III SA 632/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędziowie WSA - Andrzej Błesiński - Tadeusz Piskozub (spr.) Protokolant - Robert Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 skargę oddala. Izba Skarbowa decyzją z dnia 05 lutego 2002 roku, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 5 listopada 2001 roku w sprawie określenia H. W. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok w wysokości 3.112,60 zł, zaległości w tym podatku w kwocie 360,0 zł. i należnych odsetek za zwłokę w wysokości 241,80 zł. Zaległość w podatku wystąpiła wskutek zakwestionowania przez Urząd Skarbowy wykazanego w zeznaniu za 1997 roku, na formularzu PIT-30, odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. nr 90 z 1993r., poz.416 i zm./- renty w wysokości 1800 zł, ustanowionej aktem notarialnym na rzecz bratanicy, płatnej jednorazowo. Jak wynikało z aktu notarialnego renta miała być przeznaczona na pokrycie części kosztów utrzymania i kosztów nauki E. W. Izba Skarbowa przyjęła, że taka renta nie może być trwałym ciężarem w rozumieniu powołanego art.26 ust.1 pkt 1 ustawy, gdyż jej źródłem jest dobrowolne zobowiązanie się podatnika w drodze umowy do ponoszenia określonych świadczeń. Pismem z dnia 04.03.2002 r. H. W. zaskarżyła decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art.26 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 26.07.1991, w związku art.903 KC. W ocenie Skarżącej ustalenia Izby Skarbowej w sposób istotny naruszają postanowienia art.903 KC, a przyczyną ustanowienia renty była chęć umożliwienia rentobiorczyni dokończenie nauki. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podnosząc że decyzja Izby Skarbowej została podjęta zgodnie z art.26 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślając w uzasadnieniu, iż w świetle zebranego materiału dowodowego zasadne jest twierdzenie organów podatkowych, że dobrowolne świadczenie na rzecz rentobiorczyni jest darowizną, nazywaną tylko rentą dla potrzeb skorzystania z odliczenia od dochodu, stąd kwota ta nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania za 1997 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne w sprawie nie są kwestionowane przez Strony, a przedmiotem sporu jest ocena tych zdarzeń. Organy skarbowe obu instancji w sposób wszechstronny i wyczerpujący zbadały sprawę, zgodnie z art.122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, kierując się przy tym oceną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2001 roku, sygn. akt III SA 216/00, który uchylił decyzje obu instancji w tym przedmiocie za l997 i 1998 rok albowiem organy skarbowe nie ustaliły jaka była przyczyna ustanowienia renty i czy czynność ta nie miała pozornego charakteru. W przedmiotowej sprawie Skarżąca umową zawartą w dniu 20 grudnia 1997 roku, formie aktu notarialnego "[...]", ustanowiła rentę bratanicy E, W, płatną w trzech ratach rocznych , uiszczanych do końca każdego roku poczynając od 1997 roku, odpowiednio w kwotach 1.800 zł, 2.400 zł, 3.000 zł. Z § 2 umowy wynikało, że pierwsza rata w wysokości 1.800 zł. została wypłacona rentobiorczyni w 10.12.1997 roku. Aneksem z dnia 14.08.1999 r. w zwykłej formie trzecią ratę renty podwyższono do kwoty 3.600 zł. W toku postępowania podatkowego Skarżąca oświadczyła, że powodem ustanowienia renty była chęć pomocy w ukończeniu studiów przez rentobiorczynię studiującą, nie posiadającą własnych dochodów i będącą na utrzymaniu rodziców, których dochody w 1997 roku kształtowały się w granicach 18.626,96 zł. Natomiast z oświadczenia rentobiorczyni wynika, że rentę w wysokości 1800 zł, otrzymała dnia 10 grudnia 1997 roku. Organy skarbowe na podstawie art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy, który dopuszcza możliwość odliczenia rent i alimentów, przy ocenie przyczyn ustanowienia renty biorą pod uwagę sytuację rentobiorcy. Zdaniem Sądu, takie postępowanie organów skarbowych zmierzało do pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, słusznie organy skarbowe przy ocenie przyczyny ustanowienia renty posłużyły się kryterium właściwym dla świadczeń alimentacyjnych, zgodnie z art.133 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zacytowany przepisów wskazuje, że takim kryterium jest niedostatek. Z kolei, zasadnie organy skarbowe oceniły to kryterium, przyjmując, że przez niedostatek rozumie się sytuację, w której osoba na rzecz której ustanowiona jest renta umowna mogłaby się ubiegać o świadczenie z pomocy społecznej. Zatem wsparcie rentą, która następnie byłaby odliczona od dochodu przed opodatkowaniem, może mieć miejsce tylko w przypadkach wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd organów skarbowych w niniejszej sprawie, że nie można dopatrzyć się niedostatku po stronie rentobiorczyni oraz że nie wystąpiła jakaś nadzwyczajna okoliczność, która uzasadniałaby konieczność jej wsparcia, dlatego też słusznie określono, iż to dobrowolne świadczenie Skarżącej na rzecz rentobiorczyni jest darowizną nazwaną rentą dla potrzeb skorzystania z odliczenia od dochodu. Zatem w świetle przepisu art.903 Kodeksu cywilnego, organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i wyciągnęły prawidłowe kryteria oceny tzw. renty, jako darowizny, o charakterze alimentacyjnym, nie podlegającej regulacji z art.26 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego Sąd mając powyższe na uwadze, nie stwierdził by zaskarżona decyzja naruszała prawo, dlatego skargę jako nie zasadną postanowił oddalić, na podstawie art.151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.