I SA/Op 220/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Anna Komorowska- Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 11 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za października, listopad i grudzień 2014 r. postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 2.213 (dwa tysiące dwieście trzynaście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pełnomocnik Skarżącego – H. K. - skargą sporządzoną w dniu 9 kwietnia 2021 r., a wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w dniu 12 kwietnia 2021 r. (data nadania przesyłki) , zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 11 marca 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Głubczycach nr [...] z dnia 16 września 2019 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. Ww. decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 15 marca 2021 r. Do skargi pełnomocnik załączył akt zgonu H. K., z którego wynika, iż H. K. zmarł w dniu 25 marca 2021 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o jej odrzucenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) osoba fizyczna ma zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Brak zdolności sądowej uniemożliwia podjęcie bądź kontynuowanie postępowania, a posiadanie zdolności sądowej przez podmiot występujący przed sądem administracyjnym jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia skutecznego i ważnego postępowania (tak M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 4. wydanie, Warszawa 2011; komentarz do art. 25, Nb 1 i 2). Z uwagi na treść art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że osoby fizyczne posiadają zdolność sądową od chwili urodzenia do śmierci, bez względu na możliwość osobistego podejmowania czynności w postępowaniu, która wiąże się ze zdolnością procesową (zob. art. 26 p.p.s.a.). Brak zdolności sądowej danego podmiotu, zachodzący przed wniesieniem skargi, powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek jw.). Zgodnie bowiem z art. 43 p.p.s.a., w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. W niniejszej sprawie skarga została sporządzona w dniu 9 kwietnia 2021 r.,a następnie wniesiona za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez adwokata A. N., który działał na mocy pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 16 marca 2013 r. przez skarżącego H. K. Natomiast H. K. zmarł w dniu 25 marca 2021 r., co wynika z załączonego do akt sądowych sprawy odpisu skróconego aktu zgonu, wystawionego w dniu 29 marca 2021 r., nr [...], przez Zastępcę Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...], a więc zgodnie z art. 43 p.p.s.a. pełnomocnictwo udzielone adwokatowi A. N. wygasło z mocy prawa z chwilą śmierci mocodawcy. Zatem z uwagi na fakt, iż z chwilą śmierci wygasło pełnomocnictwo udzielone adwokatowi A. N. przez H. K., pełnomocnik ten w dniu złożenia skargi nie był już uprawniony do działania w imieniu zmarłego H. K. W sytuacji, gdy skarżący zmarł przed złożeniem skargi, to w momencie wniesienia skargi nie miał zdolności sądowej i brak ten miał charakter nieusuwalny. Tym samym w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi złożonej w imieniu skarżącego - zmarłego przed jej wniesieniem. Wprawdzie zgodnie z art. 43 p.p.s.a. pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania, jednak dotyczy to sytuacji kiedy strona postępowania zmarła już po wniesieniu skargi do sądu. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że zastosowanie przytoczonego przepisu w zakresie dalszego działania pełnomocnika może nastąpić wyłącznie w sytuacji śmierci strony w toku toczącego się postępowania sądowego. Zawieszenie postępowania jest możliwe bowiem wyłącznie w przypadku, gdy postępowanie takie się toczyło, a utrata zdolności sądowej strony, w tym na skutek jej śmierci, nastąpiła w trakcie trwającego postępowania sądowego. W sytuacji bowiem gdy utrata zdolności sądowej nastąpiła przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 363/21, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 73/19). W tym miejscu należy wyjaśnić, że w okresie od wydania ostatecznej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji w Opolu, a przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie toczyło się żadne postępowanie, które mogłoby podlegać zawieszeniu, co powoduje, że art. 43 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania. Postępowanie zainicjowane wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, mimo że dotyczy decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, nie stanowi kontynuacji dotychczasowego postępowania, lecz nową sprawę. Sprawę taką może rozpocząć jedynie strona dysponująca zdolnością sądową (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 794/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021r, sygn. akt I OSK 363/21, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 681/19, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. I CZ1/20). W tych okolicznościach skarga, jako wniesiona już po śmierci strony skarżącej na mocy art.58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie informacyjnie Sąd podaje, że przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.qov.pl),