutek nieumiejętnego rozumienia prawa oraz oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. II SAB/Ol 19/13, 4) niewymierzanie organowi grzywny z urzędu. W odpowiedzi na skargę, przekazaną Sądowi wraz z aktami sprawy w dniu 20 czerwca 2013r., Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu A poinformował, że wniosek skarżącego o udostępnienie treści decyzji administracyjnych w części dot. imienia i nazwiska członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej został uwzględniony w dniu 20 maja 2013 r., gdyż stronie wysłano żądaną informację. Pismem z 24 czerwca 2013 r. P.B., reprezentowany przez radcę prawnego T.B., wniósł o umorzenie postępowania sądowego w tej sprawie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że usunięto stan bezczynności po wniesieniu skargi, dlatego postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dalej jako: u.d.i.p. stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalając, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. I tak, reguluje ona udostępnienie informacji publicznej (art. 7, 13 i 14 ustawy), jak również odmowę udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie zainteresowanego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059.02, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uregulowań tych wynika, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W przypadku zaś, gdy informacja o jaką ubiega się strona nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Zatem, aby można było mówić o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej należy przede wszystkim stwierdzić, że ciążył na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek udostępnienia takiej informacji. W rozpoznawanej sprawie taki obowiązek wynikał z treści wyroku wydanego w tej sprawie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie z dnia 28 marca 2013 r. (sygn. akt II SAB/Ol 19/13), którym m.in. zobowiązano Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 21 listopada 2012 r. w zakresie ujawnienia treści udostępnianych decyzji co do liczby punktów, którą kandydat uzyskał. Jak wynika z przekazanych akt organ w wykonaniu ww. wyroku przekazał stronie skarżącej kserokopie dwóch decyzji administracyjnych w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów kierunku prawo, studia jednolite magisterskie, stacjonarne w roku akademickim 2010/2011, w którym podał liczbę punktów jaką uzyskał kandydat lecz zakreślona została informacja dotycząca członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej oraz zakreślony został poza danymi osobowymi kandydata także numer porządkowy decyzji. Skarżący uznając, że nadal nie została mu udostępniona informacja publiczna wniósł skargę na bezczynność organu żądając udostępnienia decyzji z podaniem danych dotyczących imienia i nazwiska członków organu wydającego decyzję - Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej. Organ przed przekazaniem skargi strony wraz z aktami sprawy usunął stan bezczynności, bowiem w dniu 20 maja 2013 r. przekazano skarżącemu żądaną informację publiczną. Nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć po jej wniesieniu w dniu 20 maja 2013 r. skoro przekazano żądaną informację, którą to okoliczność potwierdził skarżący w piśmie wnioskującym o umorzenie postępowania sądowego wobec usunięcia stanu bezczynności. Zatem postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wyznaczenia organowi terminu do udostępnienia żądanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu. Umorzenie postępowania przed sądem następuje, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W szczególnej kategorii spraw, jakimi są sprawy ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć co do zasady w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności to sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skarg, nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe. Nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, dostępne w CBOSA ). Stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie ustawy ppsa., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma za zadanie umożliwić stronie ewentualne dochodzenie odszkodowania, o którym mowa wart. 417¹ § 3 kodeksu cywilnego, z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z nadesłanej odpowiedzi wynika, że organ nie miał świadomości, iż udostępniając żądaną informację przez skarżącego w sposób nieuprawniony dokonał zakreślenia, a więc nieudostępnienia informacji w zakresie organu wydającego decyzję, bowiem w tym przypadku stosownie do art. 169 ust. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (tj. z 2012 r. Dz.U. poz. 572, ze zm) to komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Brak zatem było podstaw aby zanonimizować dane dotyczące członków takiej komisji. Nadto po otrzymaniu skargi w tej sprawie a przed przekazaniem jej do Sądu organ udostępnił skarżącemu żądaną informację w zakresie przez niego wnioskowanym. Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 orzeczenia. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie z pkt 3 sentencji wyroku, w którym orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 ustawy ppsa. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu tej kwestii należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny zwłoki oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. W warunkach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga w ocenie Sądu, dyscyplinowania organu poprzez wymierzenie kary grzywny, z czym zgadza się sam skarżący, który w skardze wnosił o niewymierzenie organowi grzywny z urzędu. W pkt 4 sentencji Sąd orzekł, na zasadzie art. 201 § 1 ustawy ppsa. w związku z § 14 ust.2 pkt1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 490), o zwrocie skarżącemu od organu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego (240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Zgodnie ze wskazanym unormowaniem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy ppsa., a więc gdy organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, uwzględni ją w ramach autokontroli.