I SA/Op 240/18
WyrokWSA w Opolu2018-10-10
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może obejmować zarzuty dotyczące zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea) służy wyłącznie do badania formalnoprawnych aspektów dokonania czynności egzekucyjnej, a nie zasadności czy wymagalności obowiązku. Zarzuty dotyczące wymagalności obowiązku lub okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 upea, nie mogą być rozpatrywane w ramach skargi na czynność egzekucyjną, gdyż wykraczają poza jej przedmiot.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargę Spółki na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Spółka kwestionowała wymagalność obowiązku, podnosząc, że część zaległości została spłacona, a w odniesieniu do innej toczy się postępowanie o rozłożenie na raty. Organy egzekucyjne uznały, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym środkiem do badania zasadności i wymagalności obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 19 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oddala skargę.
Przedmiotem skargi A Spółki z o.o. w [...] (dalej określanej jako strona, skarżąca, Spółka, zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 19 maja 2018 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 29 marca 2018 r. oddalające skargę Spółki na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Naczelnik I Urzędu Skarbowego prowadził w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie czterech tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 5 stycznia 2018 r., [...] z 3 sierpnia 2015 r., [...] z 30 czerwca 2016 r. i [...] z 24 listopada 2016 r. Pierwszy z tych tytułów (z 5 kwietnia 2018 r.) został wystawiony przez Naczelnika I US w Opolu i obejmował zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2017r. w kwocie 476.976 zł, natomiast pozostałe tytuły, obejmujące zaległości w podatku rolnym za 2013 r., 2015 r. i 2016 r., wystawione zostały przez Burmistrza [...].
Zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku B S.A. w [...]. Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego "Ognivo", w dniu 9 stycznia 2018 r. oraz Spółce w dniu 11 stycznia 2018 r. Bank zawiadomił organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnej z Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w [...].
Na czynność zajęcia rachunku bankowego Spółka wniosła skargę, kwestionując wymagalność obowiązku objętego egzekucją. Wskazała, że 17 stycznia 2018 r. dokonała spłaty zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi Nr [...] i Nr [...], na potwierdzenie czego załączyła do skargi dowód wpłaty kwoty 663 zł. Odnośnie tytułu wykonawczego Nr [...] strona wskazała, że złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w oparciu o art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.- zwanej dalej upea), w związku z którymi postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone na podstawie art. 35 § 1 tej ustawy. Okoliczności te, zdaniem Spółki uzasadniają uchylenie wszelkich dokonanych czynności i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Spółka podkreśliła przy tym, że prowadzenie egzekucji z rachunku bankowego, służącego do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej, powoduje utratę jej płynności finansowej i będzie skutkowało zagrożeniem realizacji wymaganych zobowiązań publicznoprawnych. Z uwagi na powyższe zasadny jest też wniosek o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2018 r. organ egzekucyjny oddalił skargę, stojąc na stanowisku, że czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego były przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z art. 80 § 1-3 oraz art. 67 § 1-2a upea.
Postanowienie powyższe stało się przedmiotem zażalenia, w którym Spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości, jak też o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 upea oraz o uchylenie czynności zajęcia wierzytelności i umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, podniosła zarzuty naruszenia art. 54 § 1 pkt 2 i § 5a oraz art. 59 § 1 pkt 2 upea.
W uzasadnieniu Spółka podtrzymała stanowisko o braku wymagalności dochodzonego obowiązku. Ponownie podniosła, że należność dochodzona tytułami nr [...], [...] i [...] została już przez nią uregulowana, stąd czynności organu w związku z egzekucją obowiązku objętego tymi tytułami powinny być uchylone, a postępowanie egzekucyjne winno być w tym zakresie umorzone w myśl art. 59 § 1 pkt 2 upea. Wyjaśniła jednocześnie, że w stosunku do należności z tytułu nr [...] toczy się odrębnie postępowanie z wniosku Spółki o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego w podatku VAT za październik 2017 r. Opisując przebieg tego postępowania Spółka podniosła, że w wyniku wniesionego przez nią zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, postanowieniem z dni 28 marca 2018 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem, Spółki, wobec braku zakończenia postępowania w przedmiocie wniosku o rozłożenie na raty w/w zobowiązania, nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Odwołując się do orzecznictwa (w tym: wyroki NSA z 10 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1705/12 i z 12 czerwca 2014 r., II FSK 1722/12) Spółka argumentowała, że składając wniosek o rozłożenie na raty należności wykazała ona wolę spłaty zobowiązania i potwierdziła, że nie zamierza uchylać się od spełnienia obowiązku, a wszczęcie w tych okolicznościach wobec niej przymusowej egzekucji naruszało zasadę pogłębiania zaufania do organów.
Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie I instancji w mocy, podzielając przyjęte w nim ustalenia i ich ocenę prawną.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 1 upea, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Przepis ten stanowi swoistą ochronę praw w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym ochroną tą objęte są wyłącznie kwestie formalnoprawne, które dotyczą prawidłowości przebiegu dokonywania przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności egzekucyjnych i ich zgodności z przepisami ustawy egzekucyjnej regulującymi sposób i formę dokonania tych czynności. Celem skargi jest bowiem wyeliminowanie uchybień występujących podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej. W trybie skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że w rozpatrywanej sprawie skarga Spółki dotyczyła zastosowania przez organ egzekucyjny jednego ze środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12a upea, tj. egzekucji z rachunku bankowego.
W myśl art. 67 § 1 upea podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (...) sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Dyrektor Izby wskazał także na brzmienie dalszych jednostek redakcyjnych tego przepisu, w których ustawodawca przewidział szczególne rozwiązania, dotyczące zawiadomień doręczanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej (art. 67 §1a, § 2a i § 2b upea), jak również odwołał się do przepisów § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 września 2016r. (Dz.U. z 2016r., poz 1394) w sprawie sposobu sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wydanego na podstawie upoważnienia z art. 67 § 2c upea.
Zgodnie natomiast z treścią art. 80 § 1 upea organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3 art. 80).
Analizując przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki. Dyrektor Izby nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Stwierdził, że organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dochował wszelkich wymogów przewidzianych w ww. przepisach. W konsekwencji postanowienie organu I instancji oddalające skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną nie naruszało wskazanych w zażaleniu regulacji. W szczególności brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 54 § 5a upea, upatrywanego przez stronę w braku uchylenia czynności egzekucyjnych, pomimo okoliczności uzasadniających to uchylenie, tj. uregulowania zaległości objętych tytułami nr [...], [...] i [...] oraz toczącego się postępowania o rozłożenie na raty zaległości objętej tytułem nr [...]. Kwestie bowiem wymagalności obowiązku objętego egzekucją nie mogły podlegać ocenie w trybie skargi uregulowanej w art. 54 upea. Informacyjnie organ wyjaśnił, że jeśli chodzi o należności objęte tytułami wystawionymi przez Burmistrza [...], z uwagi na dokonaną przez Spółkę w dniu 17 stycznia 2018r. wpłatę, organ egzekucyjny przesłał do Banku B S.A. aktualizację zawiadomienia o zajęciu, w której wskazał że zajęcie to zostaje ograniczone do zaległości w kwocie 75,50 zł (wraz z odsetkami za zwłokę) objętej tytułem wykonawczym Nr [...] oraz do zaległości w kwocie 476.976,00 zł (wraz z odsetkami za zwłokę) objętej tytułem wykonawczym Nr [...]. W rezultacie, wpłata zaległości przez stronę spowodowała zakończenie egzekucji i postępowania egzekucyjnego na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych objętych zawiadomieniem o zajęciu, tj. Nr [...] i Nr [...]. Dyrektor Izby wyjaśnił przy tym, że w sytuacji efektywnego zakończenia egzekucji i postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie ma obowiązku wydawania postanowienia o jego umorzeniu, gdyż taki obowiązek, w myśl art. 59 § 3 upea, ciąży jedynie w przypadku nieefektywnego zakończenia postępowania. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, co skutkowało uznaniem zarzutów naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 upea za bezzasadne.
Odnośnie kwestii wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], organ II instancji wyjaśnił, iż tożsame okoliczności, tj. toczące się postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości objętej tym tytułem, stanowiły przedmiot zarzutów wniesionych przez Spółkę, po rozpatrzeniu których Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, postanowieniem z dnia 8 maja 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego US w Opolu z dnia 22 marca 2018 r., którym oddalono zarzuty z art. 33 § 1 pkt 2, pkt 6 i pkt 8 upea, tj. zarzut rozłożenia na raty należności podatkowej, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W myśl natomiast art. 34 § 4 upea, jedynie uznanie zarzutów za uzasadnione spowodowałoby konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego, w tych okolicznościach brak było podstaw do uwzględnienia wniosków Spółki o uchylenie czynności egzekucyjnej w trybie art. 54 § 5a upea, jak też do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 tej ustawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 54 § 5a upea wobec jego niezastosowania i przyjęcia, że nie zaistniały przesłanki uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 9 stycznia 2018 r., pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających uchylenie, tj. toczące się w zakresie należności objętej tytułem wykonawczym Nr [...] odrębne postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za m-c październik 2017 r. oraz z uwagi na spłatę przez Spółkę zaległości objętych tytułami wykonawczymi Nr [...], Nr [...] i Nr [...];
2) art. 59 § 1 pkt 2 upea wobec stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania w zakresie zaległości objętych tytułami wykonawczymi Nr [...], Nr [...] i Nr [...], pomimo zapłaty przez Spółkę zaległości objętych tymi tytułami i przedłożenia organowi egzekucyjnemu potwierdzenia dokonanych płatności objętych w/w tytułami wykonawczymi oraz wobec braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności wynikającej z tytułu wykonawczego Nr [...] pomimo toczącego się niezakończonego postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty należności objętej tym tytułem.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jej zgodności z prawem w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 - dalej w skrócie ppsa) stwierdzić należy, że brak jest podstaw do jego uchylenia. Zgodnie z powołanym przepisem decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub też gdy stwierdzi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Przy czym w myśl art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi Spółki na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy dokonane przez organ w ramach podjętych czynności egzekucyjnych, zajęcie wierzytelności skarżącej, zostało przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z wymogami przewidzianymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mającymi zastosowanie w sprawie.
Podstawę prawną złożonej przez skarżącą skargi na działania organu egzekucyjnego, a zarazem wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, stanowił art. 54 § 1 upea, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Trafny jest pogląd organów administracji, zgodnie z którym skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 upea, stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest orzekanie na podstawie przepisów prawa w granicach określonych daną procedurą. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne niecelowe jest stawianie zarzutów organom publicznym w zakresie problematyki, która swym zakresem wykracza poza przedmiot tego postępowania.
Jak zatem prawidłowo stwierdził Dyrektor Izby, w postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia prawidłowości prowadzonego postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ nadzoru na skutek wniesionej skargi dokonuje oceny czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.
Rozpatrując w tym kontekście działania organu egzekucyjnego skierowane do majątku skarżącej, Sąd stwierdza, że czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej została dokonana zgodnie z wymogami określonymi w ustawie.
Tryb egzekucji z rachunku bankowego uregulowany został w art. 80 upea. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3 art. 80).
Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny, stosowanie do § 1 i 3 art. 80 upea, odpowiednio w dniu 9 i 11 stycznia 2018 r. doręczył B S.A. i Spółce zawiadomienie z dnia 9 stycznia 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie to, jak wynika z jego treści, obejmowało należności dochodzone na podstawie czterech tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 5 stycznia 2018 r., [...] z 3 sierpnia 2015 r., [...] z 30 czerwca 2016 r. i [...] z 24 listopada 2016 r. Równocześnie z zawiadomieniem, Spółce doręczono tytuł wykonawczy nr [...], natomiast pozostałe trzy tytuły wykonawcze, wystawione przez Burmistrza [...], zostały doręczone zobowiązanej wcześniej (w sierpniu i grudniu 2016 r.).
Nie budzi też wątpliwości Sądu, że będące podstawą egzekucji zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawierało wszystkie niezbędne elementy określone w ustawie, uwzględniając przy tym specyfikę doręczenia zawiadomienia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego "Ognivo". W przypadku takiego trybu doręczania, jak trafnie wskazał organ, zastosowanie miał art. 67 § 1a, stanowiący, że "zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1". Z treści zawartego w aktach zawiadomienia z 9 stycznia 2018 r. wynika, że zostało ono opatrzone podpisem elektronicznym i spełniało pozostałe warunki, określone przepisami art. 67 § 2a i § 2b upea.
W świetle przedstawionych wyżej rozważań, odnoszonych do stanu faktycznego sprawy, zgodzić się należało ze stanowiskiem organów, że złożona przez Spółkę w trybie art. 54 § 1 upea skarga nie miała uzasadnionych podstaw. W zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo dokonał oceny zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne tej czynności egzekucyjnej. Na akceptację zasługuje wyciągnięta na tej podstawie konkluzja, że do zastosowania wobec majątku Spółki omawianego środka egzekucyjnego doszło z zachowaniem trybu przewidzianego do jego zastosowania. Zasadnie również przyjął organ, że podnoszone przez stronę okoliczności, dotyczące braku wymagalności obowiązku objętego egzekucją, nie miały wpływu na rozstrzygniecie, gdyż nie mogły one być rozpatrywane w ramach instytucji, o której mowa w art. 54 § 1 upea.
Bezskuteczne okazały się zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 54 §5a upea. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności. W realiach rozpatrywanej sprawy, skoro organy nie stwierdziły podstaw do uwzględnienia skargi Spółki, nie miały również podstaw do uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
Wbrew przekonaniu skarżącej, wskazane przez nią okoliczności, tj. uregulowanie należności objętej trzema tytułami wystawionymi przez Burmistrza [...] oraz toczące się postępowanie w sprawie rozłożenia na raty spłaty należności, dochodzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], nie stanowiły podstawy do uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną. Jak już bowiem wyżej wskazano, skarga, o której mowa w art. 54 § 1 upea, jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. W ramach tej instytucji nie orzeka się zatem ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Należy przy tym zauważyć, że spłata przez skarżącą należności objętych tytułami nr [...], [...] i [...] dokonana została w dniu 17 stycznia 2018 r., czyli już po dokonaniu przez organ egzekucyjny zajęcia rachunku bankowego, co miało miejsce w dniu 9 stycznia 2018 r., w związku z czym okoliczność ta z oczywistych przyczyn nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego. Uzupełniająco, w ślad za organem wskazać można, że wskutek dokonanej przez Spółkę wpłaty organ egzekucyjny przesłał w dniu 29 stycznia 2018 r. do Banku aktualizację zawiadomienia o zajęciu z dnia 9 stycznia 2018 r., w której poinformował że zajęcie to zostaje ograniczone do zaległości w kwocie 75,50 zł (wraz z odsetkami za zwłokę) objętej tytułem wykonawczym Nr [...] oraz zaległości w kwocie 476.976 zł (wraz z odsetkami za zwłokę) objętej tytułem wykonawczym Nr [...].
W odniesieniu natomiast do argumentacji dotyczącej toczącego się postępowania z wniosku strony o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zobowiązania w podatku VAT za październik 2017 r. i braku podstaw do wszczęcia w związku z tym postępowania egzekucyjnego stwierdzić należy, że - jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia - skarżąca tożsame okoliczności zgłosiła w piśmie z dnia 17 stycznia 2018 r., korzystając z przysługującego jej uprawnienia do wniesienia zarzutów opartych na art. 33 § 1 pkt 2, pkt 6 i pkt 8 upea. Tut. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., II FSK 141/16), zgodnie z którym skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia obejmującym wszystkie możliwe nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 upea kognicja organów jest ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 upea. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Oznacza to, że okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie podlegają rozpatrzeniu w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 54 upea. W rezultacie, mając na uwadze, że skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia zarzutów, których podstawą były tożsame okoliczności, jak obecnie podnoszone w skardze, ocena ich zasadności leży poza zakresem niniejszej sprawy.
Z tych przedstawionych wyżej powodów Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 upea, podzielając w pełni stanowisko i argumentację organów, iż w stanie faktycznym sprawy przepis ten nie miał zastosowania. Okoliczności, których dowodzi skarżąca nie mogły być bowiem rozpatrywane w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 54 § 1 upea, gdyż nie odnoszą się one do kwestii formalnoprawnych związanych z realizacją (wykonywaniem) czynności egzekucyjnej.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki została dokonana zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 ppsa, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło