I SA/Op 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. G. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2018r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu kary porządkowej postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8.08.2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy S. G. (dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca). W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazał, że wnioskiem z 7.03.2018 r. skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy, uznając trudną sytuację skarżącego, postanowieniem z dnia 16.04.2018 r. przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Natomiast w dniu 27.07.2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął kolejny w przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302) - zwanej dalej P.p.s.a., w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata. Referendarz wyjaśnił, że w tym stanie rzeczy złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata sprawia, iż postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym rozpoznanie niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne i takie postępowanie - zgodnie z art. 249a P.p.s.a. – należało umorzyć. We wniesionym sprzeciwie skarżący podniósł, że planuje wnieść skargę kasacyjną od zapadłego w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 27.06.2018 r., sygn. akt I SA/Op 123/18, którym Sąd oddalił jego skargę na postanowienie SKO z dnia 31.10.2017 r. Wskazał na informację przekazaną mu przez ustanowionego w tej sprawie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z którą pełnomocnik ten nie został umocowany do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik pouczył wnioskodawcę o możliwości złożenia w tej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę pełnomocnika. Pismem z dnia 4.09.2018 r. ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy pełnomocnik podtrzymał wniesiony przez stronę sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Na podstawie art. 259 § 1 P.p.s.a. od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w tym w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W myśl art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, że na mocy wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 16.04.2018 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 2 P.p.s.a.). W sytuacji gdy strona reprezentowana przez takiego pełnomocnika nie ograniczy pełnomocnictwa, z mocy prawa stanowi ono umocowanie do dokonania wszystkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 2.10.2013 r., II OZ 837/13, LEX nr 1398222). Z treści postanowienia referendarza sądowego z dnia 16.04.2018 r. jak i z akt sprawy nie wynika, aby ustanowionemu dla skarżącego pełnomocnikowi z urzędu ograniczono pełnomocnictwo. Tym samym pozostaje on uprawniony do dokonania wszystkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Odnosząc się do wniosku strony o zmianę pełnomocnika wyjaśnić trzeba, że strona nie może wnioskować o wyznaczenie kolejnej osoby do pełnienia funkcji pełnomocnika, jeżeli przyznane jej prawo pomocy zostało zrealizowane (zob. postanowienia NSA z: 4.01.2011 r., II OZ 1313/10, LEX nr 743790; 11.01.2011 r., II OZ 1320/10, LEX nr 743797; 7.09.2011 r., I OZ 654/11, LEX nr 964712; 22.12.2011 r., II FZ 806/11, LEX nr 1151495; 4.09.2014 r., I OZ 685/14, LEX nr 1529079; 16.09.2014 r., I OZ 724/14, LEX nr 1529102). Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie stanowi podstawy do zmiany pełnomocnika, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Sąd ustanawia pełnomocnika w ramach prawa pomocy tylko raz. Reasumując, skarżącemu zostało już przyznane prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Skarżący nie jest obowiązany do ponoszenia kosztów sądowych w sprawie (m.in. wpisu od skargi kasacyjnej) oraz jest nadal reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy. Ewentualne niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie stanowi podstawy do zmiany pełnomocnika (wydano postanowienia o przyznaniu prawa pomocy poprzez ustanowienie innego pełnomocnika). W powyższej sytuacji wnioskodawca nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Na marginesie zaznaczyć należy też, że sporządzenie przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia ponownego przyznania prawa pomocy i wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu (zob. postanowienie NSA z dnia 10.11.2015 r., sygn. akt I OZ 1463/15). W tym stanie rzeczy referendarz prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a.