III SA 680/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-08-10
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Włodzimierz Kędzierski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych poprzez oszacowanie wartości niezaewidencjonowanego przychodu, w sytuacji gdy ewidencja przychodów była prowadzona nierzetelnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określając wysokość niezaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania. Podstawą do takiego działania była nierzetelność prowadzonej przez spółkę ewidencji przychodów, która nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu rzeczy, co zostało udowodnione zebranym materiałem dowodowym. Sąd oddalił również zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na odmienne zasady przedawnienia dla zobowiązań nieujawnionych w deklaracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą C. B. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1996. Organy podatkowe ustaliły, że spółka prowadzona przez C. B. nabyła towary handlowe zarówno na podstawie faktur, jak i bez faktur, co skutkowało nierzetelnym prowadzeniem ewidencji. W związku z tym, organ podatkowy określił wartość niezaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania i ustalił od niej podatek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP, a także brak powiadomienia o przesłuchaniu świadka oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Sędzia del. NSA - Włodzimierz Kędzierski Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych w 1996r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2003r. Nr "[...]" Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. określającą C. B. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1996 w kwocie 1,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy za rok 1996 w wysokości 1.894,80 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż C. B. prowadził w 1996r. działalność gospodarczą w zakresie handlu pod firmą A s.c. Z. S. C. B. z siedzibą w G. przy ul. "[...]". Spółka ta w roku podatkowym 1996r. na podstawie faktur: Nr "[...]" z dnia 11 stycznia 1996r., Nr "[...]" z dnia 12 stycznia 1996r., Nr "[...]" z dnia 10 maja 1996r, Nr "[...]" z dnia 7 czerwca 1996r. i Nr "[...]" z dnia 19 lipca 1996r., wystawionych przez Firmę Odzieżowa B - R. K. z siedzibą w D., zakupiła towary handlowe na łączną kwotę 7.338,30 zł.
Nadto organy podatkowe, na podstawie ewidencji rozliczeń prowadzonych przez akwizytora firmy B - W. L. oraz złożonych przez niego, w dniu 26 października 2000r., zeznań ustaliły, że Spółka oraz należąca do Z.S. firma PHUT A w spornym roku nabyło towar bez faktur na łączną kwotę 34.463,50 zł. Mając na uwadze powyższe organy skarbowe, na podstawie §9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz.719 ze zm.), stwierdziły, że ewidencja była prowadzona nierzetelnie i zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), określiły wartość nie zaewidencjonowanego przez Spółkę przychodu w drodze oszacowania na kwotę 18.948,09 zł oraz ustaliły od tej kwoty podatek w wysokości 20 %.
Organ odwoławczy podkreślił, iż o tym, że towar był sprzedawany Spółce A bez faktur świadczy treść ewidencji prowadzonej w formie zeszytowej przez akwizytora firmy B, jak i zeznania świadków: W. L. z dnia 26 października 2000r. i K. W. z dnia 2 stycznia 2003r. Organ ten zaznaczył ponadto, że wbrew twierdzeniom C. B. wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia 23 kwietnia 2002r. , sygn.akt "[...]", w którym Sąd uznał świadka W. L. winnym składania fałszywych zeznań w dniu 10 grudnia 2001r. jest jednoznaczny w swojej treści i nie ma potrzeby wystąpienia do Sądu z wnioskiem o jego wykładnię.
W skardze na opisaną decyzję C. B., działając poprzez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w G., zarzucając im naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 187, art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), a ponadto art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Zaznaczył, że uzasadnienie decyzji Izby Skarbowej zawiera szereg sprzecznych ze sobą stwierdzeń, co jest wynikiem dowolności oceny dowodów oraz domniemania winy. W toku prowadzonego postępowania organy podatkowe nie powiadomiły podatnika, ani jego pełnomocnika, o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka K. W. w związku z czym strona nie mogła skorzystać z prawa wzięcia udziału w przeprowadzanym dowodzie, nie mogła zadawać pytań świadkowi, czy też składać wyjaśnień. Powyższe naruszyło art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto w ocenie strony organy podatkowe odmawiając wystąpienia do Sadu Rejonowego w D. z wnioskiem o wykładnię wyroku z dnia 23 kwietnia 2002r. naruszyły art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa. Nadto nie wyjaśniły charakteru oraz celu ani prawdziwości sporządzanych przez W. L. notatek.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2004r. skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest decyzją konstytutywną (ustalającą wysokość zobowiązania), która nie może zostać wydana, zgodnie z art.68§1 ustawy Ordynacja podatkowa, po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu całą dotychczasową argumentację . Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdziła m.in, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Kierując się treścią art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w charakterze świadka przesłuchano K. W., o czym zawiadomiono pełnomocnika skarżącego pismem z dnia 23 grudnia 2002r. doręczonym listem zwykłym, w związku z czym brak jest potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, nie można więc stwierdzić, czy zachowano termin określony w art. 190 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja nie narusza przepisów prawa.
Niesporne jest w sprawie, że uzyskiwane przez skarżącego przychody z prowadzonej w 1996r. w formie Spółki A działalności gospodarczej ( w Spółce tej skarżący posiadał 50% udziałów) podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych, zgodnie z którym podatnicy objęci tym podatkiem obowiązani byli prowadzić ewidencję przychodów i zakupów, według określonego wzoru stanowiącego załącznik do tegoż aktu. Przy czym w myśl § 8 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia podatnik obowiązany był dokonywać zapisów w tejże ewidencji w zakresie przychodów - na podstawie faktur, a w razie sprzedaży bez faktur - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie jest wykazana wartość tych przychodów za ten dzień z podziałem na przychody objęte poszczególnymi stawkami ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowił zaś przede wszystkim przepis art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosownie do którego - w razie nie prowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym - organ podatkowy określa wartość niezaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania i ustala od tej kwoty podatek w wysokości 20 %. Do zastosowania bowiem art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest określenie przez organ podatkowy różnicy pomiędzy stanem rzeczywistym uzyskanych przychodów a stanem wynikającym z ewidencji i tylko do tej różnicy może być zastosowana 20% stawka podatku (wyrok NSA z 26.04.1996 r. sygn. akt III SA 534/95, ONSA 1997 z.2 poz. 72).
Rozstrzygając powyższą sprawę organy podatkowe I i II instancji w ocenie Sądu właściwie ustaliły, na podstawie analizy materiału dowodowego tj. zapisów zawartych w ewidencjach rozliczeń prowadzonych przez akwizytora W. L. oraz jego zeznań z dnia 26 października 2000r. że ewidencja przychodów prowadzona przez spółkę cywilną A - Z.S., C. B. jest nierzetelna (niezgodna ze stanem rzeczywistym). W prowadzonej ewidencji Spółki pominięto przychód w kwocie 18.948,09 zł (na podatnika 9.474,05 zł) . Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do stwierdzenia nierzetelności prowadzenia ewidencji przychodów. Organy podatkowe udowodniły bowiem, że PHUT A oraz A s.c. w spornym roku podatkowym nabywały towar bez faktur na łączną kwotę 34.463,50 zł.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w ustalonych wyżej okolicznościach prowadzona przez Spółkę ewidencja przychodów była prowadzona nierzetelnie, powyższe zaś uprawniało organy podatkowe do wymierzania od tegoż nie zaewidencjonowanego przychodu podatku w wysokości 20 %.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego określonych w ustawie Ordynacja podatkowa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności nie wykraczając poza swobodną ocenę dowodów. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Zdaniem Sądu ujawnione w decyzjach organów podatkowych okoliczności dotyczące sprzedaży towarów dawały podstawę do naliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego na postawie art. 30 ust. 7 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto w ocenie Sądu wyrok Sądu Rejonowego w D. nie wymagał wykładni, gdyż z treści tegoż wyroku jednoznacznie wynika, że w dniu 10 grudnia 2001 r. W. L. przesłuchiwany w charakterze świadka złożył fałszywe zeznania.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z definicji ustawowej deklaracji wynika bowiem, iż są nimi wszelkiego rodzaju informacje, do których składania obowiązani są , na podstawie przepisów prawa podatkowego m.in. podatnicy. Z kolei przepis art.68 §2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż jeżeli podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. C. B. jako podatnik zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych obowiązany był obliczać i wpłacać ten podatek za każdy miesiąc, a także złożyć we właściwym urzędzie skarbowym informacje o wysokości uzyskanego przychodu i wysokości dokonanych odliczeń za I półrocze oraz za cały rok podatkowy. W związku z powyższym ustalony przedmiotową decyzją zryczałtowany podatek dochodowy przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym obowiązek podatkowy powstał.
Konkludując stwierdzić należy, iż wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Powołane przepisy
art. 30 ust. 7 ustawyart. 120art. 121 § 1art. 123art. 187art. 188 ustawyart. 2art. 7art. 32 Konstytucjiart. 190 ustawyart.68§1 ustawyart. 122 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło