II SAB/Ol 90/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2015 r. skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej postanawia odrzucić skargę kasacyjną. W dniu 23 sierpnia 2012 r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania w rozpatrzeniu zażalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. o zawieszeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Potwierdził, że w dniu 5 lipca 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie PINB. Wskazał, że informował stronę, iż zażalenie to nie może zostać rozpatrzone w terminie w związku z wniesieniem przez skarżącego skargi na bezczynność PINB i przesłaniem całości akt sprawy do WSA w Olsztynie. Zarządzeniem z dnia 20 września 2012 r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, rozdzielił skargi w ten sposób, że pod kolejnymi numerami w repertorium SAB wpisano odrębnie skargę na bezczynność (sygn. akt II SAB/Ol 89/12) oraz skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (sygn. akt II SAB/Ol 90/12). Zarządzeniem tym Przewodniczący Wydziału II wezwał także A. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W odpowiedzi skarżący wystąpił na urzędowym formularzu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2013 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 230/13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie skarżącego na to postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 maja 2013 r. skarżący został ponownie wezwany, w dniu 17 czerwca 2013 r., do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. WSA w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego prawa pomocy z tych samych powodów jak poprzednio. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 954/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. W związku z tym skarżący został ponownie wezwany do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu od skargi w zawitym terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skarżącemu doręczone w dniu 11 grudnia 2013 r. W wyznaczonym terminie skarżący wpisu nie uiścił, składając kolejny wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, datowany w dniu 11 grudnia 2013r. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na zasadzie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a., odrzucił skargę A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu wskazano, że skarga podlegała odrzuceniu wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którym odmówiono przyznania stronie prawa pomocy. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu w dniu 17 lutego 2014r. W dniu 24 lutego 2014r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł własnoręcznie sporządzoną i podpisaną skargę kasacyjną (zatytułowaną zażalenie) na powyższe postanowienie, domagając się stwierdzenia jego nieważności w związku z naruszeniem art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 183 § 2 pkt 1 i 3, art. 220 § 3, art. 243 § 1 i art. 254 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżący zażądał wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od orzekania w tej sprawie. Złożył też urzędowy formularz wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. W dniu 3 października 2014r. wpłynęło do tutejszego Sądu postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r., sygn. akt II SO/Bk 15/14 o oddaleniu wniosku A. Z. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 31 października 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 referendarz sądowy w tutejszym Sadzie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy wobec nieprzedstawienia przez stronę informacji wskazujących na rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe. W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił, że referendarz sądowy nie wezwał go powtórnie i należycie do wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do sytuacji majątkowej, a w konsekwencji tego zaniechania gołosłownie i bezpodstawnie ocenił, że skarżący nie wykazał, iż jest osobą ubogą. Stwierdził, że w obowiązujących przepisach prawa nie ma przesłanki wykazania sytuacji materialnej "w sposób niebudzący wątpliwości", którą posłużył się referendarz sądowy odmawiając przyznania żądanego prawa pomocy. Podniósł też, że wniosek został bezpodstawnie oceniony przez pryzmat innych spraw. Ocenił, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza jego prawo do sądu i sprawiedliwego procesu. Odmowę przyznania prawa pomocy uznał za nieobiektywną i naruszającą przepisy prawa, gdyż w ocenie skarżącego wykazał on, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wraz ze sprzeciwem skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy z orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014r., sygn. akt II OW 228/14 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego dotyczącego wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych. Wskazał, że żądanie skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r. i zmierza do uniemożliwienia rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 tutejszy Sąd oddalił wnioski skarżącego z dnia 11 grudnia 2013r. i 24 lutego 2014r. o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Art. 175 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 175 § 2). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. (por. B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2., Warszawa 2009 r. str. 493.). Tym samym wojewódzki sąd administracyjny powinien odrzucić skargę bez wzywania do usunięcia braków, w sytuacji, gdy skargę sporządzi i podpisze podmiot nieuprawniony (vide: postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, M. Prawniczy 2004, Nr 5, s. 202). W postanowieniu z dnia 15 maja 2008 r. (sygn. akt II GSK 502/07) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, że tryb z art. 49 p.p.s.a. (wezwania do uzupełnienia braków formalnych) przy skardze kasacyjnej jest możliwy do zastosowania tylko do wyjaśnienia, czy osoba która podpisała skargę kasacyjną jest umocowana do jej sporządzenia w świetle art. 175 p.p.s.a. (por. też postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013r., sygn. akt II FZ 1082/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt rozpoznawanej sprawy, nie dała natomiast podstaw do przyjęcia, że skarżący jest podmiotem uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej, wymienionym w art. 175 § 1, 2 p.p.s.a. Skoro więc wniesiona w dniu 24 lutego 2014r. skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, lecz osobiście przez skarżącego, to należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak sentencji.