II SO/Ol 1/15

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy z wniosku I. Ż. o wymierzenie Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy ppsa postanawia 1/ wymierzyć Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy grzywnę w kwocie 50 złotych; 2/ zasądzić od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy na rzecz skarżącego I. Ż. kwotę 100 złotych (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Z. powołując się na art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w dniu 21 stycznia 2015r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) złożył wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Urzędu Pracy w A grzywny w wysokości nie mniejszej niż 5 tys. zł za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że w dniu 24 grudnia 2014r. złożył skargę na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej, która to skarga w stosownym terminie 15 dni czyli do 8 stycznia 2015r., nie została przekazana Sądowi. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie w całości, wskazując, że termin na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy został przekroczony tylko nieznacznie. Ponadto stwierdzono, że skarga wpłynęła 30 grudnia 2014r., a w tym czasie było 6 dni wolnych od pracy, co znacznie skróciło czas na udzielenie odpowiedzi. Żądana zaś informacja została wysłana w dniu 16 stycznia 2015r. Z uwagi zaś, że skarżący jej nie otrzymał, ponownie wysłano ją w dniu 6 lutego 2015r. za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782 j.t.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Dlatego też to na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego spoczywają określone obowiązki. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności, jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od dnia jej otrzymania. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Ponadto podnieść należy, że organ obowiązany jest wykonać czynności nakazane art. 54 § 2 p.p.s.a. również w przypadku, gdy skorzysta z instrumentu autokontroli, przewidzianego w art. 54 § 3 tej ustawy, bowiem jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli tej czynności i ewentualnego umorzenia postępowania sądowego (por. R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi do sądu administracyjnego, ZNSA z 2007r. Nr 5-6, s.7). Jeżeli nawet organ zamierzał uwzględnić skargę, to i tak zobowiązany był ją przekazać sądowi. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W niniejszej sprawie przedmiotowa skarga na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 30 grudnia 2014r., co wynika z odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny i z akt sprawy II SAB/Ol 7/15, pod którą to sygnaturą skarga została zarejestrowana. Tak więc termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 14 stycznia 2014 r. W tym terminie obowiązek ten nie został wykonany, gdyż skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu 16 stycznia 2015 r. (data stempla pocztowego – akta sprawy II SAB/Ol 7/15; karta 6). Postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia zatem przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Przy czym, jak wskazano wyżej, wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Ustalając jej wysokość Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego w sprawie wniosku i sąd administracyjny nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego nieprzekazaniu skargi. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że spóźnienie organu w przekazaniu skargi i akt sprawy nie było znaczące, a wpływ na nie miał fakt wniesienia skargi w tzw. okresie świątecznym. Poza tym organ podniósł, że ostatecznie udzielił stronie wnioskowanych informacji. W związku z tym Sąd uznał, że ustalona kwota grzywny stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 200 p.p.s.a.