III SA 682/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-08-10
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Włodzimierz Kędzierski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, stosując stawkę 20% od niezaewidencjonowanego przychodu, w sytuacji nierzetelnego prowadzenia ewidencji przez podatnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Stwierdzono, że ewidencja przychodów była prowadzona nierzetelnie, co uzasadniało zastosowanie art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i określenie podatku w wysokości 20% od niezaewidencjonowanego przychodu. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym zapisy w ewidencjach i zeznania świadków, stanowił podstawę do stwierdzenia nierzetelności prowadzenia ewidencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą Z. S. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1996. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca prowadziła nierzetelną ewidencję przychodów, pomijając przychody z zakupionych towarów handlowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP, w tym brak powiadomienia o przesłuchaniu świadka i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia zaległości za 1996 rok w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych oraz ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24.02.2003r. Nr "[...]" Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą Z. S. zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 1996 w kwocie 1,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy za rok 1996r. w wysokości 6.327,80 zł.
Z ustaleń organów podatkowych wynikało, że Z. S. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu pod firmą PHUT "A" Z. S. z siedzibą w G. przy ul. M. oraz w formie spółki cywilnej pod firmą "A" Z. S. C. B. G. ul. K. W roku podatkowym 1996r. na podstawie faktur wystawionych przez Firmę "B" R. K. Nr "[...]" z dnia 11.01.1996r., Nr "[...]" z dnia 12.01.1996r., Nr "[...]" z dnia 25.01.1996r., Nr "[...]" z dnia 09.02.1996r., Nr "[...]" z dnia 18.03.1996r., Nr "[...]" z dnia 29.03.1996r., Nr "[...]" z dnia 19.07.1996r., Nr "[...]" z dnia 16.08.1996r., Nr "[...]" z dnia 11.01.1996r., Nr "[...]" z dnia 12.01.1996r., Nr "[...]" z dnia 10.05.1996r., Nr "[...]". Z dnia 07.06.1996r. i Nr "[...]" z dnia 19.07.1996r. zakupiła towary handlowe na łączną kwotę 18.780,96 zł.
Nadto ustalono na podstawie ewidencji rozliczeń prowadzonych przez akwizytora W. L. oraz zeznań złożonych do protokołu przesłuchania świadka z dnia 26.10.2000r., że podatniczka w spornym roku nabyła również towar bez faktur na łączną kwotę 34.463,50 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia organy podatkowe na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stwierdziły, że ewidencja była prowadzona nierzetelnie. Zatem na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określiły wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w przypadku działalności prowadzonej na własne nazwisko w wysokości 22.165,23 zł, zaś w formie spółki na kwotę 18.948,09 zł i ustaliły od tych kwot należny podatek w wysokości 20 %. O tym, że towar był sprzedawany bez faktur świadczyła treść ewidencji prowadzona w formie zeszytowej jak i wyjaśnienia świadków tj. W. L. z dnia 26.10.2000r. jak i K. W. z dnia 02.01.2003r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wbrew twierdzeniom Z. S. wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia 23.04.2002r. stwierdzający, że W. L. złożył fałszywe zeznania do protokołu z dnia 10.12.2001r. jest jednoznaczny w swojej treści i nie ma potrzeby wystąpienia do Sądu z wnioskiem o jego wykładnię.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego, zarzucając im naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 187, art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa a ponadto art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej uzasadnienie decyzji Izby Skarbowej zawiera szereg sprzecznych ze sobą stwierdzeń, co jest wynikiem dowolności oceny dowodów oraz domniemania winy. W toku prowadzonego postępowania organy podatkowe nie powiadomiły podatniczki ani jej pełnomocnika zgodnie z art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka K. W. w związku z czym strona nie mogła skorzystać z prawa do brania udziału w przeprowadzanym dowodzie, nie mogła zadawać pytań świadkowi czy też składać wyjaśnień. Ponadto w ocenie strony organy podatkowe odmawiając wystąpienia do Sadu Rejonowego w D. z wnioskiem o sprostowanie wyroku z dnia 23.04.2002r. naruszyły art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa.
Nadto nie wyjaśniono charakteru oraz celu ani prawdziwości sporządzanych przez W. L. notatek.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu całą dotychczasową argumentację . Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdziła m.in, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Kierując się treścią art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w charakterze świadka przesłuchano K. W., o czym zawiadomiono pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 23.12.2002r. doręczonym listem zwykłym, w związku z czym brak jest potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, zatem nie można stwierdzić, czy zachowano termin określony w art. 190 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja nie narusza przepisów prawa.
Niesporne jest w sprawie, że uzyskiwane przez skarżącą przychody z prowadzonej w 1996 r. działalności gospodarczej podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, szczegółowo uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych (Dz.U. nr 148 poz. 719), zgodnie z którym podatnicy objęci tym podatkiem obowiązani byli prowadzić ewidencję przychodów i zakupów, według określonego wzoru stanowiącego załącznik do tegoż aktu. Przy czym w myśl § 8 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia podatnik obowiązany był dokonywać zapisów w tejże ewidencji w zakresie przychodów - na podstawie faktur, a w razie sprzedaży bez faktur - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie jest wykazana wartość tych przychodów za ten dzień z podziałem na przychody objęte poszczególnymi stawkami ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Podstawę zaś materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowił przede wszystkim przepis art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, stosownie do którego - w razie nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym - organ podatkowy określa wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania i ustala od tej kwoty podatek w wysokości 20 proc. Do zastosowania bowiem art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest określenie przez organ podatkowy różnicy pomiędzy stanem rzeczywistym uzyskanych przychodów a stanem wynikającym - z ewidencji i tylko do tej różnicy może być zastosowana 20% stawka podatku (wyrok NSA z 26.04.1996 r. sygn. akt III SA 534/95, ONSA 1997 z.2 poz. 72).
Rozstrzygając powyższą sprawę organy podatkowe I i II instancji w ocenie Sądu rzetelnie ustaliły na podstawie analizy materiału dowodowego tj. zapisów zawartych w ewidencjach rozliczeń prowadzonych przez akwizytora oraz zeznań świadka złożonych do protokołu z dnia 26.10.2000r. że ewidencja przychodów prowadzona przez Z. S. prowadzącą działalność pod firmą "A" oraz w spółce cywilnej z C. B. pod firmą "A". jest nierzetelna (niezgodna ze stanem rzeczywistym). Zarówno w ewidencji prowadzonej na własne nazwisko skarżąca pominęła przychód w kwocie 22.165,23 zł, zaś w formie spółki w kwocie 18.948,09 zł. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do stwierdzenia nierzetelności prowadzenia ewidencji przychodów. Organy podatkowe udowodniły bowiem, że podatnik w spornym roku podatkowym nabywał również towar bez faktur na łączną kwotę 34.463,50 zł.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w ustalonych wyżej okolicznościach prowadzona przez skarżącą ewidencja przychodów była prowadzona nierzetelnie, powyższe zaś uprawniało organy podatkowe do wymierzania od tegoż nie zaewidencjonowanego przychodu podatku w wysokości 20 proc.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego określonych w ustawie Ordynacja podatkowa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności nie wykraczając poza swobodną ocenę dowodów. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Zdaniem Sądu ujawnione w decyzjach organów podatkowych okoliczności dotyczące sprzedaży towarów dawały podstawę do naliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego na postawie art. 30 ust. 7 ww. ustawy. Ponadto w opinii Sądu wyrok Sądu Rejonowego w D. nie wymagał wykładni, gdyż z treści tegoż wyroku wynika bezwątpienia, że w dniu 10.12.2001 r. W. L. przesłuchiwany w charakterze świadka składał fałszywe zeznania. W sumie zatem wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło