I SA/Op 178/09
WyrokWSA w Opolu2009-06-19
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Gerard Czech, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opierając się na ujawnieniu nowych okoliczności faktycznych dotyczących przekazania posiadania działki rolnej przed wydaniem pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, ponieważ ujawnienie faktu przekazania posiadania działki rolnej przed wydaniem pierwotnej decyzji stanowiło istotną nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, uchylenie pierwotnej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca B.L. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok. Pierwsza decyzja przyznała płatności w pomniejszonej wysokości z powodu złożenia wniosku po terminie. Następnie, po ujawnieniu faktu wydzierżawienia części gruntów w 2004 roku, organ wznowił postępowanie i wydał nową decyzję uchylającą poprzednią i przyznającą niższe płatności. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym uznanie, że wydzierżawienie działki ma istotne znaczenie dla przyznania płatności oraz że postępowanie było dotknięte wadliwością.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 19 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. oddala skargę
W dniu 15.07.2004 roku B.L. zwróciła się z wnioskiem do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w O. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z dnia 27.12.2004 roku, nr 0163-2004-000004207, przyznał B. L. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości, w kwocie 6.740,06 zł w tym z tytułu:
1. Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 2.870,53 zł
2. Uzupełniającej Płatności w wysokości: 3.869,53 zł
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w związku ze złożeniem wniosku po wyznaczonym terminie tj. w dniu 15.07.2004 roku, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 5 i 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 dla Jednolitej płatności obszarowej zastosowano zmniejszenie płatności w wysokości 354,79 zł oraz na podstawie art. 13, art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 dla Uzupełniającej płatności zastosowano zmniejszenie płatności w wysokości 478,26 zł stosując sankcję terminowe.
W dniu 29.03.2006 roku B.L. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O.pisemne oświadczenie, w którym podała, iż w roku 2005 zmniejszyła powierzchnię gruntów rolnych położonych na terenach ONW w stosunku do roku 2004, a ponadto działka ewidencyjna nr 178/25 została wydzierżawiona Pani K. P.. Do oświadczenia załączono umowę dzierżawy z dnia 04.11.2004r.
W związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. postanowieniem z dnia 11.02.2008 roku, wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr 0163-2004-000004207 z dnia 27.12.2004 roku w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W uzasadnieniu wskazał na okoliczność przeniesienia posiadania działki - zgłoszonej przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004.
Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z dnia 04.12.2008 roku, nr 0163-2008-000010818 uchylił decyzję dotychczasową tj. decyzję z dnia 27.12.2004 roku i przyznał B. L. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości w kwocie 1.335,96 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz odmówił Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO).
Jako podstawę prawną wydania decyzji organ I instancji wskazał art. 3 ust. 1 ustawy dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, art. 104 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji szeroko opisał stan faktyczny, a także przytoczył stosowne przepisy regulujące zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Nadto wskazał, że w wyniku ustaleń poczynionych po wznowieniu postępowania organ stwierdził, iż Pani B. L. w dniu wydania decyzji przyznającej płatności bezpośrednie na rok 2004 nie znajdowała się w posiadaniu działki ewidencyjnej nr 178/25, wykazanej we wniosku, położonej w miejscowości Bodzanowice, gmina Olesno.
Na powyższą decyzję wniesiono odwołanie, w którym strona zwracała się o pozytywne rozpatrzenie sprawy, ponieważ nie została poinformowana o skutkach zawartej umowy dzierżawy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu decyzją z dnia 19 stycznia 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634) oraz na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217), w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008r. Nr 44, poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu decyzji w sposób obszerny przytoczył przepisy mające znaczenie w niniejszej sprawie, w szczególności wskazał, iż warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych reguluje obecnie ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 roku (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Na podstawie art. 53 ust. 1 cyt. ustawy, do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku nr 6, poz. 40, z późn. zm.), - zwanej dalej "ustawą".
Ponadto organ podkreślił, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O.z dnia 04.12.2008 roku, wydana została w trybie nadzwyczajnym określonym w rozdziale 12 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. w trybie wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. podał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a jako przyczynę wskazał ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących przekazania posiadania działki ewidencyjnej nr 178/25 zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 przez Panią B.L.
Organ II instancji podkreślił, iż tryb wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1 i 145 a kpa.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego stwierdził, iż nowa okoliczność faktyczna, jaką był fakt przekazania części gruntów rolnych przed dniem wydania decyzji z dnia 27.12.2004 roku w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, ma istotny wpływ na pojęte w sprawie rozstrzygnięcie i z tego względu, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję dotychczasową i rozstrzygnął sprawę co do istoty poprzez przyznanie Stronie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości.
Organ odwoławczy podniósł, iż bezspornym pozostaje fakt, iż działka ewidencyjna nr 178/25 położona w powiecie oleskim, miejscowości Bodzanowice nie znajdowała się na dzień wydania decyzji z dnia 27.12.2004 roku w posiadaniu Pani B.L.. Powyższego również nie kwestionuje Odwołująca. Wskazano, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych określa, iż płatności są przyznawane producentowi rolnemu, który utrzymuje grunt rolne w dobrej kulturze rolnej. Przepis ten uzależnia otrzymanie płatności dodatkowo od posiadania działek rolnych kwalifikujących się do uzyskania wsparcia o minimalnej powierzchni 1 ha. Posiadanie jest władztwem faktycznym nad rzeczą, któremu towarzyszy wola wykonywania tego władztwa dla siebie. Dyspozycja art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych obejmuje swym zakresem każde posiadanie, a z treści tego przepisu wynika ponadto konieczność utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Połączenie wymogu posiadania z koniecznością utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej pozwala na przyjęcie, w ocenie organu odwoławczego, że jedynie osoba, która faktycznie prowadzi działalność rolniczą na określonych działkach rolnych może łącznie spełnić przesłanki do uzyskania płatności.
W uzasadnieniu decyzji wskazano także, iż ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 18 grudnia 2003 roku (podobnie jak przepisy unijne) nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających określone wymogi uprawnia do przyznania płatności. Zdaniem organu, w sytuacji braku takich przepisów warunek ten (konieczność użytkowania gruntów rolnych w dniu wydania decyzji) można wyprowadzić z zasad ogólnych procedury administracyjnej, która ma zastosowanie w sprawach indywidualnych dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z zasadami rządzącymi tą procedurą ocena stanu posiadania powinna być weryfikowana na dzień wydania decyzji w sprawie. W tym zakresie powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1891/93. Organ przyjął, iż przesłanka posiadania gruntów rolnych winna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazano, że takie stanowisko potwierdza również m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym, rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów rolnych (sygn. akt IV SA/Wa 2087/06).
Ponadto podniesiono, iż przeniesienie posiadania przed wydaniem decyzji uniemożliwiłoby całkowicie przeprowadzenie kontroli w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności (art. 6 ustawy). Nie sposób bowiem przeprowadzić weryfikacji nieistniejącego stanu faktycznego jakim jest posiadanie, oraz utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej przez poprzedniego posiadacza.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła, iż wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzja z dnia 19 stycznia 2009 r. narusza art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez uznanie, iż rozstrzygnięcie dotyczy przyznania płatności decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, podczas gdy decyzja o przyznaniu płatności na rok 2004 uprawomocniła się wobec niezłożenia odwołania. Strona zarzuciła również naruszenie interesu strony przez uznanie, iż okoliczność wydzierżawienia działki ewidencyjnej nr 178/25 w dniu 4 listopada 2004 roku ma istotne znaczenie dla przyznania płatności bezpośrednich oraz stwierdzenie, że postępowanie zakończone wydaniem prawomocnej decyzji organu I instancji w sprawie przyznania dopłat na 2004 rok było dotknięte kwalifikowaną wadliwością i uprawniało do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy okoliczność przeniesienia posiadania gruntów rolnych w okresie zimowym nie miała znaczenia dla uprzednio toczącego się postępowania i był to fakt nieistotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżąca podniosła także, iż sprzeczne z treścią art. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku jest uznanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu świadomego niedopełnienia przez Beneficjenta wszystkich minimalnych wymogów określonych przez Państwo Członkowskie oraz niezgodne z ustaleniami przyjęcie, iż niedopełnienie minimalnych wymogów odnosi się do ponad 50 % wyznaczonego obszaru. W dalszej części skargi skarżąca zarzuciła sprzeczność z obowiązującymi przepisami, poprzez uznanie, iż rażącym naruszeniem jest przyznanie płatności osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów rolnych, bez odniesienia się do treści przepisów sankcjonujących wymogi ustawowe oraz uzależnienie przyznania dopłat od wydania decyzji tj. okoliczności, na którą producent rolny nie ma wpływu.
Wobec powyższego, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, i umorzenia toczącego się postępowania w sprawie dopłat bezpośrednich na rok 2004.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie podkreślił, iż sytuacja, w której posiadacz po złożeniu wniosku o przyznanie płatności a przed wydaniem decyzji przenosi posiadane grunty rolne na rzecz innej osoby, została uregulowana w art. 4 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1 nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, których dotyczył pierwszy wniosek. Tak więc, mając na względzie powyższe nie jest możliwe przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w stosunku do działki rolnej, którą wnioskodawca zbył przed datą wydania decyzji, nawet jeżeli nabywca nie może przejąć płatności w odniesieniu do tej działki. Na potwierdzenie powyższych argumentów wskazano, iż przeniesienie posiadania gruntów rolnych zadeklarowanych do przyznania płatności przed wydaniem decyzji uniemożliwiłoby całkowicie przeprowadzenie kontroli w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności (art. 6 ustawy o płatnościach). Nie sposób bowiem przeprowadzić weryfikację nieistniejącego stanu faktycznego, jakim jest posiadanie oraz utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przez poprzedniego posiadacza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).
Sąd bada prawidłowość zaskarżonej decyzji organu podatkowego, nie będąc uprawnionym do dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego. Orzekając w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej Sąd wykonuje swoją funkcję kontrolną, a nie merytorycznie rozstrzygającą sprawę podatkowa na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, do czego powołane są organy podatkowe.
Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ I instancji słusznie wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia z 27.12.2004 roku w sprawie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi na fakt, iż w ocenie organu, ujawniono nowe okoliczności faktyczne dotyczące przekazania posiadania działki ewidencyjnej nr 178/25 zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 przez Panią B. L. przed dniem wydania decyzji z dnia 27.12.2004r.
Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., IV SA 1885/99, LEX nr 50152).
Dokonując oceny w tym kontekście zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji trzeba stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce.
Niewątpliwie okoliczność przekazania posiadania spornej działki ewidencyjnej nr 178/25, ujętej we wniosku o przyznanie płatności, istniała w dniu wydania decyzji, gdyż umowę dzierżawy zawarto w dniu 04.11.2004r., a więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 i okoliczność ta nie była znana organowi, który wydał decyzję, gdyż jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, skarżąca poinformowała organ o tej okoliczności w dniu 29.03.2006 roku.
Stąd należało rozstrzygnąć, czy ta nowa okoliczność jest istotna dla sprawy, a więc czy mogła spowodować wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie - innego niż w decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z dnia 27.12.2004 roku o przyznaniu B.L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004.
Konsekwencją wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej był powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego.
Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując wniosek złożony przez skarżącą miał obowiązek odnieść się do materiału dowodowego zebranego wcześniej i we wznowionym postępowaniu, a następnie ocenić go przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w chwili orzekania. Wskazać więc trzeba, że w dniu 27 lutego 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217), która zgodnie z przepisem art. 1 określa zadania oraz właściwości organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, określonych w rozporządzeniach Rady (WE) wymienionych w pkt 1 lit. b-c oraz zasady i tryb przyznawania oraz wypłacania rolnikom wskazanych wyżej płatności, a także przeprowadzania kontroli - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej. Zgodnie z przepisem art. 59 ww. ustawy, z dniem 27 lutego 2007 r. utraciła moc dotychczasowa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). Jednocześnie w art. 53 ust. 1 ustawy nowej, ustawodawca zawarł przepis intertemporalny, zgodnie z którym do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem organy obu instancji w podstawie prawnej swych decyzji prawidłowo wskazały również przywołany przepis intertemporalny nowej ustawy (vide: wyrok WSA z dnia 07.08.2008r., sygn. akt II SA/Go 410/08).
W świetle powyższego, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.).
Wskazać należy, iż płatności, o które ubiegała się skarżąca, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Podstawowym aktem prawnym określającym warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym także nowowprowadzonych form szczególnych pomocy w postaci Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE Nr L 270 z 21 października 2003 r.). Powyższy akt został uszczegółowiony między innymi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z dnia 30 kwietnia 2004 r.)
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U Nr 6, poz. 40 z późn. zm.) - zwana dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich) ustalała warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i jest wynikiem działań wykonawczych w stosunku do wskazanego rozporządzenia nr 1782/2003 (obecnie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej). Mając na uwadze powyższe, sposób rozumienia sformułowań i terminów użytych w ustawie o płatnościach bezpośrednich musi uwzględniać znaczenie nadawane im w obowiązującym w tym zakresie prawie wspólnotowym, którego przepisy, ustanawiając wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, kształtują w sposób bezpośredni prawa i obowiązki adresatów tego aktu (wyrok WSA z dnia 07.08.2008r., sygn. akt II SA/Go 410/08).
W związku z tym, w ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji, słusznie stwierdził, że ani ustawa o płatnościach bezpośrednich, ani przepisy unijne nie precyzowały, jaki okres posiadania działek rolnych, spełniających określone wymogi, uprawnia do przyznania płatności.
Zdaniem organu, ocena stanu posiadania powinna być weryfikowana na dzień wydania decyzji w sprawie. W ocenie Sądu, taki pogląd zasługuje na akceptację, z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, iż dotyczy wyłącznie takich sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdy decyzja zostanie wydana w roku kalendarzowym, którego dotyczy płatność.
Kierując się tym, iż płatności są przyznawane relacji do danego roku kalendarzowego należy przyjmować, iż stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie(vide: wyrok NSA z dnia 19.12.2008r., sygn. akt II GSK 559/08).
Natomiast wyzbycie się posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, ze odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach, na co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, zgodnie którym gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, płatność przysługuje (pod pewnymi warunkami) temu producentowi.
W świetle powyższego uznać należało, iż zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo uznał, iż zawarcie przez skarżącą umowy dzierżawy działki wskazanej we wniosku o płatności za rok 2004 przed dniem wydania decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok było okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło