III SA 681/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-08-10
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Włodzimierz Kędzierski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość niezaewidencjonowanego przychodu i należny podatek w sytuacji nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość niezaewidencjonowanego przychodu i należny podatek w sytuacji nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym, stosując przepis art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nierzetelność ewidencji została wykazana na podstawie analizy materiału dowodowego, w tym zapisów w ewidencjach rozliczeń prowadzonych przez akwizytora oraz zeznań świadka, co uprawniało organy do wymierzenia podatku od niezaewidencjonowanego przychodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła Z. S. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997 oraz ustaliła należny podatek. Organy podatkowe stwierdziły nierzetelność prowadzenia ewidencji przychodów przez skarżącą, co skutkowało określeniem niezaewidencjonowanego przychodu i naliczeniem podatku w wysokości 20%. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP, w tym brak powiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia zaległości za 1997r. w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych oraz ustalenia za 1997r. zryczałtowanego podatku dochodowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24.02.2003r. Nr "[...]" Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą Z. S. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997 w kwocie 4,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy za rok 1997r. w wysokości 7819 zł.
Z ustaleń organów podatkowych wynikało, że Z. S. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu pod firmą PHUT "A" Z. S. z siedzibą w G. przy ul. M. oraz w formie spółki cywilnej pod firmą "A" Z. S. C. B. G. ul. K. W roku podatkowym 1997r. na podstawie faktur wystawionych przez Firmę "B" R. K. Nr "[...]" z dnia 17.01.1997r., Nr "[...]" z dnia 10.04.1997r., Nr "[...]" z dnia 05.06.1997r., Nr "[...]" z dnia 25.09.1997r., Nr "[...]" z dnia 09.10.1997r., Nr "[...]" z dnia 20.11.1997r., Nr "[...]" z dnia 18.12.1997r., Nr "[...]" z dnia 10.04.1996r., Nr "[...]" z dnia 05.06.1997r., Nr "[...]" z dnia 25.09.1997r., Nr "[...]" z dnia 09.10.1997r., Nr "[...]" Z dnia 20.11.1997r. i Nr "[...]" z dnia 18.12.1997r. zakupiła towary handlowe na łączną kwotę 13.962,90 zł.
Nadto ustalono na podstawie ewidencji rozliczeń prowadzonych przez akwizytora W. L. oraz zeznań złożonych do protokołu przesłuchania świadka z dnia 26.10.2000r., że podatniczka w spornym roku nabyła również towar bez faktur na łączną kwotę 33.870,04 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia organy podatkowe na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stwierdziły, że ewidencja była prowadzona nierzetelnie. Zatem na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określiły wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w przypadku działalności prowadzonej na własne nazwisko w wysokości 25.248,76 zł, zaś w formie spółki na kwotę 27.691,47 zł i ustaliły od tych kwot należny podatek w wysokości 20 %. O tym, że towar był sprzedawany bez faktur świadczyła treść ewidencji prowadzona w formie zeszytowej jak i wyjaśnienia świadków tj. w. L. z dnia 26.10.2000r. jak i K. W. z dnia 02.01.2003r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wbrew twierdzeniom Z. S. wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia 23.04.2002r. stwierdzający, że W. L. złożył fałszywe zeznania do protokołu z dnia 10.12.2001r. jest jednoznaczny w swojej treści i nie ma potrzeby wystąpienia do Sądu z wnioskiem o jego wykładnię.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego, zarzucając im naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 187, art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa a ponadto art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej uzasadnienie decyzji Izby Skarbowej zawiera szereg sprzecznych ze sobą stwierdzeń, co jest wynikiem dowolności oceny dowodów oraz domniemania winy. W toku prowadzonego postępowania organy podatkowe nie powiadomiły podatniczki ani jej pełnomocnika zgodnie z art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka K. W. w związku z czym strona nie mogła skorzystać z prawa do brania udziału w przeprowadzanym dowodzie, nie mogła zadawać pytań świadkowi czy też składać wyjaśnień. Ponadto w ocenie strony organy podatkowe odmawiając wystąpienia do Sadu Rejonowego w D. z wnioskiem o sprostowanie wyroku z dnia 23.04.2002r. naruszyły art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa.
Nadto nie wyjaśniono charakteru oraz celu ani prawdziwości sporządzanych przez W. L. notatek.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu całą dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdziła m. in, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Kierując się treścią art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w charakterze świadka przesłuchano K. W., o czym zawiadomiono pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 23.12.2002r. doręczonym listem zwykłym, w związku z czym brak jest potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, zatem nie można stwierdzić, czy zachowano termin określony w art. 190 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja nie narusza przepisów prawa.
Niesporne jest w sprawie, że uzyskiwane przez skarżącą przychody z prowadzonej w 1997 r. działalności gospodarczej podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, szczegółowo uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych (Dz.U. nr 148 poz. 719), zgodnie z którym podatnicy objęci tym podatkiem obowiązani byli prowadzić ewidencję przychodów i zakupów, według określonego wzoru stanowiącego załącznik do tegoż aktu. Przy czym w myśl § 8 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia podatnik obowiązany był dokonywać zapisów w tejże ewidencji w zakresie przychodów - na podstawie faktur, a w razie sprzedaży bez faktur - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie jest wykazana wartość tych przychodów za ten dzień z podziałem na przychody objęte poszczególnymi stawkami ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Podstawę zaś materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowił przede wszystkim przepis art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, stosownie do którego - w razie nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym - organ podatkowy określa wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania i ustala od tej kwoty podatek w wysokości 20 proc. Do zastosowania bowiem art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest określenie przez organ podatkowy różnicy pomiędzy stanem rzeczywistym uzyskanych przychodów a stanem wynikającym - z ewidencji i tylko do tej różnicy może być zastosowana 20% stawka podatku (wyrok NSA z 26.04.1996 r. sygn. akt III SA 534/95, ONSA 1997 z.2 poz. 72).
Rozstrzygając powyższą sprawę organy podatkowe I i II instancji w ocenie Sądu rzetelnie ustaliły na podstawie analizy materiału dowodowego tj. zapisów zawartych w ewidencjach rozliczeń prowadzonych przez akwizytora oraz zeznań świadka złożonych do protokołu z dnia 26.10.2000r. że ewidencja przychodów prowadzona przez Z. S. prowadzącą działalność pod firmą "A" oraz w spółce cywilnej z C. B. pod firmą "A". jest nierzetelna (niezgodna ze stanem rzeczywistym). Zarówno w ewidencji prowadzonej na własne nazwisko skarżąca pominęła przychód w kwocie 22.165,23 zł, zaś w formie spółki w kwocie 18.948,09 zł. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do stwierdzenia nierzetelności prowadzenia ewidencji przychodów. Organy podatkowe udowodniły bowiem, że podatnik w spornym roku podatkowym nabywał również towar bez faktur na łączną kwotę 34.463,50 zł.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w ustalonych wyżej okolicznościach prowadzona przez skarżącą ewidencja przychodów była prowadzona nierzetelnie, powyższe zaś uprawniało organy podatkowe do wymierzania od tegoż nie zaewidencjonowanego przychodu podatku w wysokości 20 proc.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego określonych w ustawie Ordynacja podatkowa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności nie wykraczając poza swobodną ocenę dowodów. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Zdaniem Sądu ujawnione w decyzjach organów podatkowych okoliczności dotyczące sprzedaży towarów dawały podstawę do naliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego na postawie art. 30 ust. 7 ww. ustawy. Ponadto w opinii Sądu wyrok Sądu Rejonowego w D. nie wymagał wykładni, gdyż z treści tegoż wyroku wynika bezwątpienia, że w dniu 10.12.2001 r. W. L. przesłuchiwany w charakterze świadka składał fałszywe zeznania. W sumie zatem wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło