I SA/Op 158/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 13 stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, postanawia 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, A. B. (dalej zwana skarżącą) zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 13 stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Składając wniosek skarżąca oświadczyła, że od dnia zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od lipca 2016 r. nie uzyskuje żadnych dochodów. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przekazała pismo (sporządzone 15 czerwca 2017 r.), w którym oświadczyła, że obecnie mieszka z rodzicami, którzy ją utrzymują, że posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, że nie korzysta z pomocy społecznej, oraz że majątek pozostały po zakończeniu działalności gospodarczej nie nadawał się ani do sprzedaży ani do użytku i został skasowany (zezłomowany został również samochód osobowy [...] z [...]). W załączeniu skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe za 2016 r. (PIT-36) oraz elektroniczne zestawienie operacji bankowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyróżniają dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych (zgodnie art. 211 – 213 p.p.s.a. opłat sądowych – wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrotu wydatków) – zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. W art. 239 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził podmiotowe i przedmiotowe zwolnienia od kosztów sądowych. Wśród zwolnień przedmiotowych w art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. znajdują się sprawy z obszaru ubezpieczeń społecznych. Zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdzie przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest skarga na decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, sprawia, iż postępowanie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się bezprzedmiotowe. Skarżąca został już bowiem z nich zwolniona na podstawie powołanego wyżej przepisu prawa. W związku z tym rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie stało się zbędne i takie postępowanie - zgodnie z art. 249a p.p.s.a. – należało umorzyć. W świetle wskazanych wyżej przepisów prowadzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie należy ograniczyć zatem do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie m.in. adwokata następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie z 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8; postanowienie z 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, lex nr 471131; postanowienie z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, lex nr 1319081). W ocenie referendarza przekazane informacje oraz dane odnośnie sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej wskazują na jej wyjątkową sytuację w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem, że obecnie skarżąca, będąc osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (nie posiadając również żadnego majątku), korzystając zarazem z pomocy rodziców w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie jest w stanie wygenerować jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.