I SA/Op 112/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i zwrot dotacji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Przedmiotem skargi wniesionej przez T. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...] w sprawie wysokości dotacji szkolnej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, którą to decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] uchylono w części i orzeczono co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję I instancji. Skarżący wniósł ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Powołał się na spłatę zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Podniósł, że wyegzekwowanie kwot, wynikającej z decyzji, dotacji spowoduje zamknięcie szkół prowadzonych na terenie [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 poz. 718 ze zm.) dalej w skrócie P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej . Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uprawdopodobniających zaistnienie wskazanych przesłanek, przy czym uprawdopodobnienie to nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, czyli że na skutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku jej realizacji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W konsekwencji strona musi wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. akt I FZ 148/09 (opubl. W CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć nie tylko o nich wiedzę ale i możliwość ich zweryfikowania. Dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę. Przy tym nie jest wystarczające odesłanie sądu przez skarżącego do "całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego", zamiast wskazania konkretnych dokumentów, na których oparto argumentację wniosku. Całokształt materiału dowodowego co do zasady służy w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu legalności zaskarżonych decyzji, a nie uzasadnianiu wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Sąd nie może "wybierać" za stronę odpowiedniej argumentacji i opierać jej na wybranych przez siebie z akt dokumentach. Przechodząc do oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z punktu widzenia nakreślonej powyżej wykładni przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że podnoszona we wniosku argumentacja, mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie stanowić szczególny rodzaj następstwa mogącego spowodować konieczność zakończenia prowadzenia przez skarżącego działalności oświatowej – nie została przez skarżącego poparta odpowiednią dokumentacją dotyczącą jego kondycji finansowej. W szczególności we wniosku powołano się na złożone do akt sądowych: deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2016 r., zestawienie przychodów i wydatków na 2016 r. w zakresie "A" oraz umowę z dnia 3 listopada 2016 r. i postanowienie ZUS Oddział w [...] z dnia 18 października 2016 r. w zakresie rozłożenia na raty należności z tytułu składek oraz kosztów egzekucyjnych. Dokumenty te ocenić należy jako przedstawienie kondycji finansowej skarżącego prowadzącego działalność w zakresie oświaty w sposób wybiórczy. Deklaracja o zaliczkach na podatek dochodowy nie wykazuje ani rzeczywistych dochodów (straty), ani tym bardziej sytuacji majątkowej skarżącego. Zestawienie przychodów i wydatków na 2016 r. zatytułowane "A" nie wyjaśnia, czy odnosi się tylko do [...] czy też także do [...]. Umowa i postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] nie wyjaśniają przyczyn powstania zaległości składkowych za okres sierpień 2011 do kwiecień 2016 r. oraz tego dlaczego są one przez stronę "niezawinione". Trzeba w związku z tym zważyć, że każdy podmiot podejmujący działalność oświatową w tym w zakresie prowadzenia szkoły niepublicznej i korzystający z dotacji ze środków publicznych musi ze szczególna starannością, a przede wszystkim przezornością planować swoje działania. Nie ma bowiem pewności, że jego plany nie zniweczą okoliczności, na które nie będzie miał wpływu. Jako przykład można podać brak kandydatów do podjęcia nauki w danym typie szkoły lub profilu kształcenia. Dlatego oceniając powyższą argumentację strony Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z jego uzasadnienia nie wynika w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie kwota spornej dotacji przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Strona nie wykazała, jaki jest jej stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi dysponuje obecnie. Skarżący nie przedłożył w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zwrotu udzielonej dotacji dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności, co narazi go w efekcie jako podmiot prowadzący szkoły na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W szczególności skarżący wywodząc, iż kwestionowana w decyzji kwota podlegająca zwrotowi przekracza dochody uzyskiwane przez podatnika w skali roku nie podał żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych, tak z działalności, jak i z umów przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat). Nie przedłożył np. deklaracji podatkowych poza złożoną deklaracją PIT-4R, czy też wyciągów z rachunków bankowych. Nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym przemilczając kwestię posiadania majątku nieruchomego, ruchomego lub innych wierzytelności. Nie wspomniał też o działalności w innych szkołach poza [...]. Tymczasem dysponowanie przez Sąd takim danymi jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla materialnej sytuacji skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Jeżeli nie złożono stosownej dokumentacji źródłowej to wniosek należy ocenić jako pozbawiony konkretów, przez co może być on oceniany li tylko hipotetycznie i nie jest możliwe stwierdzenie na ile realne mogą być zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Końcowo Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, że: "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy." W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.