III SA 1863/02
WyrokWSA w Olsztynie2004-04-22
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Włodzimierz Kędzierski, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usługi rzeczoznawstwa dotyczące wyceny nieruchomości, świadczone na rzecz osób fizycznych, które następnie wykorzystują te opinie w procesach cywilnych, mogą być opodatkowane stawką 0% lub być zwolnione z podatku VAT na podstawie przepisów dotyczących usług świadczonych na rzecz sądów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługi rzeczoznawstwa świadczone na rzecz osób fizycznych, nawet jeśli te opinie są następnie wykorzystywane w postępowaniach sądowych, nie kwalifikują się do zwolnienia z podatku VAT ani stawki 0% przewidzianych dla usług świadczonych bezpośrednio na zlecenie sądu. Kluczowe jest faktyczne zlecenie usługi przez sąd, a nie późniejsze wykorzystanie jej w postępowaniu sądowym przez strony.Stan faktyczny
Podatnik świadczył usługi rzeczoznawstwa dotyczące wyceny nieruchomości oraz odbioru technicznego sanitariatu. Wystawił rachunki na rzecz osób fizycznych, które następnie wykorzystały te opinie w procesach cywilnych. Podatnik kwestionował zastosowanie stawki 22% VAT, twierdząc, że usługi powinny być opodatkowane stawką 0% lub być zwolnione z podatku, jako świadczone na rzecz sądu. Organy skarbowe uznały, że usługi nie spełniają przesłanek do zastosowania zwolnienia lub stawki 0%, ponieważ zostały zlecone przez osoby fizyczne, a nie bezpośrednio przez sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 czerwca 2002 roku Izba Skarbowa w O. utrzymała w części decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 19.03.2002r., znak: [...].
Jak wynika z akt sprawy, Podatnik świadczył usługi rzeczoznawstwa przede wszystkim na rzecz sądu. W roku 2001 osiągnął obrót także ze świadczenia usług na rzecz osób fizycznych. Rachunki wystawione w styczniu 2001r. dotyczyły ustalenia wartości rynkowej nieruchomości: we wrześniu 2001r. usługi opisu inwestycyjnego możliwości i warunków inwestycyjnych nieruchomości i jej wartości. Przedmiotowe usługi Podatnik wykonał na potrzeby toczących się procesów cywilnych, gdzie zleceniodawcy występowali jako strony. Przedmiotem usługi z października 2001r. był odbiór techniczny sanitariatu na campingu w D.
Zdaniem Izby Skarbowej bezzasadne jest twierdzenie Podatnika, iż powyższe usługi, zgodnie z regulacją art.51 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.) w związku z § 63 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz.1245 ze zm.) mieszczą się w zakresie usług związanych z budownictwem mieszkaniowym oraz infrastrukturą towarzyszącą i objęte są stawką 0%.
W stanie faktycznym sprawy, stawka 0% nie może mieć zastosowania, bowiem stawkę tę stosuje się do inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego, do których zalicza się budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania sklasyfikowane w KOB pod symbolem 11 oraz projektowania obiektów infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu tj. sieci rozprowadzających, dróg, dojazdów, zieleni itp. Przedmiotowych usług nie można uznać za usługi wykonywane w ramach procesu inwestycyjnego w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego. Niewątpliwie są to usługi w zakresie szacowania nieruchomości. Także usługi odbioru technicznego sanitariatu na campingu nie można uznać za usługę z zakresu budownictwa mieszkaniowego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Za niezasadny należy uznać zarzut Podatnika o błędnym zastosowaniu przez organ odwoławczy przepisów prawa przez powołanie się na przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zdaniem Podatnika nie miał zastosowania w sprawie. Izba Skarbowa w decyzji orzekła, że usługi w zakresie rzeczoznawstwa zostały wykonane na zlecenie osób fizycznych a nie sądu, zatem nie ma do nich zastosowania art.7 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.) przewidujący m.in. zwolnienie z podatku usług świadczonych na zlecenie sądu w charakterze biegłego przez osobę fizyczną.
Trzeba podkreślić, że w stanie obowiązującym do końca 2000r. była to jedyna podstawa do niepobierania podatku od tego typu usług. Dopiero od 1 stycznia 2001r. uległa zmianie treść § 69 rozporządzenia z 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz.1245 ze zm.) przewidującego katalog zwolnień nie przewidzianych w ustawie. Rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2000r. (Dz.U. nr 121, poz. 1269) dodano w § 69 m.in. powołany przez Skarżącego pkt 17. Zwolnienie usług rzeczoznawstwa świadczonych na rzecz sądów i prokuratury w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy wynika z faktu, że takie usługi świadczyć mogą i niejednokrotnie świadczą nie tylko osoby fizyczne objęte zwolnieniem z art.7 ust.1 pkt 6 ustawy, ale także osoby prawne czy jednostki nie posiadające osobowości prawnej (instytuty i jednostki badawczo-rozwojowe itp.) będące podatnikami VAT.
Według Izby Skarbowej nie ma różnicy merytorycznej miedzy uznaniem, że usługa jest wykonywana na "zlecenie sądu" a uznaniem, że usługa jest wykonywana na "rzecz sądu". Opinia rzeczoznawcy wpisanego na listę biegłych sądowych i wykorzystana w postępowaniu sądowym, przedstawiona przez strony tego postępowania nie ma w ocenie Izby Skarbowej charakteru opinii (usługi)wykonanej na rzecz sądu.
W złożonej skardze Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuca, iż zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie rozpatrzyły sprawy merytorycznie. Wywodzi, że wykonane przez Skarżącego usługi inwentaryzacji i wyceny kosztorysem powykonawczym kosztów robót remontowych w budynku mieszkalnym w B. oraz odbioru technicznego remontu sanitariatu na campingu w D., sklasyfikowane według KWiU pod symbolem 74.20.60 są zgodnie z art.51 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.) w związku z § 63 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz.1245 ze zm.) opodatkowane stawką podatkową 0%. Sporządzona zaś przez Skarżącego opinia inwestycyjna w sprawie możliwości zagospodarowania nieruchomości położonej w obszarze chronionym ze względu na sąsiedztwo zabytkowego parku na podstawie załącznika nr 2 poz.19 (usługi w zakresie architektonicznego kształtowania krajobrazu) cyt, ustawy jest zwolniona od podatku od towarów i usług.
Ponadto zarzuca organowi odwoławczemu błędną interpretację przepisów prawa. Dowodzi, iż przychody uzyskane w związku z wykonaniem przedmiotowych usług osiągnął w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś z działalności wykonywanej osobiście. Zatem nie znajduje zastosowania przepis art.13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zarzuty Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpatrując sprawę. Zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Występujący w rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia prawidłowości zaklasyfikowania sprzedanych usług rzeczoznawstwa, objętych stawką 22% podatku VAT.
Ustawodawca w przepisach ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.) nie określił wprost przedmiotu zwolnienia lub opodatkowania, odsyłając do regulacji § 69 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz.1245 ze zm.). Rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2000 roku (Dz.U. nr 121, poz.1296) dodano do § 69 wyżej wymienionego rozporządzenia pkt 17, zwalniający od podatku VAT usługi rzeczoznawstwa świadczonych na rzecz sądów i prokuratury. Oznacza to, że tylko usługi zlecone przez te organy tj. sąd i prokuraturę mogą być zwolnione od podatku VAT.
W rozpatrywanej sprawie Skarżący wykonał opinie na zlecenie osób fizycznych, a nie sądu, i na te osoby fizyczne Skarżący sporządził faktury za wykonane usługi, które uregulowały na nie należności.
W ocenie Sądu Administracyjnego, późniejsze wykorzystywanie tych opinii w toczącym się procesie cywilnym, nie mają wpływu na powstanie i zmianę stawki podatku VAT wg skali 22%.
Prawidłowe są rozważania prawne i faktyczne, szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez Izbę Skarbową będące polemiką z zarzutami Skarżącego, że świadczone przez niego usługi rzeczoznawstwa są zwolnione od podatku VAT lub podlegają stawce "0%", albowiem usługi wykonane przez Skarżącego nie kwalifikowały się do zwolnień określonych w art.7 ust.1 pkt 6 ustawy VAT.
Zatem w ocenie sądu, dokonywana przez organy skarbowe analiza prawna i faktyczna jest wszechstronna oraz zupełna, oparta została na ocenie całego materiału dowodowego w sprawie, zgodnie z art.122 i 191 Ordynacji podatkowej.
Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) należało skargę oddalić, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło