I SA/Op 235/25
PostanowienieWSA w Opolu2025-04-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej informujące o niemożności wypłaty świadczenia z tytułu zwrotu nakładów i wydatków poniesionych przez opiekuna prawnego, przyznanego prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego, stanowi akt lub czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo organu administracji publicznej informujące o niemożności wypłaty świadczenia przyznanego prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego, nie stanowi decyzji administracyjnej ani innej czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 1 i 2 PPSA. Organ w takiej sytuacji jedynie wykonuje orzeczenie sądu, a nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach w sposób władczy. Skoro przedmiot skargi nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ze skargą na pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 5 marca 2025 r., którym odmówiono mu wypłaty świadczenia z tytułu zwrotu nakładów i wydatków poniesionych za sprawowanie opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną, przyznanych prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego. Organ administracji argumentował, że zwrot nakładów i wydatków nie wpisuje się w zadania zlecone z zakresu administracji rządowej finansowane z budżetu państwa, a gmina nie może ponosić takich kosztów. Skarżący podniósł, że odmowa jest nieuzasadniona i narusza przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej i opieki nad osobami ubezwłasnowolnionymi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 5 marca 2025 r., nr DRA.5124.5.2024 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia z tytułu zwrotu nakładów i wydatków za sprawowanie opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną postanawia odrzucić skargę.
Pismem z 11 marca 2025 r., K.G. (zwany dalej skarżącym) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o zweryfikowanie rozstrzygnięcia zawartego w piśmie nr DRA.5124.5.2024, w którym Miejski Ośrodek Pomocy w Kędzierzynie-Koźlu (zwany dalej także Ośrodkiem) odmówił wypłaty świadczenia z tytułu zwrotu nakładów i wydatków poniesionych w związku z opieką nad osobą ubezwłasnowolnioną. Skarżący podniósł, że na podstawie przepisów prawa dotyczących pomocy społecznej oraz opieki nad osobami ubezwłasnowolnionymi, odmowa wypłaty świadczenia jest nieuzasadniona, ponieważ skarżący poniósł wydatek na opiekę nad osobą ubezwłasnowolnioną i który spełnia warunki wymagane do przyznania świadczenia. Podkreślił, że jego roszczenie było zgodne z przepisami dotyczącymi zwrotu kosztów opieki.
W odpowiedzi na skargę działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle (zwanego dalej organem) - Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, wniósł o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu przestawił przebieg sprawy administracyjnej i wskazał, że 22 sierpnia 2024 r. wpłynęło do tamtejszego Ośrodka postanowienie Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] z 2 sierpnia 2024 r. o przyznaniu skarżącemu kwoty 945,85 złotych z tytułu nakładów i wydatków poniesionych w związku z pełnieniem funkcji opiekuna dla całkowicie ubezwłasnowolnionego C. S. od stycznia 2023 r. do 14 grudnia 2023 r., ustalając, że kwota ta ma zostać wypłacona z środków publicznych. Na skutek tego orzeczenia, skarżący zwrócił się o wypłatę wynagrodzenia do Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu. Po uzupełnieniu przez skarżącego braku wniosku przez wskazanie numeru rachunku, na jaki ma być zwrócona należność, Ośrodek zwrócił się z kolei do Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu o przekazanie środków na ten cel. W odpowiedzi na wystąpienie Ośrodka, Wojewoda Opolski pismem z 26 listopada 2024 r. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 9 oraz art. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.) - zwana dalej ustawą o pomocy społecznej, odmówił przekazania środków na pokrycie należności wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w K. wskazując, że przekazanie środków z budżetu państwa może nastąpić wyłącznie na pokrycie wynagrodzenia za sprawowanie opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie - a nie zaś, jak w niniejszej sprawie, na zwrot nakładów i wydatków z tego tytułu.
W ocenie organu, ze stanowiskiem Wojewody Opolskiego nie sposób się zgodzić bowiem w świetle art. 162 § 3 w zw. z art. 163 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) - zwanej dalej Kodeksem, zgodnie z którymi wynagrodzenie za opiekę nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie pokrywa się dochodów lub majątku osoby, której opieka została ustanowiona. Jeżeli osoba ta nie ma natomiast odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Z kolei, art. 163 Kodeksu reguluje kwestię nakładów i wydatków związanych ze sprawowaniem opieki, na mocy § 3 odsyła do odpowiedniego stosowania art. 162 § 3 Kodeksu stanowiącego o pokrywaniu przyznanych kwot tytułem zwrotu wydatków i nakładów. Kolejno, w ocenie organu, zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wynagrodzenie opiekuna prawnego finansowane jest ze środków budżetu państwa w ramach zadań zleconych administracji rządowej, a co za tym idzie również i zasądzony zwrot wydatków i nakładów winien być pokrywany ze środków budżetu państwa w ramach zadań zleconych. Z tych względów, w ocenie organu, mając na uwadze treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 356), gminy nie mogą ponosić kosztów zadań zleconych z zakresu administracji rządowej bez zapewnienia odpowiednich środków przez budżet państwa. W konsekwencji, pismem z 5 marca 2025 r. organ poinformował skarżącego, że organ nie jest uprawniony do realizacji takiego świadczenia, a wcześniejsze informacje dotyczące ewentualnej wypłaty muszą zostać uznane za niemożliwe do zrealizowania w świetle obowiązujących przepisów, z uwagi na brak przekazania przez Wojewodę Opolskiego środków niezbędnych na pokrycie jego roszczenia.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo z 20 listopada 2024 r., nr [...], podpisane z upoważnienia Wojewody Opolskiego, a skierowane do Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, w którym wskazano, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki. Środki na realizację tego zadania zapewnia budżet państwa. Zwrot nakładów i wydatków w związku z pełnieniem funkcji opiekuna prawnego - w ocenie Wojewody Opolskiego - nie wpisuje się w opisane zadanie i nie może być finansowane ze środków budżetu państwa. Ponadto, Wojewoda Opolski stwierdził, że postanowienie z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...] w całości dotyczy zwrotu poniesionych nakładów i wydatków z tytułu sprawowania opieki nad całkowicie ubezwłasnowolnionym.
W aktach administracyjnych znajduje się także pismo z 24 lutego 2025 r. Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, w którym odnosząc się do zaistniałej sytuacji Sąd przytoczył przepisy art. 162 § 1 i 163 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stwierdzając, że opiekun prawny ma prawo do wynagrodzenia, a nadto do zwrotu nakładów i wydatków związanych ze sprawowaniem opieki. Wynagrodzenie, odpowiednio nakłady i wydatki pokrywa się z dochodów lub majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Sąd stwierdził także, że przebieg procedury związanej z wypłatą wynagrodzenia na rzecz opiekuna prawnego, należy do kompetencji gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego.
Nie godząc się z odmową wypłaty należności wyrażoną w piśmie z 5 marca 2025 r., nr DRA.5124.5.2024, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, której wniesienie wszczęło postępowanie w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - zwana dalej p.p.s.a. Wśród tych przesłanek podstawową kwestię stanowi brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Dokonując zatem oceny dopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi, należy przede wszystkim uwzględnić przepisy określające właściwość sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd administracyjny orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość oraz spory kompetencyjne, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 i art. 4 p.p.s.a., to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Dla prawidłowej oceny dopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi, w pierwszej kolejności Sąd przeanalizował jej przedmiot, którym K. G. uczynił pismo z 5 marca 2025 r., nr DRA.5124.5.2024, wydane na skutek wniosku skarżącego z 14 października 2024 r. o wypłatę wynagrodzenia w związku z pełnieniem funkcji opiekuna dla całkowicie ubezwłasnowolnionego C. S., za okres od 1 stycznia 2023 r. do 14 grudnia 2023 r. w łącznej kwocie 945,85 zł. Wniosek o wypłatę wynagrodzenia został złożony na skutek wydanego 2 sierpnia 2024 r. postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich, którym przyznano skarżącemu ww. kwotę z tytułu nakładów i wydatków poniesionych w związku z pełnieniem funkcji opiekuna ustalając, że ma ona zostać wypłacona ze środków publicznych. Początkowo organ poinformował skarżącego pismem z 24 października 2024 r. o otrzymanym odpisie postanowienia z 2 sierpnia 2024 r., wskazując, że opisana kwota zostanie przekazana skarżącemu po otrzymaniu środków z Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu. Ostatecznie jednak organ zaskarżonym pismem z 5 marca 2025 r. poinformował skarżącego, że w wyniku otrzymania odpowiedzi od Wojewody Opolskiego i Sądu Rejonowego w K., w oparciu o przekazane informacje - wyżej wskazany zwrot nakładów i wydatków nie znajduje oparcia w przepisach dotyczących zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminy.
Badając dopuszczalność skargi na zaskarżone pismo Sąd zważył, że opieka nad osobą wymagającą pomocy może być wykonywana za wynagrodzeniem. Na podstawie art. 6 pkt 2 i 4 ustawy z 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1431) dodano do ustawy o pomocy społecznej, nowe świadczenie pieniężne. Zgodnie bowiem z art. 36 pkt 1 lit. h ustawy o pomocy społecznej, wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd należy do świadczeń pieniężnych pomocy społecznej. Jest ono konsekwencją zmian przepisów w zakresie ustanawiania opieki nad osobą małoletnią i osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, w szczególności przyjęcia możliwości ustalenia wynagrodzenia za sprawowanie opieki. W świetle art.162 Kodeksu, sąd opiekuńczy przyzna opiekunowi za sprawowanie opieki na jego żądanie stosowne wynagrodzenie okresowe albo wynagrodzenie jednorazowe w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej (§ 1). Wynagrodzenia nie przyznaje się, jeżeli nakład pracy opiekuna jest nieznaczny lub gdy sprawowanie opieki jest związane z pełnieniem funkcji rodziny zastępczej albo czyni zadość zasadom współżycia społecznego (§ 2). Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej (§ 3).
Jak z powyższego wynika wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną oraz nakłady i wydatki, poniesione w związku z pełnieniem tej funkcji przyznaje sąd, a nie organ pomocy społecznej. Natomiast na podstawie art. 53a ustawy o pomocy społecznej, określona została kompetencja organów pomocy społecznej, polegająca na wypłacie tego świadczenia w wysokości ustalonej przez sąd. Nie podlega wątpliwości, że zarówno przepisy ustawy o pomocy społecznej, jak i przepisy Kodeksu, dla prawidłowego rozstrzygania i postępowania w przedmiocie przyznania i wypłaty wynagrodzenia, muszą być stosowane i interpretowane łącznie. Tak więc z powyższych przepisów wynika, że sąd przyznaje wynagrodzenie za sprawowanie opieki w oparciu o art. 162 § 1 i 2 Kodeksu oraz ustala wysokość tego wynagrodzenia w oparciu o art. 53a ustawy o pomocy społecznej. Natomiast organ pomocy społecznej wypłaca wynagrodzenie ustalone przez sąd w oparciu o art. 53a ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 162 § 3 Kodeksu. Gmina realizuje tu zatem jedynie postanowienie sądu, wypłacając świadczenie z przyznanych na ten cel środków. Treść art. 53a ustawy o pomocy społecznej musi być wykłada w sposób, który pozwoli na realizację prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego o przyznaniu wynagrodzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 349/11, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że przepis art. 52 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wyłączył możliwość orzekania przez organ pomocy społecznej w drodze decyzji o przyznaniu i wysokości wynagrodzenia. Kompetencje organów stosujących wymienione przepisy zostały określone w sposób jasny i niebudzący żadnych wątpliwości. W szczególności wynika z nich, że organ informując o niemożności wypłacenia świadczenia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie może wydać rozstrzygnięcia o władczym charakterze, w tym decyzji, postanowienia, czy innej czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego w świetle art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu zaskarżone pismo, nie stanowi zatem żadnej z władczych form działania administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. A podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne.
Zaskarżona czynność nie stanowi w szczególności decyzji administracyjnej, która jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu, kształtującym sytuację prawną adresata i rozstrzygającym o jego uprawnieniach lub obowiązkach niezależnie od jego woli. Stanowi przejaw przysługującego organowi, na mocy przepisów prawa, władztwa administracyjnego. Istotnym elementem jest to, że decyzja jest aktem konkretyzującym w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny materialny. Organ dokonując tej czynności, w szczególności nie kształtuje w sposób jednostronny praw i obowiązków adresata, niezależnie od jego woli, w ramach stosunku administracyjnoprawnego.
Przedmiotowe pismo nie jest także czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przywołany przepis obejmuje bowiem czynności lub akty, które dokonywane są w sprawach indywidualnych, w których nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Podobnie jak decyzja czy postanowienie, akty lub czynności te są kierowane przez organ administracji publicznej do konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów, niepodporządkowanych organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny. Podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).
Choć zaskarżone pismo zostało wydane przez organ administracji publicznej i jest skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata, to jednak uprawnienie skarżącego (należność z tytułu poniesionych wydatków i nakładów opiekuna), zostało wywiedzione bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, który w konkretny sposób je określił. Organ administracji publicznej nie działa w opisanym przypadku bezpośrednio na podstawie przepisu prawa, lecz na podstawie wydanego wyroku, jedynie wykonując to orzeczenie.
Ponadto, nawet jeżeli przyjąć, że mamy do czynienia z aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to uznać by go należało za akt pochodzący od organu I instancji, na który przysługiwałby środek odwoławczy przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast w art. 52 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego.
Dodać warto także, że w świetle przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.), orzeczenie wydane w postępowaniu cywilnym powinno być wykonane. W przypadku niewykonywania orzeczenia sądowego, służy możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które ma na celu przymusową realizację praw i obowiązków stron wynikających m.in. z orzeczenia sądu. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez komornika pod nadzorem sądu, a do wszczęcia postępowania egzekucyjnego konieczne jest posiadanie przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego. Zagadnienie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, nie może jednakże stanowić przedmiotu rozpoznania przez tut. Sąd, którego właściwość jako wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika z przywołanych wyżej przepisów kompetencyjnych określonych w p.p.s.a., do których nie zaliczają się kompetencje sądów powszechnych.
W niniejszej sprawie - co wywiedziono wyżej - Sąd ocenił, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych i uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło