II SO/Ol 8/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-02-27

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy od orzekania w sprawie jest uzasadniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających ich bezstronność, a jedynie swoje subiektywne przekonanie o działaniu na jej niekorzyść?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza jest nieuzasadniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dowodów obiektywnie wskazujących na brak ich bezstronności, a jedynie swoje subiektywne przekonanie o działaniu na jej niekorzyść. Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięć sądu lub odmowa przyznania pomocy prawnej nie stanowi podstawy do wyłączenia. W przypadku złożenia przez sędziego oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, wniosek może być uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy strona udowodni okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia uzgadniającego budowę obory. Następnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o wyłączenie od orzekania w tej sprawie wielu sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając im działanie na jego niekorzyść, m.in. poprzez odmowę przyznania bezpłatnej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: sędziego NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego WSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędziego WSA Małgorzaty Roleder, sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędziego NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka, referendarza Barbary Romanczuk i referendarza Tomasza Oleksickiego od orzekania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. ,nr "[...]" w przedmiocie odmowy sprostowania oraz wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia sygn. akt II SA/Bk 849/11 postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Stowarzyszenie A wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"., utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r., mocą którego odmówiono sprostowania oraz wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r., utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", stwierdzające nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty z dnia "[...]"r., uzgadniającego przedsięwzięcie polegające na budowie obory wolnostanowiskowej, bezściółkowej dla krów mlecznych na 200 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr "[...]", położonej we wsi I., gmina N. W dniu 22 grudnia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęło pismo, w którym Stowarzyszenie zawarło wniosek o wyłącznie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w WSA w Białymstoku: sędziego NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędzi NSA Grażyny Gryglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego WSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędzi WSA Małgorzaty Roleder, sędzi WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędzi NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędzi NSA Elżbiety Trykoszko, sędzi NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka oraz referendarzy: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk. Wymienionym sędziom oraz referendarzom strona skarżąca zarzuciła, iż orzekając w sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść, prawdopodobnie z naruszeniem prawa, np. odmawiając Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, czy też poprzez niewyłączenie sędziego Stanisława Prutisa, pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. Kampusu Uniwersytetu w Białymstoku. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie: Ireneusz H. Darmochwał, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Mirosław Wincenciak, Mieczysław Markowski, Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula B. Rymarska, Jacek Pruszyński oraz referendarze: Barbara Romanczuk i Tomasz Oleksicki złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenia takiego nie złożyli: sędzia WSA Piotr Pietrasz, który jest delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sędzia NSA Stanisław Prutis – wyłączony od orzekania w niniejszej sprawie na mocy art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. (sygn. akt II OW 9/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek należy uznać za nieuzasadniony. Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., w dalszej części uzasadnienia zwanej: p.p.s.a.), ale również wówczas, gdy istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż wskazani we wniosku sędziowie i referendarze orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia ich od orzekania w przedmiotowej sprawie, wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 864/10). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Tymczasem strona skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła zgłoszonych we wniosków zarzutów i nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, dyskredytujących prawdziwość złożonych przez sędziów i referendarzy oświadczeń. Samo bowiem przeświadczenie strony skarżącej o działaniu wskazanych we wniosków sędziów i referendarzy na jego niekorzyść i "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o działaniu na niekorzyść strony, wynikające z odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, gdyż nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego strony skarżącej. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, publ. w internecie-http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego. Należy wyraźnie podkreślić, iż sam fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem strony skarżącej nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania kolejnej sprawy tej strony. Należy przy tym wyjaśnić, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony skarżącej o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów, lecz konieczne jest wskazanie istotnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, publ. w Internecie -http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się zaś do wniosku o wyłączenie sędziego WSA Piotra Pietrasza oraz sędziego NSA Stanisława Prutisa, którzy nie złożyli wskazanych wyżej oświadczeń, należy podnieść, iż Sąd oddalił wniosek o ich wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia WSA Piotr Pietrasz nie orzeka obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, a tym samym brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., bowiem wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim, natomiast sędzia NSA Stanisław Prutis został wyłączony od orzekania w niniejszej sprawie z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, Sąd na mocy art. 19, art. 22 § 2 i § 3 oraz art. 24 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło