I SA/Op 187/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2018 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A Spółki z o.o. w [...] (dalej określana jako skarżąca lub Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2018 r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Po doręczeniu Spółce odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem, co nastąpiło w dniu 24 września 2018 r., wniosła ona w dniu 24 października 2018 r. (data nadania przesyłki poleconej) skargę kasacyjną, z której wynikało, że skarżącą reprezentuje pełnomocnik będący adwokatem. Ponieważ skarga kasacyjna nie była podpisana ani też nie dołączono do niej pełnomocnictwa, pełnomocnik został wezwany, zarządzeniem z dnia 30 października 2018 r. doręczonym mu w dniu 5 listopada 2018 r., do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez jej podpisanie, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kserokopii, upoważniającego go do sporządzenia skargi kasacyjnej i/lub reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym, złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – w terminie 7 pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (k. 116 i 119 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie uiścił należny wpis od skargi kasacyjnej, złożył podpisaną skargę kasacyjną, uwierzytelnioną kserokopię pełnomocnictwa oraz oświadczenie, o jakim mowa w art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302- dalej jako P.p.s.a. Z nadesłanego dokumentu pełnomocnictwa (uwierzytelniony odpis) wynikało, że Prezes Zarządu Spółki "upoważnia adwokata M. Ś. do reprezentowania Spółki w postępowaniu kasacyjnym, w sprawie ze skargi kasacyjnej A Sp. z .o.o. od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2018 r., nr [...]". Nie wskazano sygnatury akt sprawy sądowej ani informacji, przed jakim sądem lub sądami pełnomocnik ma prawo reprezentować stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Na podstawie art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). W zarządzeniu z dnia 30 października 2018 r. jednoznacznie wskazano na obowiązek złożenia pełnomocnictwa upoważniającego do "sporządzenia skargi kasacyjnej i/lub reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym". Treść tego zarządzenia współbrzmi i ma oparcie w treści art. 175 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych i celnych a także w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami - także przez doradcę podatkowego (§ 3). Przepis ten jasno wskazuje, że tzw. przymus adwokacko-radcowski dotyczy czynności procesowej w postaci "sporządzenia skargi kasacyjnej", przez co należy rozumieć jej zredagowanie i podpisanie. Choć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany zwrot rozumiany jest szerzej, np. mieści się w tym upoważnienie do "złożenia" lub "wniesienia" skargi kasacyjnej, to jednak z treści pełnomocnictwa musi to wyraźnie wynikać. W taki sam sposób może być odczytywane objęcie zakresem upoważnienia do sporządzenia skargi kasacyjnej umocowanie pełnomocnika do "reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Przy czym zaznaczyć należy, że w świetle powołanych przepisów reprezentacja strony przez fachowego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym nie jest konieczna, gdyż przymus adwokacko-radcowski obejmuje ściśle "sporządzenie skargi kasacyjnej". Natomiast samo postępowanie kasacyjne zostaje uruchomione dopiero w momencie skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż wówczas powstaje skutek w postaci przeniesienia sprawy do sądu drugiej instancji (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do P.p.s.a., wyd. Lex, teza 2). W niniejszej sprawie skarżąca udzieliła pełnomocnictwa nazwanego "pełnomocnictwem szczególnym" określając, że jest to pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki w postępowaniu kasacyjnym, w sprawie ze skargi kasacyjnej A sp. z o.o. "od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 maja 2018 r. nr [...]". Tymczasem skarga kasacyjna nie jest środkiem odwoławczym od rozstrzygnięć (decyzji) organów administracji publicznej, jest wnoszona od wyroku sądu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. akt FSK 63/04). Nie wskazano też w treści pełnomocnictwa, przed jakimi sądami (sądem) pełnomocnik jest upoważniony do działania w imieniu strony. Jak wynika z art. 36 P.p.s.a., pełnomocnictwo może być: 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w tym postępowaniu. Treść udzielonego przez stronę pełnomocnictwa może wskazywać, że chodzi w nim o upoważnienie do prowadzenia poszczególnych spraw (art. 36 pkt 2 P.p.s.a.), w tym do postępowania kasacyjnego. Jednakże w realiach tej sprawy, z powodu niejasnego określenia zakresu upoważnienia, trudno jednoznacznie ustalić, o jakiego rodzaju sprawę chodzi – czy o sprawę ze skargi Spółki od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 maja 2018 r., czy o sprawę ze skargi kasacyjnej Spółki (ale określenie przedmiotu tej skargi kasacyjnej jest wadliwe). Skoro z art. 175 § 1 P.p.s.a wynika, że to właśnie w zakresie "sporządzenia skargi kasacyjnej i jej wniesienia" obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski, to pełnomocnik strony dokonujący tej czynności procesowej musi posiadać umocowanie obejmujące dokonanie tych czynności, na co brak w przedmiotowej sprawie potwierdzenia (por. post. NSA z dnia 20 lipca 2018 r., II FZ 382/18). Przy czym w orzecznictwie NSA podkreśla się obowiązek wskazania, że pełnomocnictwo upoważnia do reprezentacji strony w postępowaniu przed sądami (lub tylko sądami administracyjnymi) – por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 2588/11). Nie budzi natomiast wątpliwości, że w tej sprawie strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a więc treść dokumentu pełnomocnictwa do sformalizowanego środka odwoławczego, jakim jest skarga kasacyjna, powinna być wolna od wskazanych wyżej niejasności, nasuwających wątpliwości co do zakresu umocowania, w szczególności niepotwierdzającego wyraźnie umocowania do sporządzenia skargi kasacyjnej (reprezentacji strony w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Podsumowując, skoro w treści pełnomocnictwa wskazano na upoważnienie do reprezentacji Spółki w sprawie "ze skargi kasacyjnej", ale na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu a nie na wyrok Sądu pierwszej instancji, to – jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 222/18 - nie może to być uznane za upoważnienie do działania w imieniu strony w postępowaniu kasacyjnym; przedmiotem skargi kasacyjnej może być bowiem zaskarżany wyrok WSA i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ze sformułowania zawartego w treści pełnomocnictwa nie wynika, aby pełnomocnik został umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do występowania w imieniu Spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zatem, w ocenie Sądu, przytoczona powyżej treść pełnomocnictwa i wskazany w nim zakres umocowania nie wypełniają warunków uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, wskazanych w zarządzeniu przewodniczącego wydziału z dnia 30 października 2018 r., mającym oparcie w treści art. 175 § 1 P.p.s.a. Powyższe sprawia, że skardze kasacyjnej nie można nadać dalszego biegu. Z przedstawionych powyżej względów na podstawie art. 178 P.p.s.a. skargę kasacyjną należało odrzucić.