I SA/Op 1105/24

WyrokWSA w Opolu2025-03-19

Skład orzekający: Marzena Łozowska, Grzegorz Gocki, Anna Komorowska-Kaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zarachowaniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej może być wydane, jeśli podatnik kwestionuje istnienie tej zaległości z uwagi na wadliwość lub brak skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe?
Ratio decidendi
Postanowienie o zarachowaniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter formalny i nie przesądza o istnieniu tej zaległości. Organ podatkowy w tym postępowaniu nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości decyzji wymiarowych ani rozstrzygania kwestii materialnoprawnych. W przypadku istnienia zaległości podatkowych, organ ma obowiązek zaliczyć wpłatę na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, nawet jeśli podatnik wskazał inny tytuł płatności. Kwestie wadliwości decyzji wymiarowych lub braku skutecznego doręczenia powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach, np. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. i M. B. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola o zarachowaniu wpłaty w kwocie 1.022,00 zł na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2021 r. Skarżący podnosili, że zaległość ta nie istnieje z uwagi na wadliwe naliczenie podatku i brak skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe współwłaścicielce M. B. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w przedmiocie zarachowania wpłaty ma charakter formalny i nie pozwala na badanie kwestii merytorycznych dotyczących decyzji wymiarowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. B., M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2024 r., nr SKO.40.1967.2024.po w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości oddala skargę. Przedmiotem skarg wniesionych przez A. B. i M. B. (dalej też określana jako: "Strona", "Skarżący", "Podatnicy") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 23 września 2024 r., którym organ ten działając na podstawie art. 233 § 1pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) [dalej: Op] - utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola z 1 lipca 2024 r. w sprawie zarachowania wpłaty w kwocie 1.022, 00 zł dokonanej przez A. B. w dniu 14 listopada 2024 r. tytułem: "Podatek od nieruchomości dec [...]". Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji postanowieniem z 1 lipca 2024 r., nr DB-KP.3220.49.2024, zaliczył A wpłatę w kwocie 1.022,00 zł tytułem: "Podatek od nieruchomości dec [...]" dokonaną przez Skarżącego – A. B. na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2021 r. (I, II oraz III rata), których termin płatności upłynął z dniem 9 listopada 2023 r. Zobowiązanie te ustalono decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 23 października 2023 r. nr [...]. Skarżący – A. B. nie zgodził się z takim stanowiskiem organu I instancji i wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na wydane przez organ I instancji postanowienie w przedmiocie zarachowania wpłaty. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że zaskarżonym postanowieniem organ I instancji zaliczył dokonaną wpłatę podatku na poczet podatku od nieruchomości znajdującej się w tzw. [...], dla której to nieruchomości podatek nie został ustalony decyzją organu do chwili obecnej. Jak wyjaśnił, decyzje podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2018-2022 sporządzono dopiero w dniu 23 października 2023 r. i doręczono jemu (jednemu ze współwłaścicieli) w dniu 26 października 2023 r. Decyzje nie zostały doręczone M. B. współwłaścicielce nieruchomości. Nadto wskazał, że z uwagi na wadliwe naliczenie podatku w decyzjach z 23 października 2023 r., zwrócił się - w dniu 3 listopada 2023 r. - z pismem do organu o wyjaśnienie treści decyzji, a żądanie to oparł o art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa. Podniósł,że organ I instancji na pismo to nie udzielił odpowiedzi, chociaż ww. przepis obligował go do wydania decyzji w sprawie wyjaśnienia wątpliwości (art. 213 § 3 Op.), lub postanowienia (art. 213 § 5 Op.) w przypadku odmowy wydania decyzji. Poinformował, że na pismo z 3 listopada 2023 r. organ odpowiedział dopiero w dniu 2 lipca 2024 r. i to nie w formie wymaganej ww. przepisami O.p. W konsekwencji, powołując się na z art. 213 § 4 Op stanął na stanowisku, że decyzje organu I instancji wydane w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2018 - 2022 nie istnieją w obrocie prawnym. Mając powyższe na uwadze argumentował, iż zaskarżone postanowienie jest działaniem bezprawnym, albowiem zaległość na poczet, której dokonano zarachowania dokonanej wpłaty nie istnieje, gdyż decyzje ustalające te zobowiązania nie istnieją w obrocie prawnym. Zaskarżonym postanowieniem z 23 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślało, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty stosownie do unormowania art. 62 § 1 i § 3 Op. Kolegium wskazywało, że dokonując zaliczenia wpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, organ podatkowy w tym postępowaniu nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji, jak również rozstrzygnięć określających wysokość zobowiązań. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego, choć oczywiście do zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową konieczne jest ustalenie, że zaległość ta istnieje. Postanowienia wydane w tych sprawach informują jedynie podatnika o sposobie rozliczenia konkretnych kwot (nadpłaty, wpłat i zaległości podatkowych) Mając powyższe na uwadze, Kolegium za prawidłowe uznało dokonane zaskarżonym postanowieniem z 1 lipca 2024 r. nr DB-KP.3220.49.2024 zarachowanie wpłaty podatnika – A.; B. w kwocie 1.022,00 zł na poczet istniejącej zaległości w podatku od nieruchomości. Kolegium wskazywało, iż z akt sprawy, że organ I instancji dokonał zarachowania ww. wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2021 r. (I, II oraz III rata), których termin płatności upłynął z dniem 9 listopada 2023 r. Zaległość ta dotyczyła nieruchomości położonej przy ul. [...]. Kolegium wskazało przy tym, iż nie można podzielić stanowiska Strony, iż termin płatności podatku ustalonego decyzjami organu I instancji przypadał na dzień 15 listopada 2024 r., a zatem zarachowanie wpłaty dokonanej w dniu 14 listopada 2023 r. było przedwczesne. Kolegium podkreślało, iż jak wprost wynika z akt sprawy ww. decyzja Prezydenta Miasta Opola z 23 października 2023 r. nr [...] ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. została doręczona Stronie w dniu 26 października 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru), zatem termin płatności przedmiotowego zobowiązania upływał zatem w dniu 9 listopada 2023 r. Stąd nie budziło wątpliwości Kolegium, iż za prawidłowe uznać należało dokonanie zaskarżonym postanowieniem zarachowanie wpłaty dokonanej po dniu 9 listopada 2023 r., tj. z dnia 14 listopada 2023 r. na poczet przedmiotowych zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości, których termin płatności już upłynął, a dotyczących nieruchomości innej niż wskazana przez Podatnika w tytule płatności. Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne za nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut zażalenia dotyczący naruszenia ww. art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wraz z uzasadniającą go argumentacją, bowiem w ocenie Kolegium zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium wskazało również, że zarzuty jak i uzasadniająca je argumentacja odnoszące się do decyzji wymiarowych niezwiązanych bezpośrednio z przedmiotem tego postępowania, nie mogły być na tym etapie przedmiotem rozpoznania, a będą oceniane w ramach w odrębnie prowadzonych postepowań, w tym zainicjowanych wnioskiem Podatnika o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z 23 października 2023 r. dotyczących nieruchomości położonej przy ulicy [...] w O.. wydanych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2018-2022. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nie formułując zarzutów przepisów prawa materialnego lub postępowania, Skarżący w swoich skargach zarzucają, iż w zaskarżonym postanowieniu całkowicie pominięto aspekt nieistnienia zaległego zobowiązania i ograniczono się do rozważania treści art. 62 ustawy Ordynacja podatkowa, nie zadając sobie trudu ocenienia, czy istnieje wierzytelność podatkowa, którą można rozliczyć w oparciu o ww. przepis. W oparciu o powyższy zarzut, Skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Sąd nie znalazł podstaw, by odstąpić od trybu, o którym mowa w ww. przepisie. W szczególności przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek organu, zawarty w odpowiedzi na skargę, o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. W szczególności stan faktyczny sprawy nie był sporny, sprawa nie miała charakteru wyjątkowo skomplikowanego i dotyczyła oceny prawnej ustalonego i niespornego w sprawie stanu faktycznego. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzeczenie organu podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarachowania wpłaty w kwocie 1.022, 00 zł dokonanej 14 listopada 2024 r. tytułem: "Podatek od nieruchomości dec [...]". W ocenie organów ww. wpłata nie mogła zostać zaliczona zgodnie z żądaniem Skarżącego na poczet podatku od nieruchomości dotyczącego nieruchomość położonej przy ulicy [...], z uwagi iż termin zapłaty tego zobowiązania upływał z dniem 15 listopada 2023 r., a Skarżący w dniu dokonania wpłaty posiadał zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości z wcześniejszymi terminami płatności, tj. zaległość podatkową wynikającą z decyzji Prezydenta Miasta Opola z 23 października 2023 r. nr [...] ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r., z terminem płatności do 9 listopada 2023 r. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 62 § 1 Op., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Wykładnia językowa przytoczonych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że podatnik dysponuje prawem wskazania podatku, na który ma być zaliczona dana wpłata. Stanowczo zaznaczyć jednak należy, że podatnik nie dysponuje prawem wskazania, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana dokonywaną wpłatą. W tym zakresie obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej w danym podatku o najwcześniejszym terminie płatności. Podatnikowi nie przysługuje również w żadnej mierze prawo do wskazania czy wpłata ma zostać zaliczona na poczet samej zaległości podatkowej, odsetek od niej czy też kosztów upomnienia. Regulacja wyrażona w art. 62 § 1a Op. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet kosztów upomnienia. Pozostała część wpłaty zaliczana jest zaś na poczet samej zaległości podatkowej i należnych od niej odsetek w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Co przy tym równie istotne, postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty stosownie do unormowania art. 62 § 1 i § 3 Op. Dokonując zaliczenia wpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, organ podatkowy w tym postępowaniu nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji, jak również rozstrzygnięć określających wysokość zobowiązań. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego, choć oczywiście do zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową konieczne jest ustalenie, że zaległość ta istnieje. Postanowienia wydane w tych sprawach informują jedynie podatnika o sposobie rozliczenia konkretnych kwot (nadpłaty, wpłat i zaległości podatkowych) - wyrok NSA z 6 września 2017 r., II FSK 2082/15. Jeśli chodzi o czynności organu podejmowane w tym postępowaniu zmierzające do ustalenia istnienia zaległości , to mają one wyłącznie charakter formalny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji dokonał zarachowania wpłaty skarżącego z 14 listopada 2023 r. tytułem "podatek od nieruchomości dec [...]" na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2021 r. (I, II oraz III rata) ustalonej decyzją Prezydenta Miasta Opola z 23 października 2023 r. nr [...]. Decyzja Prezydenta Miasta Opola z 23 października 2023 r. nr [...] ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. dotycząca nieruchomości położonej przy ul. [...], została doręczona Skarżącemu w dniu 26 października 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych) . W związku z powyższym 14- dniowy termin płatności przedmiotowego zobowiązania upływał w dniu 9 listopada 2023 r. Z uwagi iż ustalone decyzją zobowiązanie dotyczyło 2021 r., termin jego płatności należało liczyć jako 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 47 § 1 Op termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1 (art. 47 § 2 Op) Stąd też nie naruszało prawa zarachowanie przez organ - postanowieniem z 1 lipca 2014 r - wpłaty dokonanej przez Skarżącego po dniu 9 listopada 2023 r., tj. z 14 listopada 2023 r., na poczet przedmiotowego zobowiązania w podatku od nieruchomości, którego termin płatności już upłynął, mimo że Skarżący w tytule przelewu wskazał, że wpłata ta dotyczyła innej nieruchomości, bowiem w stosunku do zobowiązania podatkowego wskazanego w tytule przelewu, a ustalonego decyzją [...] z 17 stycznia 2023 r. termin płatności upływał dopiero z dniem 15 listopada 2023 r. (patrz postanowienie Prezydenta Miasta Opola z 1 lipca 2024 r., nr DB-KP.32220.55.2024 w przedmiocie zaliczenia wpłat m.in. na decyzje [...] z 17 stycznia 2023 r. dotyczącą ul. [...]). W tym miejscu należy podkreślić, że wskazana w tytule wpłaty dyspozycja podatnika nie jest bezwzględnie wiążąca. Taki charakter ma ona jedynie wtedy, gdy nie ciążą na nim jakiekolwiek zaległości podatkowe, a zatem zobowiązania podatkowe, których termin płatności już upłynął. Organ podatkowy w przypadku zaległości podatkowych ma obowiązek zaliczyć dokonaną przez podatnika wpłatę na poczet zaległości podatkowych o najwcześniejszym terminie płatności - nawet w przypadku, gdy podatnik wskazuje, że dokonuje zapłaty na poczet bieżącej płatności w tym podatku. W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu z 23 września 2009 r. Kolegium prawidłowo wskazało, że zarówno zarzuty jak i uzasadniająca je argumentacja odnoszące się do decyzji wymiarowej z 23 października 2023 r. nr [...] ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2021 r. dotyczące nieruchomości położonej przy ul. [...], nie są związane bezpośrednio z przedmiotem niniejszej sprawy. Odnotować przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się decyzja z 23 października 2023 r. nr [...] ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. dotycząca nieruchomości położonej przy ul. [...], z której wynika, że została ona skierowana zarówno do A. B., jak i M. B. Natomiast kwestie ewentualnej wadliwości tej decyzji, czy też braku skutecznego doręczenia tejże decyzji M. B., co podnosił Skarżący w toku postepowania administracyjnego, mogą być rozpatrywane w ramach postępowań nadzwyczajnych. Natomiast skuteczność doręczania decyzji A. B. nie budziła wątpliwości w rozpatrywanej sprawie. W piśmie z 3 listopada 2023 r. Skarżący wskazał, że 26 października 2023 r. doręczono mu plik decyzji, w tym decyzję z 23 października 2023 r. nr [...] ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. dotyczącą nieruchomości położonej przy ul. [...]. Skarżący nie wniósł odwołania od ww. decyzji. Wyjaśnić przy tym należy, że osoby pominięte w postępowaniu podatkowym mogą wnieść o wznowienie postępowania. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, nie służy odwołanie, lecz wniosek o wznowienie postępowania (m.in. wyrok NSA z13 sierpnia 1998 r., IV SA 1094/96,; wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., II OSK 1762/09, wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2018 r., VII SA/Wa 939/1). Jeżeli strona nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie udało jej się wnieść odwołania przed datą, w której upłynął termin do wniesienia odwołań dla stron, które brały udział w postępowaniu administracyjnym i którym organ doręczył decyzję, może ona podważać prawidłowość takiej decyzji wyłącznie w trybie nadzwyczajnym. Natomiast dla formalnego stwierdzenie wejścia w życie decyzji wystarczające jest jedynie doręczenie jej jednej ze stron postępowania. Stąd też dla formalnego stwierdzenia istnienia zobowiązania podatkowego wystarczające było podjęcie przez organ czynność technicznych stwierdzających wydanie decyzji i doręczenie jej podatnikowi. Z akt sprawy wynikało również, że Podatnik nie wyniósł odwołania. Natomiast pismo z 3 listopada 2023 r. zawierało jedynie żądanie podatnika dotyczące wyjaśnienia, dlaczego decyzje dotyczące nieruchomości położonej w O. przy ulicy [...] dotyczące lat 2018 -2023 zostały wydane dopiero pod koniec 2023 r. Raz jeszcze podkreślić należy, że postanowienie o zarachowaniu wpłaty nie przesądza o wysokości zaległości podatkowej, która może okazać się inna niż przyjęta przez organ podatkowy w momencie zaliczenia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowych dotyczących danego podatku, w konsekwencji stanowić będzie podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego skutków prawnych postanowienia w przedmiocie zaliczenie dokonanych wpłat wydanych w oparciu o te decyzje. W tym miejscu należy podkreślić, że organ podatkowy, dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe, ani sąd administracyjny kontrolując postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty, nie oceniają prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie wymiarowej poprzedzającej wydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty. Kwestie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa będą ocenianie w ramach zainicjowanego przez Skarżącego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważność decyzji. Kwestia czy decyzja wymiarowa weszła do obrotu prawnego będzie szczegółowo oceniana m.in. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach postępowania zainicjowanego przez Skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej, bowiem okoliczność wejścia do obrotu prawnego decyzji determinuje możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast w postępowaniu w przedmiocie zarachowanie wpłaty ocena ta ma wyłącznie charakter czynności technicznej. W judykaturze podkreśla się, że postanowienie to jest aktem formalnym, informującym o fakcie dokonania wpłaty i sposobie jej rozliczenia, natomiast nie przesądza o istnieniu zobowiązania podatkowego. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty (art. 62 § 4 Op) nie kreuje nowego stanu faktycznego i prawnego, a jedynie potwierdza dokonanie czynności o charakterze rachunkowo-technicznym. Stąd też w jego ramach ocenie podlegają co do zasady kwestie rachunkowo – techniczne i postępowanie to nie może zastąpić, czy też wyprzedzić merytorycznych trybów oceny decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Szczegółowe kwestie związane z ustaleniami merytorycznymi winny być przedmiotem oceny organów, a w konsekwencji i sądów administracyjnych w postępowaniach dotyczących kontroli sądowo administracyjnej decyzji wymiarowych. Ocena prawidłowości postępowania podatkowego nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy. Organ podatkowy, dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe, nie ocenia prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie wymiarowej, poprzedzającej wydanie postanowienia. Tym samym, podczas przedmiotowego zaliczenia nie może podlegać badaniu szczegółowe kwestie dotyczące postępowania podatkowego. Podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu jest jedynie zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a kontrolą Sądu w niniejszej sprawie nie mogą być objęte wszelkie działania organów podatkowych prowadzone wobec Skarżących dotyczące postępowań podatkowych. Zakres postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 Op, obejmuje tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet ciążących na nim zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. Sposób zaliczenia został określony w art. 55 § 2 Op. Poza zakresem postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 Op. pozostają wszelkie kwestie związane z wymiarem podatku. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a. Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło